Tng Huấn

CATECHESI TRADENDAE

Dạy Gio Lý trong Thời Đại Chng Ta

Phaol Phạm Xun Khi chuyển ngữ

(Tham chiếu cả bản Anh Ngữ v Php Ngữ)

Ma H 2007

 

 

 

MỞ ĐẦU

1.                 Mệnh Lệnh Cuối Cng của Đức Kit

2.                 Quan Tm của Đức Thnh Cha Phaol VI

3.                 Một Thượng Hội Đồng C Kết Quả

4.                 Mục Đch của Tng Huấn Ny

I. CHNG TA CHỈ C MỘT VỊ THẦY, L ĐỨC GISU KIT

5.                 Đưa Đến sự Hiệp Thng với Con Người Đức Kit

6.                 Truyền Thụ Gio Huấn của Đức Kit

7.                 Đức Kit l Thầy

8.                 Vị Thầy Duy Nhất

9.                 Giảng Dạy qua Ton Thể Cuộc Đời của Người

II. MỘT KINH NGHIỆM XƯA NHƯ HỘI THNH

10.             Sứ Vụ của Cc Thnh Tng Đồ

11.             Việc Dạy Gio Lý trong Thời Cc Tng Đồ

12.             Cc Gio Phụ

13.             Cc Cng Đồng v Hoạt Động Truyền Gio

14.             Dạy Gio Lý l Quyền Lợi v Bổn Phận của Hội Thnh

15.             Ưu Tin của Cng Tc Ny

16.             Chia Sẻ, nhưng Cc Nhiệm Vụ Khc Nhau

17.             Canh Tn Lin Tục v Qun Bnh

III. VIỆC DẠY GIO LÝ TRONG HOẠT ĐỘNG MỤC VỤ V TRUYỀN GIO CỦA HỘI THNH

18.             Việc Dạy Gio Lý như Một Giai Đoạn của Phc m Ho

19.             Việc Dạy Gio Lý v Việc Rao Giảng Tin Mừng Lần Đầu

20.             Mục Đch Đặc Biệt của Việc Dạy Gio Lý

21.             Cần Phải Dạy Gio Lý cho C Hệ Thống

22.             Dạy Gio Lý v Kinh Nghiệm Sống

23.             Dạy Gio Lý v Cc B Tch

24.             Việc Dạy Gio Lý v Cộng Đồng Hội Thnh

25.             Việc Dạy Gio Lý theo Nghĩa Rộng Cần Thiết cho Việc Trưởng Thnh v Củng Cố Đức Tin

IV. TON THỂ TIN MỪNG ĐƯỢC MC TỪ MỘT NGUỒN MẠCH

26.             Nội Dung của Sứ Điệp

27.             Nguốn Mạch

28.             Kinh Tin Knh, Một Cch Diễn Tả Đức Tin Quan Trọng Đặc Biệt

29.             Những Yếu Tố Khng Được Bỏ Qua

30.             Sự Ton Vẹn của Nội Dung

31.             Dng Những Phương Php Sư Phạm Thch Hợp

32.             Kha Cạnh Đại Kết của Việc Dạy Gio Lý

33.             Việc Hợp Tc Đại Kết trong Lnh Vực Gio Lý

34.             Vấn Đề Sch Gio Khoa Viết về Cc Tn Gio Khc Nhau

V. MỌI NGƯỜI ĐỀU CẦN ĐƯỢC HỌC GIO LÝ

35.             Tầm Quan Trọng của Việc Dạy Gio Lý cho Trẻ Em v Người Trẻ

36.             Cc Ấu Nhi

37.             Cc Trẻ Em

38.             Cc Thanh Thiếu Nin

39.             Người Trẻ

40.             Thch Nghi Việc dạy Gio cho Người Trẻ

41.             Cc Người Khuyết Tật

42.             Cc Người Trẻ Khng Được Nng Đỡ về Tn Gio

43.             Cc Người Trưởng Thnh

