Danh mục bài viết

Cập nhật 3/8/2016 - 2:23 - Lượt xem 1533

Đi tìm căn tính đích thực của người linh mục hôm nay

Đây là đề tài chia sẻ trong dịp tĩnh tâm linh mục đoàn giáo phận Thái Bình, tháng 8 năm 2016. Đề tài do cha Giuse Trịnh Tiến Thành chia sẻ.

TĨNH TÂM LINH MỤC GIÁO PHẬN THÁI BÌNH

Tháng 8 năm 2016

Chủ đề: “Đi tìm căn tính đích thực của người linh mục hôm nay”.

Trọng kính quý Đức ông, quý cha và quý thầy!

Thật hạnh phúc cho anh em linh mục, cứ mỗi dịp đầu tháng, chúng ta tạm gác lại những công việc mục vụ bộn bề thường ngày, dành một khoảng thời gian để tĩnh tâm. Con luôn ý thức được rằng: yếu tố quan trọng trong dịp tĩnh tâm không phải là bài chia sẻ của người giảng phòng, nhưng trên hết là chính Chúa Thánh Thầnbản thân người tham dự tĩnh tâm. Vì thế, con không dám giảng tĩnh tâm cho quý cha, cũng không có tham vọng suy tư thần học về thiên chức linh mục; con chỉ mạo muội trình bày một vài bài học mục vụ và những cảm nghĩ của cá nhân con về đề tài: “Đi tìm lại căn tính đích thực của người linh mục hôm nay”. Con xin được trình bày theo phương pháp: XEM – XÉT – LÀM.

1. XEM – NHÌN VÀO THỰC TRẠNG NGƯỜI LINH MỤC HÔM NAY

Linh mục, người là ai? Trở thành linh mục để làm gì? Nhiều cha sẽ nói: thế cũng phải hỏi, ai chả biết, nếu không biết thì làm sao trở thành linh mục được. Đúng vậy, nhưng mỗi ngày con nhắc lại câu hỏi này để suy gẫm, không làm con cảm thấy nhàm chán, nhưng luôn biết sống tâm tình cảm tạ; đồng thời biết cam đảm thành tâm sám hối trở về với Chúa và cố gắng sống căn tính đích thực của người linh mục trong thời đại hôm nay. Vậy linh mục, người là ai? Dưới đây là một vài định nghĩa khá sâu sắc về người linh mục hôm nay.

Trong ngôn ngữ “nhà đạo” thông thường người ta hay gọi vị linh mục là “Alter Christus”, là “in persona Christi”… “Alter Christus” thường được chuyển ngữ là “Đức Kitô khác” hay “Đức Kitô thứ hai”. “In persona Christi” thường được chuyển ngữ là “nhân danh Đức Kitô”, “đại diện Đức Kitô”, “đồng hình đồng dạng với Đức Kitô”.

Nhà Văn Sidney Smith thì lại thi vị hóa người linh mục bằng một định nghĩa rất dễ thương: “Linh mục quản xứ lý tưởng là người có cử chỉ dễ thương, có dáng dấp đàng hoàng. Ngài cao lớn, khoẻ mạnh, là một người cân đối, với vẻ mặt tuyệt vời, biểu lộ các nhân đức và luôn giữ trọn mười điều răn”.

Đối với người công giáo thì cho rằng: Linh mục là người chăn dắt các linh hồn, người coi sóc việc thiêng liêng hay chăm sóc phần hồn. Linh mục là người được Thiên Chúa tuyển chọn và thánh hiến để lo việc nhà Chúa. Nhiều khi họ thấy thương các cha phải vất vả, hy sinh, luôn biết sống hết tình cho Thiên Chúa và hết mình cho tha nhân. Đôi khi có người lại định nghĩa: Linh mục là người “làm dâu trăm họ”.

Một số người lương dân thì lại nghĩ: Mấy ông linh mục cũng giống như mấy ông sư và ni cô bên Phật giáo.

Tựu trung, các định nghĩa trên đây về người linh mục đều mang chiều kích tích cực “hướng Thiên và hướng tha”. Tuy nhiên, đằng sau những định nghĩa tốt đẹp ấy, và đằng sau những gương linh mục sống đạo đức, thánh thiện, nhiệt thành trong sứ vụ… vẫn còn không ít những lời chê bai của giáo dân về người linh mục. Họ định nghĩa một cách mỉa mai và hài hước rằng: Linh mục quản xứ lý tưởng thời nay là người biết mua sắm mọi phương tiện hiện đại của thời @, thành thạo trong cách sử dụng các thiết bị công nghệ, ăn mặc phải model... Tóm lại, linh mục phải là một người sành điệu.

