Danh mục bài viết

Cập nhật 2/12/2016 - 17:58 - Lượt xem 882

Thông báo của Uỷ ban Thánh nhạc về 2 Tuyển tập Thánh ca Việt Nam đã phát hành

Thông báo của Uỷ ban Thánh nhạc về 2 Tuyển tập Thánh ca Việt Nam đã phát hành

  

Hội Đồng Giám Mục Việt Nam

 
  Ủy Ban Thánh Nhạc
 
 
 
THÔNG BÁO THÁNH NHẠC 
(Ngày 1 tháng 11 năm 2016)
 
 

A. Về: 2 tuyển tập THÁNH CA VIỆT NAM

Trong thời gian qua, Ủy ban Thánh Nhạc trực thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam (UBTN) đã xuất bản:

      Tuyển tập THÁNH CA VIỆT NAM, quyển 1, năm 2010,

và Tuyển tập THÁNH CA VIỆT NAM, quyển 2, năm 2016;

      (và đang tiếp tục thực hiện quyển 3).

Hai tuyển tập Thánh Ca này bao gồm những bài thánh ca từ trước đến nay của các nhạc sĩ công giáo (đã có sách và đã được phổ biến) do UBTN tuyển chọn, nhuận sắc và giới thiệu.

Khi thực hiện 2 tuyển tập này,UBTN ước muốn giới thiệu mỗi nhạc sĩ một số bài tiêu biểu của mỗi giai đoạn trong quá trình hình thành nền Thánh Nhạc Việt Nam. Vì thế, xin các Cha trưởng ban thánh nhạc giáo phận, cũng như quý cha và quý vị đang phụ trách thánh nhạc các Đại chủng viện, các dòng tu lưu ý:

1. Những bài thánh ca nếu không có trong danh mục của 2 tuyển tập này mà đã được Imprimatur thì vẫn được sử dụng trong Phụng vụ;

2. Khi chọn bài hát, các ca trưởng nên soát lại xem bài hát được chọn có trong 2 tuyển tập này không, nếu có cần so lại để xem có chỗ nào đã được chỉnh sửa (về lời cũng như về nhạc) ngõ hầu hát cho đúng và thống nhất.

3. Cụ thể: sau đây là những bài đã được chỉnh sửa:

TUYỂN TẬP THÁNH CA VIỆT NAM, quyển 1

(Chỉ xin đan cử một số bài)

 

Trang

Tên bài hát

Tên tác giả

45

Đàn Hát Lên Các Dân Ơi 

Thiện Cẩm

83

Tôi Chỉ Ước Trông 

Kim Long

96

Chúa Chăn Giữ Tôi 

Hoài Chiên

142

Từ Vực Sâu  (sửa câu 4)

Kim Long

145

Giờ Đoàn Con 

Vinh Hạnh

302

Đây Phép Nhiệm Mầu 

Hoài Chiên

310

Con Thờ Lạy 

Hoài Chiên

314

Thờ Lạy Chúa 

Hoài Đức

319

Thành Tâm Thờ Kính 

Kim Long

324

Lòng Chúa Ái Tuất 

Nguyễn Bang Hanh

326

Phút Than Thở 

Thiên Phụng-Tâm Bảo

332

Trước Thánh Thể

 Thăng Ca

368

Nguyện Yêu Chúa

 Hoài Chiên

370

Thánh Tâm Chúa Giêsu

 Huyền Linh

372

Trái Tim Người

 Nguyễn Khắc Tuần

402

Cao Cung Lên (máng lừa)

Hoài Đức

426

Hang Bêlem (Hát: Hát khen
hay hát Đêm Đông lạnh lẽo Chúa sinh đều được…)

Hải Linh

430

Mùa Đông Năm Ấy 
(sửa : mừng sinh nhật Chúa vinh quang …)

Hoài Đức

604

Cung Chúc Trinh Vương

Hoài Đức

610

Dâng Mẹ

Hoài Đức

620

Đền Tạ Trái Tim Mẹ 

 Nguyễn Khắc Tuần

758

Tận Hiến Cho Đức Mẹ 
(Có Mẹ dắt dìu con tiến lên đường mới …)

Huyền Linh

768

Tiếng Hát Thiên Thu 

Dao Kim-Thiên Tân

808

Cầu Xin Thánh Gia (Cuối câu PK 2)

Phạm Đình Nhu

 

Trên đây là một số ví dụ để lưu ý khi chọn bài có in trong tuyển tập 1.