44.             Cc Người Hầu Như Tn Tng

45.             Cc Hnh Thức Dạy Gio Lý Khc Nhau nhưng Bổ Tc Cho Nhau

VI. MỘT VI CCH THẾ V PHƯƠNG TIỆN ĐỂ DẠY GIO LÝ

46.             Cc Phương Tiện Truyền Thng

47.             Sử Dụng Nhiều Địa Điểm, Cơ Hội v Cc Buổi Hội Họp

48.             Bi Giảng

49.             Cc Tc Phẩm về Dạy Gio Lý

50.             Cc Sch Gio Lý

VII. LM THẾ NO ĐỂ TRUYỀN DẠY GIO LÝ

51.             Cc Phương Php Khc Nhau

52.             Để Phục Vụ Mặc Khải v Việc Hon Cải

53.             Sứ Điệp Lồng trong Văn Ho

54.             Sự Đng Gp của Cc Việc Sng Knh Phổ Thng

55.             Học Thuộc Lng

VIII............. NIỀM VUI CỦA ĐỨC TIN TRONG MỘT THẾ GIỚI ĐẦY KH KHĂN

56.             Xc Quyết Đặc Tnh Kit

57.             Trong Một Thế Giới Khc

58.             Sư Phạm Đức Tin Nguyn Thủy

59.             Ngn Ngữ Thch Hợp Cho việc Phục Vụ Đức Tin

60.             Nghin Cứu v Sự Chắc Chắn của Đức Tin

61.             Dạy Gio Lý v Thần Học

IX. NHIỆM VỤ LIN QUAN ĐẾN TẤT CẢ CHNG TA

62.             Sự Khch Lệ cho Tất Cả Những Ai C Trch Nhiệm về việc Dạy Gio Lý

63.             Cc Gim Mục

64.             Cc Linh Mục

65.             Cc Tu Sĩ Nam Nữ

66.             Cc Gio Lý Vin Gio Dn

67.             Trong Gio Xứ

68.             Trong Gia Đnh

69.             Ở Trường Học

70.             Trong cc Tổ Chức

71.             Cc Cơ Sở Đo Luyện

KẾT LUẬN

72.             Cha Thnh Thần l Thầy Dạy Bn Trong

73.             Đức Mẹ Maria, Mẹ v Mẫu Gương của Mn Đệ

*****

 

 

 

MỞ ĐẦU

 

Mệnh Lệnh Cuối Cng của Đức Kit

1.      Hội Thnh lun lun coi việc dạy Gio Lý l một trong những cng tc chnh của mnh, bởi v trước khi ln cng Cha Người sau khi phục sinh, Đức Kit đ ban cho cc tng đồ một mệnh lệnh cuối cng, l hy lm cho mun dn trở thnh mn đệ, v dạy họ tun giữ tất cả những g Người đ truyền[1]. Như thế Người trao ph cho cc ng sứ vụ v quyền năng để cng bố cho nhn loại những g cc ng đ nghe, đ thấy tận mắt, điều cc ng đ chim ngưỡng v đụng chạm đến bằng tay, về Lời Hằng Sống[2]. Người cũng trao cho cc ng sứ vụ v quyền giải thch cch chnh thức những g Người đ dạy cc ng, cc lời ni v việc lm của Người, cc dấu lạ v cc mệnh lệnh của Người. V Người ban Cha Thnh Thần cho cc ng để chu ton sứ vụ ny.

Danh từ dạy Gio Lý được dng rất sớm để chỉ ton thể cố gắng trong Hội Thnh để lm cho người ta thnh mn đệ, để gip người ta tin rằng Cha Gisu l Con Thin Cha, để nhờ tin m họ c thể c sự sống nhờ Danh Người[3], v để dạy dỗ cng gio huấn họ ở đời ny v như thế xy dựng Nhiệm Thể Đức Kit.  Hội Thnh khng ngừng dốc hết tm lực để thi hnh cng tc ny.