Linh mục quản xứ lý tưởng là người có tài giảng thuyết, tài làm “kinh tế”, xây dựng được nhiều công trình nhà thờ và nhà xứ khang trang, sạch đẹp.

- Có nhiều người giáo dân còn cho rằng, linh mục là người “nói thì nhiều nhưng làm thì ít”. Đôi khi lại chỉ nói lời của mình chứ không phải lời của Chúa làm cho “tin mừng trở thành tin buồn”. Họ truyền miệng nhau câu nói nghe mà thấy buồn: “Muốn nói ngoa làm cha mà nói”.

Mới đây, khi con ra đề “trắc nghiệm ơn gọi cho tu sinh”, trong đó con có hỏi các em một câu: “Theo em nhận định và qua lắng nghe ý kiến của người giáo dân, em thấy họ thường phàn nàn, ca cẩm các linh mục về vấn đề gì?”. Có rất nhiều đáp án khác nhau, trong số đó:  

  • Có 20 câu trả lời: Cha sống quá sang trọng, giảng dài, nóng tính, đôi khi hay la mắng giáo dân trên tòa giảng.
  • Có 32 câu trả lời: Cha ít quan tâm tới người nghèo khổ và những người khô khan nguội lạnh; ngược lại cha thường hay thăm viếng những gia đình giàu có, sang trọng.
  • Có 5 câu trả lời: Cha sống khép kín, cổng nhà thờ và nhà xứ “cửa đóng then cài”, suốt ngày cha ở trong phòng.

Đợt thường huấn HĐGX năm 2016 vừa qua, con phụ trách tổ 14, có một ông Chủ tịch HĐGX nọ đã thẳng thắn phát biểu: “Con thấy một số cha sống quá sang trọng, xài điện thoại sành điệu, mua xe ô tô hàng hiệu, trong khi đó đời sống của giáo dân còn nhiều thiếu thốn, cả giáo xứ chưa ai có xe ôtô 4 chỗ. Nhiều cha đã dâng mình cho Chúa, nhưng vẫn còn quá quan tâm tới dòng tộc gia đình, xây nhà ở quê như biệt thự để chuẩn bị cho thời gian nghỉ hưu, hoặc nghỉ ngơi mỗi ngày trong tuần”. Đây là nhận định của một ông chủ tịch HĐGX, không biết thực hư thế nào nhưng con nghĩ: chắc chắn là ít nhiều cũng có nên ông ta mới nhận định như vậy.

Trên đây là một vài định nghĩa và một góc nhìn về người mục tử mà con được “mục sở thị” cũng như được nghe biết. Cho dù những định nghĩa và những hình ảnh trên, có thể là cái nhìn phiến diện và rất trần thế của những người không mấy thiện chí hoặc thiếu tích cực về con người mục tử. Tuy nhiên, những cái nhìn đó cũng phần nào nói lên những điều rất thực tế đã và đang xảy ra trong đời sống ơn gọi của người mục tử. Và đây cũng là hồi chuông báo động cho con, cần phải biết ý thức về căn tính đích thực và sứ mạng mục tử của mình, hầu sống xứng hợp với ơn gọi mà Chúa và Giáo Hội hằng mong ước.

2. XÉT - NGUYÊN NHÂN DẪN TỚI THỰC TRẠNG TRÊN

Con luôn tự hỏi: Tại sao ngày xưa rất ít linh mục, hoàn cảnh khó khăn… vậy mà các ngài vẫn thi hành công việc mục vụ được? cách nay trên 30 năm, một mình cha cố Tuyên coi cả vùng Hưng Yên. Ngày nay, vùng Hưng Yên có tới 16 cha. Cũng cách đây trên 30 năm, giáo hạt Thái Thụy chỉ có 2 linh mục. Hiện nay, số linh mục trong giáo hạt Thái Thụy nên tới 15 cha. Các giáo hạt khác cũng vậy. Hiện tại, trong Giáo phận đã có 119 cha, vậy mà vẫn có cha “thở than, than thở” là quá vất vả, mệt mỏi trong công việc mục vụ? Theo cảm nghĩ của riêng con, có một số nguyên nhân sau đây:

  • Nguyên nhân tích cực

Trước hết, do nhu cầu đòi hỏi của người giáo dân: ngày xưa, một họ lẻ trong một năm mới có một thánh lễ quan thày; ngày nay người giáo dân đòi hỏi cha phải về giáo họ dâng lễ hằng tuần; ấy là chưa kể đến thánh lễ của các đoàn hội.