TUYỂN TẬP THÁNH CA VIỆT NAM, quyển 2

(Chỉ xin đan cử một số bài) 

Trang

Tên bài hát

Tên tác giả

28

Bình an trong Chúa

Minh Tâm

34

Cảm tạ ơn Chúa

Đàm Ninh Hoa

38 

Chính Chúa đang nâng đỡ

Viết Chung

56 

Có Chúa trong đời

Anh Tuấn

72 

Con nâng hồn lên

Hoàng Kim

74

Con tìm nhan thánh Chúa

Sơn Ca Linh

104 

Lời hằng sống

Hạt Sương Nguyên

106

Lời kinh dâng Chúa

Anh Tuấn

116

Nguồn ánh sáng

Hoàng Kim

122

Nơi con nương ẩn

Minh Tâm

132

Tán tụng hồng ân

Vũ Đình Trác – Hải Linh

142

Tình Ngài yêu

Huy Hoàng

146

Tình yêu của Chúa

Ngọc Linh

160

Tựa nương bên Chúa

Trầm Hương

162

Vinh quang Chúa

Hùng Lân

166

Xin chỉ cho con

Hùng Lân

178

Ca vang ngày mới

Nguyễn Duy

182

Con hằng ước mơ

Đa Minh

194

Nơi Nhà Chúa

Đa Minh

200

Tiến về Nhà Chúa

Viết Chung

202

Trước nhan Chúa

Đa Minh

222

Dâng

Du Sinh

228

Dâng dâng lên

Đa Minh

249

Thân lúa miến

Mi Trầm

260

Xin dâng đời con

Huy Hoàng

261

Xin dâng lên

Minh Tâm

266

Chúa chăn nuôi tôi

Duy Thiên

270

Chúa chăn nuôi tôi

Vũ Văn Lịch

278

Chúa sống trong tôi

Nam Hoa

280

Đến dự tiệc thánh

Nguyễn Duy

282

Đồng cỏ tươi

Hùng Lân

288

Lương thực của con

Viết Chung

290

Nếm thử mà xem

Cát Minh

299

Ra về

Anh Tuấn

309

Chúng con kính thờ

Đa Minh

324

Vì yêu thương

Minh Tâm

331

Hãy sẵn sàng

Minh Tâm

332

Lễ dâng trông đợi

Viết Chung

360

Một Hài Nhi

Nam Hoa

372

Tin vui từ trời

Viết Chung

382

Con đường Chúa đã đi qua

Văn Chi

386

Con vươn hồn lên

Hùng Lân

392

Hãy trở về

Ngọc Kôn

417

Hoan ca Phục Sinh

Hùng Lân

424

Mừng Chúa sống lại

Phanxicô

426

Xin ở lại với con

Hải Triều

433

Xin ban Thần Trí

Việt Trì

442

Bài ca bác ái 

Minh Tâm

444

Bài ca yêu thương

Minh Tâm

458

Chút tình con thơ

Nguyễn Duy

466

Kính chào Trinh Nữ

Minh Tâm

472

Mẹ cao sang

Tạ Mạnh Nghi

486

Tràng hoa Mân Côi

Phạm Xuân Chiến

497

Kính chào Thánh Cả

Minh Tâm

508

Monica hiền mẫu

Đa Minh

512

Người là Gio-an

Đa Minh

528

Chúa thánh hiến con

Minh Tâm

532

Lời kinh cầu cho các linh mục

La Thập Tự

572

Dâng lễ mùa xuân

Hải Nguyễn

591

Con đã cậy trông

Nguyên Kha

596

Niềm hy vọng

Mai Thiện

619

Này chính Chúa

Ng. Đức Tuấn

626

Xin cho con

Anh Tuấn

 

  1. Cần phân biệt Chúa và Cha; Ngài và Người …
  2. Alleluia, nếu có ngắt (nếu cần cắt chữ ra thì cắt theo nghĩa): tức là Al-lê-lu, Al-lê-lu-ia, chứ đừng cắt Al-lê  Al-lê-lu-ia (như thấy trong một vài bài hát)
  3. GIA-VÊ là danh Chúa trong Cựu ước. Theo thông cáo của Tòa thánh (xem Hương Trầm số 8, trang 41) chúng ta sẽ không dùng từ Giavê trong các bài hát nữa (những bài cũ đã lỡ soạn rồi, cần phải sửa lại để có thể tiếp tục hát)….