Quan Tm của Đức Thnh Cha Phaol VI

2. Cc Đức Gio Hong gần đy đ dnh cho việc dạy Gio Lý một chỗ đứng quan trọng trong cc quan tm mục vụ của cc ngi.  Qua cc cử chỉ, cc bi giảng dạy, việc giải thch chnh thức Cng Đồng Vatican II (m ngi coi l cuốn Gio Lý vĩ đại của thời hiện đại), v qua suốt đời ngi, vị tiền nhiệm của ti l Đức Thnh Cha Phaol VI đ phục vụ việc dạy Gio Lý của Hội Thnh một cch đặc biệt.  Ngy 18 thng 3 năm 1971, ngi đ ph chuẩn Sch Hướng Dẫn Chung vế Dạy Gio Lý được Thnh Bộ Gio Sĩ soạn thảo, một sch chỉ nam vẫn cn l ti liệu căn bản cho việc khuyến khch v hướng dẫn việc canh tn Gio Lý trong ton thể Hội Thnh.  Ngi lập ra Hội Đồng Quốc Tế về Dạy Gio Lý vo năm 1975.  Ngi định nghĩa cch kho lo vai tr v tầm quan trọng của việc dạy Gio Lý trong đời sống Hội Thnh trong Đaị Hội Gio Lý Thế Giới lần thứ nhất vo ngy 25 thng 9 năm 1971[4]; ngi nhắc lại đề ti ny cch đặc biệt trong Tng Huấn Evangelii nuntiandi[5].  Ngi quyết định rằng việc dạy Gio Lý, nhất l cho trẻ em v giới trẻ, phải l đề ti thảo luận cho Đại Hội chung lần Thứ Tư của Thượng Hội Đồng Gim Mục[6], được tổ chức vo thnh 10 năm 1977 m chnh ti cũng được hn hạnh tham dự.

Một Thượng Hội Đồng C Kết Quả

3.      Cuối Thượng Hội Đồng ny, cc Nghị Phụ đ trnh ln Đức Thnh Cha một ti liệu rất phong ph, gồm nhiều bi gp ý trong cc phin họp, cc kết luận của từng tiểu ban, sứ điệp của cc ngi v Đức Thnh Cha sẽ được gửi cho dn Cha[7], v nhất l liệt k cc đề nghị to bạo trong đ cc ngi trnh by quan điểm của mnh về một số lớn chiều kch của việc dạy Gio Lý ngy nay.

Thượng Hội Đồng đ lm việc trong một bầu khng kh tạ ơn v hy vọng khc thường. Thượng Hội Đồng nhn thấy trong việc canh tn Gio Lý một mn qu quý gi m Cha Thnh Thần ban cho Hội Thnh hm nay, một mn qu m tất cả mọi cộng đồng Kit ở mọi tầng lớp trn ton thế giới đ đp lại với một lng đại lượng v bin, v một sự tận tm c sng kiến m ai cũng mến phục. Nhận thức cần thiết khi ấy đ được đưa ra thực hiện qua một thực tế sống động v c thể mang lại ch lợi nhờ việc Dn Thin Cha hết sức mở lng ra để đn nhận n sủng của Cha, v cc chỉ thị từ Huấn Quyền.

Mục Đch của Tng Huấn Ny

4.      Trong cng một bầu kh Đức Tin v hy vọng m hm nay ti ni với anh em, l cc chư huynh v cc con ci thn yu, về Tng Huấn ny.  Chủ đề về việc dạy Gio Lý thật bao la, nhưng Tng Huấn ny sẽ đề cập đến một vi kha cạnh c tnh cch cục bộ v quyết định nhất của n, như một sự nhấn mạnh đến những kết quả khả quan của Thượng Hội Đồng.  Thực ra, Tng Huấn ny tiếp nối những suy tư m Đức Thnh Cha Phaol VI đ soạn thảo, v dng rất nhiều ti liệu m Thượng Hội Đồng để lại.  Đức Thnh Cha Gioan Phaol I, m chng ti rất thn phục sự hăng say v ti năng của ngi về việc dạy Gio Lý, đ cầm những ti liệu ny trn tay v đang sửa soạn ấn hnh, khi ngi bất ngờ được Cha gọi về.  Ngi đ để lại cho tất cả chng ta một gương dạy Gio Lý vừa phổ thng, vừa đặt trọng tm vo những điều thiết yếu, một cch dạy Gio Lý gồm những lời ni v việc lm đơn sơ c thể đnh động tm hồn con người.  Cho nn ti được thừa hưởng ci gia ti của hai Đức Thnh Cha để đp lại lời yu cầu m cc Đức Gim Mục đ đề ra cuối Đại Hội chung lần Thứ Tư của Thượng Hội Đồng Gim Mục, v đ được Đức Thnh Cha Phaol VI đn cho trong bi diễn từ bế mạc[8].  Ti cũng lm như thế để chu ton một trong những nhiệm vụ chnh của sứ mạng tng đồ của ti.  Dạy Gio Lý lun lun l quan tm hng đầu trong thừa tc vụ của ti như một linh mục v một Gim Mục.