Thứ đến, việc học hành của người giáo dân ngày nay được nâng lên, một số người có bằng cấp chuyên môn còn hơn cả các cha. Nhiều người giáo dân ở nước ngoài hoặc các thành phố lớn cũng được học thần học và triết học. Một số người còn giảng dạy thần học và triết học tại các trường Đại học Công giáo.

  • Nguyên nhân tiêu cực

Linh mục là người “làm dâu trăm họ” nên làm sao có thể “uốn câu cho vừa miệng cá được”. Có người khen, kẻ chê, người này yêu, kẻ khác ghét: Không giảng lễ thì bị người ta chê là làm linh mục mà lười; giảng lời Chúa thì lại chê là “ông cha này giảng dài, giảng dai, giảng dở, giảng zô duyên”. Chuyên chăm cầu nguyện thì bị chê là linh mục cổ hủ, không thức thời, xa rời giới trẻ; mải mê xây dựng nhà thờ, sống hòa đồng với giới trẻ thì bị chê là thiếu đạo đức, sống cấp tiến quá!

Do ảnh hưởng của “chủ nghĩa thực dụng”, “chủ nghĩa cá nhân”, làm cho người linh mục dễ lãng quên sứ vụ: chỉ lo xây dựng cơ sở vật chất dẫn đến coi nhẹ đời sống tinh thần; dễ rơi vào chủ nghĩa “duy công việc” mà lãng quên đời sống cầu nguyện; thích sống an nhàn, ngại khó, sợ khổ, thiếu lòng nhiệt thành tông đồ. Và như thế, đời sống của người linh mục đã và đang làm cho dung mạo của Đức Giêsu bị méo mó; Danh Chúa bị lu mờ.

3. LÀM - LÀM GÌ ĐỂ SỐNG CĂN TÍNH CỦA NGƯỜI LINH MỤC HÔM NAY?

Trọng kính quý cha và quý thầy! trở thành người mục tử nghĩa là mỗi ngày tin vào ân sủng và sức mạnh của tình yêu Thiên Chúa, bất chấp sự yếu hèn của chúng ta, ngõ hầu chúng ta có thể toàn tâm, toàn ý phụng sự Thiên Chúa và phục vụ tha nhân. Đúng như lời Đức Thánh cha Phanxicô đã nói: “Trở thành mục tử cũng có nghĩa là được chuẩn bị để bước đi giữa và đàng sau đoàn chiên; có khả năng lắng nghe những câu chuyện thinh lặng của những người đang chịu đau khổ, nâng đỡ bước chân của những người không thể tự mình bước đi; nỗ lực xây đắp để bảo đảm và thấm nhuần niềm hy vọng…hãy biết cúi xuống với tất cả những ai mà Thiên Chúa trao cho chúng ta chăm sóc”. (x. Giáo hội giàu lòng thương xót, nhà xuất bản tôn giáo 2015, 106.)

Tông huấn Pastores Dabo Vobis, số 43 cũng nhận định: “Linh mục được mời gọi để trở nên hình ảnh sống động của Đức Giêsu Kitô là Đầu và Mục tử. Linh mục cần phản ánh nơi chính mình, trong mức độ có thể sự thành toàn nhân bản, được rạng chiếu nơi Con Thiên Chúa làm người”. Quả vậy, đức ái mục tử là linh hồn của hoạt động mục vụ, là nguyên lý nội tại và là nền tảng của chương trình đào tạo chủng sinh linh mục. Đời sống linh mục phải trở thành nhân chứng tình yêu Đức Kitô. Nếu không có đức ái mục tử, linh mục sẽ mất phương hướng và động lực sống; thay vì là “máng thông ơn Thiên Chúa”, họ trở thành đá tảng ngăn cản ân sủng Thiên Chúa tới tha nhân. Linh mục với Đức ái mục tử phải được ví von như con mắt với thân thể. Nếu con mắt bị mù, toàn thân sẽ tối om, không phân định được ánh sáng và bóng tối; ân sủng và tội lỗi.

Trong mục vụ, người linh mục phải chú ý “Bác ái trong ngôn từ”. Đây là một vấn đề nhân bản căn bản của người linh mục. Khi rao giảng, cần nói lời chân thành, hiền hòa, tôn trọng người nghe, đặc biệt là người đang đối thoại với mình. Lời Chúa đã dạy: “Đừng nặng lời với cụ già, nhưng khi khuyện nhủ, hãy coi cụ như cha; hãy coi các thanh niên như anh em, các cụ bà như người mẹ, các thiếu nữ như chị em, với tấm lòng hoàn toàn trong sạch” (1Tm 5, 1-2).