 B. VỀ THÁNH VỊNH ĐÁP CA:

Ở nhiều nhà thờ ta thấy thay vì đọc hay hát Tv đáp ca như Sách Bài đọc chỉ, thì người ta hát một bài nào khác. Làm như thế có đúng phụng vụ không ? Cha Roguet, chuyên viên phụng vụ giải thích: “Gọi là Tv đáp ca vì Tv thường do ca đoàn hay một người xướng, còn giáo dân chỉ hát câu đáp, tức là một điệp khúc ngắn lặp lại sau mỗi câu Tv. Nhưng chữ “đáp ca” còn có một ý nghĩa sâu hơn: trong phần phụng vụ Lời Chúa, Thiên Chúa nói với ta trước, và chúng ta hát một Tv để đáp lại. không phải là một bài hát để lấp chỗ trống. Tv đáp ca là thành phần trọn vẹn của Phụng vụ Lời Chúa. Tv này cần phải được lắng nghe thực sự trong thinh lặng. Đây là một cách suy niệm Bài đọc 1 trước đó và giúp ta lĩnh hội ý nghĩa Bài đọc đó trong sự cầu nguyện. Tv được phụng vụ chọn lựa tùy theo Bài đọc 1, cho nên có thể coi như một Bài đọc thứ 4” (Tìm hiểu Thánh lễ số 22 ; ba bài đọc kia là bài Cựu Ước, bài Thánh thư và bài Tin Mừng). Như vậy ta thấy rõ: Tv đáp ca có liên hệ chặt chẽ với Bài đọc 1 trước đó và phải là một bài Tv hoặc thánh ca lấy từ TK, chứ không phải là bài ca có tính cách trang trí, lấy lời của một người phàm nào, dù hay đến mấy.

Khi hát Tv đáp ca thì làm thế nào ? Lý tưởng là hát Tv chỉ định trong sách Bài đọc. Trong thực tế, điều này khó thực hiện, vì chỉ có rất ít Tv được dệt nhạc và cộng đoàn thường không đủ khả năng để hát mỗi lần. Khi nào Tv đã được dệt nhạc thì có thể hát (nhưng lưu ý: nhiều khi phụng vụ chỉ dùng một số câu chứ không lấy cả Tv). Một giải pháp khác là dệt một điệu nhạc dễ vào câu đáp (điệp khúc), còn các câu riêng thì do một người xướng lên bằng một cung giọng đơn giản. Sách lễ Rô-ma (Qui chế Tổng quát, số 36) còn đưa ra một giải pháp nữa, ít được biết đến: Khi nào hát thì tùy theo Mùa phụng vụ có thể dùng một số câu đáp chung và một số Tv chung, thay cho các Tv đáp ca được chỉ định trong sách Bài đọc.

 

1. CÁC CÂU ĐÁP VÀ THÁNH VỊNH ĐÁP CA CHUNG

1- Các câu đáp chung có thể dùng (khi hát) với bất cứ Tv đáp ca nào trong Mùa PV

+ Mùa Vọng: Xin Chúa đến cứu chuộc chúng con.

+ Mùa Giáng sinh: Lạy Chúa, hôm nay chúng con đã nhìn thấy (hoặc: được chiêm ngưỡng) vinh quang Chúa.

   + Mùa Chay: Lạy Chúa, xin nhớ lại ân tình và tín nghĩa của Chúa. (hoặc: tình thương và lòng thành tín của Ngài)

   + Mùa Phục sinh: Al-lê-lu-ia (2 hoặc 3 lần)

   + Mùa Thường niên:

     a) Với Tv tán tụng:

                 - Hãy tạ ơn Chúa vì Chúa nhân từ
 
- Lạy Chúa, chúng con tạ ơn Ngài, công trình Ngài xiết bao kỳ diệu
 
                 - Hát lên mừng Chúa một bài ca mới

     b) Với Tv cầu xin:

                 - Chúa gần gũi những ai kêu cầu Chúa
 
                 - Lạy Chúa, xin nhận lời và cứu độ con
 
                 - Chúa là Đấng từ bi nhân hậu

2- Các Thánh vịnh đáp ca chung có thể hát thay cho Tv được chỉ định trong sách Bài đọc, tùy thuộc Mùa (số trước là số của bản PV, số trong ngoặc là số của bản Híp-ri)

+ Mùa Vọng:

. Tv 24 (25),4bc-5ab.8-9.10+14 (câu đáp: 1b) lấy ở Mùa Vọng, CN 1C.
 