Ti tha thiết mong ước rằng đối với ton thể Hội Thnh, Tng Huấn ny sẽ củng cố tinh thần hợp nhất trong Đức Tin v đời sống Kit hữu, lm cho tươi mt v sinh động những sng kiến đang c sẵn, khuyến khch những sng kiến mới – cng với sự đề cao cảnh gic cần thiết – v sẽ gip cho niềm vui được mang mầu nhiệm Đức Kit đến cho thế gian được lan trn trong cc cộng đon.

 

I. CHNG TA CHỈ C MỘT VỊ THẦY, L ĐỨC GISU KIT

 

Đưa Đến sự Hiệp Thng với Con Người Đức Kit

5.  Đại Hội chung lần Thứ Tư của Thượng Hội Đồng Gim Mục thường nhấn mạnh đến tnh quy Đức Kit (hay đặt Đức Kit lm trọng tm) của tất cả việc dạy Gio Lý chn chnh.  Ở đy chng ta c thể dng từ quy Kit theo hai ý nghĩa, khng đối chọi nhau cũng khng loại bỏ nhau, nhưng thay vo đ chng cần nhau v bổ tc cho nhau.

Trước hết, cần phải nhấn mạnh rằng ở trung tm của việc dạy Gio Lý chng ta tm thấy, trn thực chất, một Con Người, Con Người Cha Gisu thnh Nadareth, Con Một đến từ Đức Cha Cha đầy n sủng v chn lý,[9]  Đấng đ chịu nạn v chịu chết cho chng ta v giờ đy, sau khi đ sống lại, đang ở cng chng ta mi mi.  Chnh Cha Gisu Đấng l Đường, l Sự Thật, v Sự Sống,[10] v sống đời Kit hữu l theo Đức Kit, l nối gt Đức Kit.

Mục đch chnh v thiết yếu của việc dạy Gio Lý, theo cch diễn tả m Thnh Phaol, cũng như mn thần học hiện đại thch nhất, l Mầu Nhiệm Đức Kit.  Dạy Gio Lý l một cch dẫn dắt một người để họ học tất cả cc kha cạnh của mầu nhiệm ny: để lm cho mọi người thấy chương trnh mầu nhiệm hiểu biết cng với cc thnh ci g l chiều rộng, chiều di, chiều cao cng chiều su biết rằng tnh yu của Đức Kit vượt trn mọi kiến thức (v được đổ đầy) bằng tất cả sự sung mn của Thin Cha.[11]  Chnh l để mặc khải trong Con Người Đức Kit ton thể kế hoạch mun đời của Thin Cha, l Đấng đ hon tất trong Con Người ấy.  Để tm cch hiểu biết ý nghĩa của cc việc lm, lời ni, v cc dấu lạ Người lm, v cc ý nghĩa ny vừa tiềm ẩn vừa được tỏ lộ trong mầu nhiệm của Người.  Theo nghĩa đ, mục đch tối hậu của việc dạy Gio Lý khng những l đưa người ta đến tiếp xc m cn hiệp thng cch mật thiết với Đức Cha Gisu Kit: Chỉ mnh Người c thể đưa chng ta đến tnh yu của Đức Cha Cha trong Cha Thnh Thần v cho chng ta được chia sẻ đời sống của Cha Ba Ngi.