Linh mục cần thận trọng trong việc thi hành mục vụ các bí tích, giữ đức công bằng, không phân biệt người kẻ giàu nghèo, sang hèn. Linh mục cần kiên nhẫn, học tập nơi thầy Giêsu  - hiền lành và khiêm nhường trong lòng; luôn ý thức mình chỉ là khí cụ bình an để Thiên Chúa bày tỏ lòng thương xót với con cái Người.

Linh mục cần khôn ngoan trong việc sử dụng tiền bạc, đừng tìm bổng lộc hay tiếng khen, nhưng hãy phục vụ với hết tâm tình của người mục tử như lời Chúa trong thư thứ nhất của thánh Phêrô có dạy: “Anh em thân mến… anh em hãy chăn dắt đoàn chiên mà Thiên Chúa đã giao phó cho anh em: lo lắng cho họ không phải vì miễn cưỡng, nhưng hoàn toàn tự nguyện như Thiên Chúa muốn, không phải vì ham hố lợi lộc thấp hèn, nhưng vì lòng nhiệt thành tận tụy. Đừng lấy quyền mà thống trị những người mà Thiên Chúa đã giao phó cho anh em, nhưng hãy nêu gương sáng cho đoàn chiên. Như thế, khi vị Mực Tử tối cao xuất hiện, anh em sẽ được lãnh triều thiên vinh hiển không bao giờ hư nát”. (1Pr 5, 1-4).

Linh hồn của Đức ái mục tử là lòng yêu mến Chúa, vì chỉ khi ta yêu mến Thiên Chúa, ta dễ dàng chia sẻ tình yêu mến ấy cho tha nhân. Chúa Giêsu hỏi Phêrô đến ba lần: “Này anh Simon, con ông Gioan, con có yêu mến Thầy hơn các anh em này không?” (x.Ga 21, 15-17).

Đức ái phải được coi như lửa sốt mến nuôi dưỡng ơn gọi linh mục. Vì họ sẽ là những mục tử chăm sóc các linh hồn chứ không phải là những chuyên viên, công chức. Đời sống cầu nguyện là chứng tá đầu tiên người linh mục cần trung thành thực hiện trong đời sống của mình. Đừng bao giờ nại vào lý do công việc mà bỏ bê bổn phận cầu nguyện với Chúa.

Người linh mục cần biết quan tâm tới gia đình của Thiên Chúa là những người con chiên đau yếu về tinh thần lẫn vật chất; không ngừng say mê nghiên cứu thần học để hiểu biết về Chúa, biết nói với Chúa và nói về Chúa cho mọi người; luôn ra sức xây dựng tình huynh đệ giữa các anh em linh mục, để động viên và giúp đỡ nhau trong công việc mục vụ.

Như vậy chính trong lòng Giáo hội, linh mục liên kết sâu xa với Chúa Cha - nguồn gốc của mọi quyền bính; liên kết với Chúa Con - Đấng mà linh mục thông phần sứ vụ cứu độ; liên kết với Chúa Thánh Thần - Đấng ban cho linh mục sức mạnh để biết sống và thi hành đức ái mục tử (Bộ giáo sĩ, Kim chỉ nam về tác vụ và đời sống linh mục, 2013, số 29).

Thay lời kết: Lạy Chúa Giêsu! Thế giới mà chúng ta đang sống được đặc trưng bởi sự nghèo nàn về kinh tế, sự đa dạng về văn hóa và tính đa nguyên tôn giáo. Thêm vào đó là tình trạng di dân ồ ạt, hiện tượng đô thị hóa tràn lan và thái độ dửng dưng tôn giáo. Những xu hướng này mang lại nhiều thách đố cho người linh mục hôm nay. Xin cho con luôn sống giữa thế gian mà không thuộc về thế gian; sống thực tế mà không thực dụng; sống hòa đồng mà không bị đồng hóa; sống chan hòa mà không bị hòa tan; sống đối thoại mà không đối đầu; sống nhập thể mà không bị biến thể, nhưng vẫn giữ được căn tính của người linh mục, luôn biết lấy đức ái mục tử làm nền tảng cho sứ vụ mục tử. Và để kết thúc bài chia sẻ này, con xin mượn lời của một bài hát: “Chúa hãy cho con con tim của Chúa, để biết yêu thương anh em thật nhiều. Biết thứ tha ngay cho ai lầm lỗi. Biết sống yêu người dù người chẳng yêu”. Xin được như vậy!

Lm. Giuse Trịnh Tiến Thành


Sinh hoạt khác

Tin Giáo Hội

Mục Tổng Hợp

» Xem tất cả Video

Liên kết website

Bài viết được quan tâm