. Tv 84 (85),9ab-10.11-12.13-14 (câu đáp 8) lấy ở Mùa Vọng, CN 2B.

+ Mùa Giáng sinh:

. Tv 97 (98),1.2-3ab.3cd-4.5-6 (câu đáp: 3c) lấy ở lễ Giáng sinh, lễ ngày.

+ Mùa Chay:

- Tv 50 (51),3-4.5-6a.12-13.14+17 (câu đáp: x.3a) lấy ở Mùa Chay CN 1A
 
- Tv 90 (91),1-2.10-11.12-13.14-15 (câu đáp:   x.15b) lấy ở Mùa Chay CN 1C
 
- Tv 129 (130),1-2.3-4ab.4c-6.7-8 (câu đáp: 7) lấy ở Mùa Chay CN 5A

+ Mùa Phục sinh:

. Tv 117 (118),1-2.16ab-17.22-23 (câu đáp: 24) lấy ở lễ Phục sinh, lễ ngày
 
. Tv 65 (66),1-3a.4-5.6-7a.16+20 (câu đáp: 1) lấy ở Mùa Phục sinh, CN 6A

+ Mùa Thường niên:

. Tv 18B (19B),8.9.10.15 (câu đáp: Gioan 6,64b) lấy ở Mùa Thường niên, CN 3C
 
. Tv 26 (27),1.4.13-14 (câu đáp: 1a) lấy ở Mùa Thường niên, CN 3A
 
. Tv 33 (34),2-3.4-5.6-7.8-9 (câu đáp: 9a) lấy ở Mùa Thường niên, CN 19B
 
. Tv 63 (63),2.3-4.5-6.8-9 (câu đáp: 2b) lấy ở Mùa Thường niên, CN 12C
 
. Tv 94 (95),1-2.6-7.8-9 (câu đáp: 8) lấy ở Mùa Thường niên, CN 4B
 
. Tv 99 (100),2.3.5 (câu đáp: 3c) lấy ở Mùa Thường niên, CN 11A
 
. Tv 102 (103),1-2.3-4.8+10.12-13 (câu đáp: 8a) lấy ở Mùa Thường niên, CN 7A
 
. Tv 144 (145),1-2.8-9.10-11.13cd-14 (câu đáp:  x.1) lấy ở Mùa Thường niên, CN 14A

Hy vọng các nhạc sĩ sẽ dệt nhạc (dễ một chút) các câu đáp chung và các thánh vịnh đáp ca theo đúng tinh thần phụng vụ.

 

2. MỘT SỐ TỪ HÍP-RI DÙNG TRONG PHỤNG VỤ

Trong các sách phụng vụ, tiếng La-tinh chỉ còn ba từ: A-men, Al-lê-lu-ia và Ho-san-na. Trong một ít bài hát tiếng Việt đôi khi ta còn gặp Gia-vê, Ma-ra-na-tha. Ta thử tìm hiểu ý nghĩa và cách dùng những từ này.

A-MEN có nghĩa là “thật như thế”, “tôi đồng ý”. Phụng vụ năng dùng A-men, nhưng lời thưa A-men đặc biệt long trọng ở cuối Lời nguyện nhập lễ và nhất là ở cuối Kinh Tạ ơn (Kinh nguyện Thánh Thể), trước Kinh Lạy Cha, nói lên sự đồng tình của cộng đoàn với lời cầu nguyện của linh mục. Nên nghiên cứu cách nào để làm nổi bật hai lời thưa A-men đó.

AL-LÊ-LU-IA: theo Khải huyền 19,1.3.4.6, Al-lê-lu-ia được dùng trong bài ca khải hoàn trên thiên quốc. Vì thế thánh tiến sĩ Augustinô nói: chúng ta hát Allêluia khi còn đi trên đường ở trần thế, để thêm can đảm, thêm sức tiến về quê trời, nơi chúng ta sẽ muôn đời hát Allêluia. Khi hát, nếu cần cắt chữ ra thì cắt theo nghĩa, tức là Al-lê-lu, Al-lê-lu-ia. chứ đừng cắt Al-lê, Al-lê-lu-ia (như thấy trong một vài bài hát).

HO-SAN-NA dùng trong bản Latinh Thánh Thánh Thánh (xem phần số 2 ở trên). Bản chính thức tiếng Việt dịch là “Hoan hô Chúa”, chỉ có bộ lễ của linh mục Nguyễn Văn Trinh dùng Ho-san-na.