Truyền Thụ Gio Huấn của Đức Kit

6. Đặt trọng tm vo Đức Kit trong việc dạy Gio Lý cũng c nghĩa l khng c ý dạy gio huấn của mnh hoặc của bất cứ vị thầy no khc, nhưng chỉ dạy gio huấn của Đức Cha Gisu Kit, l chn lý m Người đ truyền lại, hay ni đng hơn, Đấng l Chn lý[12] .  V thế chng ta phải ni rằng trong việc dạy Gio Lý, chng ta giảng dạy về chnh Đức Kit, Ngi Lời Nhập Thể v Con Thin Cha, - mọi điều khc đều được dạy qui vể Người – v cũng chỉ c một mnh Đức Kit l Đấng giảng dạy - người no khc giảng dạy cũng chỉ v người ấy l pht ngn vin của Đức Kit, để Đức Kit dng mi miệng mnh m giảng dạy.  Dầu ở mức độ trch nhiệm no đi nữa trong Hội Thnh, mọi Gio Lý vin phải lun cố gắng truyền thụ bằng lời giảng dạy v cch sống của mnh gio huấn v đời sống của Cha Gisu.  Người ấy sẽ khng tm cch để học vin ch ý đến mnh, hay đồng ý với mnh v với ý kiến hoặc thi độ của mnh.  Trn hết, người ấy sẽ khng cố gắng ghi khắc vo đầu c học vin những ý kiến hay sự chọn lựa ring của mnh như l chng diễn tả gio huấn của Đức Kit hay bi học rt ra từ đời sống của Người.  Mọi Gio Lý vin phải p dụng cho mnh những lời mầu nhiệm của Cha Gisu: Gio huấn của Ti khng phải của Ti, nhưng của Đấng đ sai Ti.[13]  Thnh Phaol đ lm điều ny khi ngi trả lời một cu hỏi tối quan trọng: Ti cũng truyền lại cho anh em những g ti nhận được từ Cha.[14]  Để một Gio Lý vin c thể ni: Những g ti dạy khng phải của ti, người ấy phải chăm chỉ học Lời của Thin Cha truyền lại qua Huấn Quyền Hội Thnh như thế no, phải c sự lin hệ mật thiết với Đức Kit v Đức Cha Cha ra sao, phải c một tinh thần cầu nguyện thế no, v phải từ bỏ chnh mnh ra sao!

Đức Kit l Thầy

7. Gio huấn ny khng phải l một mớ chn lý trừu tượng.  N l sự truyền thng mầu nhiệm sống động của Thin Cha.  Con Người dạy gio huấn ny trong Tin Mừng l Đấng hon ton cao vời trong sự tuyệt hảo, hơn hẳn cc vị thầy trong dn Israel, v bản chất của học thuyết của Người vượt trn cc học thuyết của họ về mọi phương diện, bởi v sự lin hệ thuần nhất giữa những g Người ni v lm với chnh bản chất của Người.  Tin Mừng ni r về những trường hợp m Cha Gisu giảng dạy.  Người bắt đầu lm v giảng dạy[15]  - với hai động từ ny được đặt ngay trn đầu sch Tng Đồ Cng Vụ, Thnh Luca vừa nối kết vừa phn biệt hai kha cạnh của sứ vụ Đức Kit.

Cha Gisu đ dạy.  Chnh những chứng từ m Người lm cho chnh mnh: Hằng ngy Ti đ ngồi giảng dạy trong đền thờ.[16]  Chnh những quan st đầy ngưỡng mộ của cc Thnh Sử, ngạc nhin khi thấy Người dạy khắp nơi v mọi lc, dạy bằng một cch thế v với một uy quyền m chưa ai từng biết đến: Đm đng lại tụ họp chung quanh Người, v như thường lệ, Người lại dạy dỗ họ;[17]  v họ ngạc nhin về gio huấn của Người, v Người dạy họ như một Đấng c uy quyền.[18]  Ngay cả những kẻ th ght Người cũng c ý dng việc ny lm cớ để tố co v kết n Người:  N đ khch động dn chng, bằng cch giảng dạy khắp vng Giuđa, từ Galila cho đến tận chỗ ny.[19]

Vị Thầy Duy Nhất

8. Đấng giảng dạy cch ny đng được tn phong bằng một tước hiệu Thầy độc đo.  Trong ton thể Tn Ước, nhất l trong cc sch Tin Mừng, biết bao nhiu lần người ta đ gọi Người l Thầy![20]  Đương nhin l Nhm Mười Hai, cc mn đệ khc, v cc đm đng dn chng nghe Người đều gọi Người l Thầy cch knh trọng, tin cậy v tế nhị.[21] Ngay cả những người Pharisu v Xa  Đốc, cc luật sĩ, cc người Do Thi ni chung cũng khng ngại gọi Người l: Thưa Thầy, chng ti muốn xem một dấu lạ từ Thầy;[22]  Thưa Thầy, ti phải lm g để được thừa hưởng sự sống đời đời?[23]  Nhưng trn hết, đặc biệt l chnh Cha Gisu trong những giy pht long trọng v ý nghĩa nhất đ nhận mnh l Thầy: Cc con gọi Thầy l Thầy v l Cha; v cc con ni đng, v Thầy chnh l thế;[24]  v Người đ cng bố tnh duy nhất, tnh độc nhất của đặc tnh của Người như một vị Thầy: Cc con c một Thầy,[25]  l Đấng Kit.  Chng ta c thể hiểu tại sao trong 2000 năm qua, dn chng đủ loại, đủ chủng tộc v dn tộc bằng mọi ngn ngữ trn thế gian, đ gọi Người bằng danh hiệu ny với lng tn knh, bằng cch tự mnh nhắc lại lời cng bố của ng Nicđm: Chng ti biết Thầy l Vị Thầy đến từ Thin Cha.[26]

Hnh ảnh ny của Đức Kit l Thầy vừa uy phong vừa quen thuộc, vừa đng phục vừa đng tin cậy. Hnh ảnh ấy được diễn tả bởi ngi bt của cc Thnh Sử v thường được gợi lại sau đ bằng những hnh ảnh được vẽ từ thời Kit gio sơ khai,[27] l hnh ảnh thật hấp dẫn.  Đến lượt ti được hn hạnh gợi lại hnh ảnh ny để bắt đầu những suy nghĩ về việc dạy Gio Lý trong thế giới hiện đại.

Giảng Dạy Qua Ton Thể Cuộc Đời của Người

9. Khi lm như thế, ti khng qun rằng chỉ c thể giải thch được uy phong của Đức Kit l Vị Thầy cng sự kin định độc đo v tnh thuyết phục của gio huấn của Người bằng sự thật l Lời Người, cc dụ ngn của Người v cc lý luận của Người khng bao giờ khc biệt với đời sống của Người v bản thể của Người.  Như thế, ton thể đời sống của Đức Kit l một gio huấn lin tục: sự im lặng của Người, cc php lạ Người lm, cc cử chỉ của Người, cc lời cầu nguyện của Người, tnh yu m Người dnh cho dn chng, lng quý mến đặc biệt của Người đối với những người b nhỏ v người ngho, việc Người chấp nhận hy sinh hon ton trn Thnh Gi để cứu chuộc nhn loại, v sự sống lại của Người l sự thể hiện Lời Người v lm trn mặc khải.  V vậy đối với Kit hữu, Thnh Gi l một trong những hnh ảnh siu phm v phổ thng nhất của Đức Kit l Thầy.

Tất cả những suy nghĩ ny, l những suy nghĩ theo cc truyền thống vĩ đại của Hội Thnh, v tất cả củng cố lng nhiệt thnh của chng ta đối với Đức Kit, l Vị Thầy tỏ lộ Thin Cha cho con người v cho con người biết họ l ai, vị Thầy vừa cứu chữa, vừa thnh ho v hướng dẫn, l Đấng vừa sống, vừa ni, vừa khch lệ, di chuyển, sửa sai, xt xử, tha thứ, v đồng hnh với chng ta mỗi ngy trn đường lịch sử, l vị Thầy đang đến v sẽ đến trong vinh quang.

Chỉ nhờ kết hợp mật thiết với Người m cc Gio Lý vin c thể tm thấy nh sng v sức mạnh cho một canh tn Gio Lý chnh hiệu v đng mong ước.

 

II. MỘT KINH NGHIỆM XƯA NHƯ HỘI THNH

 

Sứ Vụ của Cc Thnh Tng Đồ

10.  Hnh ảnh Đức Kit l Thầy được ghi khắc vo tinh thần của Nhm Mười Hai v cc mn đệ đầu tin, v mệnh lệnh Hy đi v lm cho mun dn thnh mn đệ[28]  đ định hướng ton thể cuộc đời cc ngi.  Thnh Gioan lm chứng điều ny trong Tin Mừng của ngi khi ngi tường trnh lời Cha Gisu: Thầy khng cn gọi cc con l đầy tớ, v đầy tớ khng biết việc chủ mnh lm; nhưng Thầy gọi cc con l bạn hữu, v tất c những g Thầy đ nghe từ Cha Thầy th Thầy đ cho cc con biết.[29]   Khng phải cc ng chọn theo Cha Gisu, nhưng chnh Cha Gisu đ chọn cc ng, giữ cc ng ở lại với Người, v chỉ định cc ng ngay cả trước Lễ Vượt Qua của Người, để cc ng ra đi v sinh hoa tri v hoa tri của cc ng sẽ tồn tại.[30]  V lý do ny m Người đ chnh thức ban cho cc ng ngay từ sau khi Người phục sinh sứ vụ lm cho mun dn thnh mn đệ.