GIA-VÊ là danh Chúa trong Cựu ước. Trong một số bài hát tiếng Việt còn gặp từ này. Thực ra trong Cựu ước Híp-ri, tên Chúa được viết tắt bằng bốn phụ âm YHVH. Bốn phụ âm này đọc với nguyên âm nào thì không rõ, vì chính người Do-thái, do kính trọng, đã từ lâu không đọc tên Chúa, mà hễ gặp YHVH thì đọc là A-đo-nai, nghĩa là “Chúa chúng tôi”. Đọc là Giê-hô-va chắc chắn là không đúng. Nhiều học giả Thánh Kinh cho rằng đọc là Gia-vê (Yahveh), nhưng cũng không chắc, vì có ý kiến cho rằng có lẽ đọc là Gia-vô (Yahvoh). Dầu sao, đối với chúng ta vấn đề đó không quan trọng vì phụng vụ Giáo hội, tiếp nối truyền thống Do thái, không hề đọc tên Chúa, mà chỉ dùng Ky-ri-os (Hy lạp) hoặc Do-mi-nus (Latinh), nghĩa là “Chúa”. Vì thế chúng ta cũng nên tránh dùng Gia-vê trong các bài hát (trừ khi những bài cũ đã lỡ soạn rồi, cần phải sửa lại) và khi soạn bài hát thì nên dùng “Chúa” hay “Đức Chúa” (như Lm Hoàng Kim). Như thế hợp với truyền thống phụng vụ hơn.

MA-RA-NA-THA là một từ tiếng A-ram gặp ở 1Cr 16, 22. Tùy theo cách ngắt chữ, có thể có hai nghĩa: Ma-ra-na-tha là “Chúa ngự đến”, Ma-ra-na tha là “Lạy Chúa chúng con, xin ngự đến” (Kh 22,20 có lời tương tự: “Lạy Chúa Giê-su, xin ngự đến”).

Như đã thấy trên, thánh nhạc có liên hệ chặt chẽ với Thánh Kinh. Vì thế muốn soạn và dùng thánh nhạc cho đúng và cho thấm thía ý nghĩa, cần phải học, phải biết Thánh Kinh.

Nếu hiểu ý nghĩa Thánh Kinh và việc sử dụng Thánh Kinh trong phụng vụ, ta sẽ chọn bài hát đúng chỗ và đúng mùa phụng vụ. Ta cũng sẽ có thể soạn những bài ca thích hợp, tránh được trường hợp đáng tiếc như bài “Hãy vùng đứng” của Vinh Hạnh lấy lời Is 60 và có cảm hứng nhạc rất khá, nhưng lại không dệt nhạc những câu 3-6 (nói về các vua tiến bước theo ánh sáng của Giê-ru-sa-lem và các dân nước sẽ mang lễ vật, vàng với trầm hương đến) nên nếu dùng trong lễ Hiển linh (là hoàn cảnh thích hợp nhất) thì thấy thiếu. Bài “Hát Lên Một Bài Ca Mới” của cùng một tác giả cũng thế: bài này là Tv 97 (98), thánh vịnh đặc trưng của Mùa Giáng sinh, nhưng lại thiếu câu 2-3 là hai câu quan trọng nhất (“Chúa đã biểu dương ơn Người cứu độ ... toàn cõi đất đã xem thấy ơn cứu độ của Thiên Chúa”), do đó bài ca hùng hồn này trở nên què quặt ... Ngược lại, soạn với lời ca lấy cảm hứng từ Thánh Kinh thì không những lời ca phong phú và đúng với đường lối Giáo hội, mà hơn nữa bài ca được bảo đảm có giá trị lâu dài, vì lời ca do nhạc sĩ sáng tác dễ chạy theo thời trang và do đó cũng rất chóng lỗi thời, còn lời ca lấy từ Thánh Kinh (và phụng vụ) thì không bao giờ lỗi thời cả (về mặt này có lẽ phần nào cũng có thể lấy linh mục nhạc sĩ Vinh Hạnh hay linh mục nhạc sĩ Kim Long làm ví dụ).

Lm Rôcô Nguyễn Duy
 
Trưởng ban Mục Vụ Thánh Nhạc TGP Sàigòn-TPHCM
 
Thư ký UBTN-HĐGMVN. 
Lm Rôcô Nguyễn Duy
 

Sinh hoạt khác

Tin Giáo Hội

Mục Tổng Hợp

» Xem tất cả Video

Liên kết website

Bài viết được quan tâm