Ton thể sch Tng Đồ Cng Vụ l một chứng từ rằng cc ngi đ trung thnh với ơn gọi của mnh v với sứ vụ m cc ngi đ lnh nhận.  Người ta đ thấy cc phần tử của cộng đồng Kit hữu đầu tin để tm nghe cc Tng Đồ giảng dạy v nhm họp, để bẻ bnh v cầu nguyện.[31]  Chắc chắn rằng chng ta tm thấy trong ci hnh ảnh đng nhớ ny của Hội Thnh được sinh ra v được nui dưỡng bằng Lời Cha, nhờ gio huấn của cc Tng Đồ, v cử hnh Lời ấy trong Hy Lễ Thnh Thể, cng lm chứng cho Lời ấy trước mặt thế gian bằng cc việc bc i.

Những kẻ chống cc Tng Đồ phản đối cc việc lm của cc ngi, chnh v họ kh chịu v (cc Tng Đồ) đ dạy dn chng,[32]  v họ ra lệnh cho cc ngi khng được nhn danh Cha Gisu m giảng dạy nữa.[33] Nhưng chng ta biết rằng cc Tng Đồ đ coi việc nghe lời Thin Cha l quan trọng hơn nghe lời người ta trong trường hợp ny.[34]

Việc Dạy Gio Lý trong Thời Cc Tng Đồ

11.  Cc Tng Đồ đ khng chậm chia sẻ với người khc thừa tc vụ của việc tng đồ.[35]  Cc ngi chuyển giao cho những người kế vị cc ngi cng tc giảng dạy.  Cc ngi cũng trao ph cng tc ny cho cc ph tế từ khi chức vụ ny được thnh lập: Stphan, đầy n sủng v quyền năng, đ khng ngừng giảng dạy, được đnh động bởi sự khn ngoan của Cha Thnh Thần.[36]  C nhiều người hợp tc với cc Tng Đồ trong cng tc giảng dạy,[37] v ngay cả những Kit hữu tản mc v bị bắt bớ cũng đi khắp nơi rao giảng Lời (Cha).[38]  Thnh Phaol l vị tin phong trong việc rao giảng ny.  Ngi rao giảng một cch ưu việt, từ Antikia đến Rma, l nơi m hnh ảnh cuối cng m chng ta c trong sch Tng Đồ Cng Vụ, l hnh ảnh của một người giảng về Đức Cha Gisu Kit hầu như một cch cng khai.[39]  Bao nhiu thư của ngi tiếp tục cho thấy chiều su của gio huấn của ngi. Cc thư của Thnh Phr, Thnh Gioan, Thnh Giacb v Thnh Giuđa đều l những bằng chứng của việc dạy Gio Lý trong thời cc Tng Đồ. Trước khi được viết thnh văn, cc Tin Mừng l những lời giảng dạy được truyền lại trong cc cộng đon Kit hữu. Cc Tin Mừng ny trnh by cc cấp độ r rệt của một cấu trc Gio Lý.  Sch của Thnh Matthu được gọi l Tin Mừng dnh cho Gio Lý vin, v của Thnh Marc l Tin Mừng cho dự tng.

Cc Gio Phụ

12.  Hội Thnh tiếp tục thừa hnh sứ vụ giảng dạy của cc Tng Đồ v cc cộng sự vin đầu tin của cc ngi.  Tự lm cho mnh ngy ny qua ngy khc thnh một mn đệ Cha, Hội Thnh được mang danh l Mẹ v Thầy.[40]  Từ Thnh Clment thnh Rma đến ng rigen,[41] thời hậu-Tng Đồ chứng kiến sự pht sinh của những tc phẩm suất xắc.  Kế đ chng ta thấy những dữ kiện nổi bật: l một số Gim Mục v mục tử đng kể, nhất l vo cc thế kỷ thứ ba v thứ tư, đ coi việc dạy Gio Lý v viết cc bi Gio Lý l một phần quan trọng của thừa tc vụ Gim Mục của cc ngi.  Đ l thời đại của cc Thnh Cyril Thnh Girusalem, Gioan Kim Khẩu, Ambrsi v Augustin, l thời đại người ta thấy nẩy sinh từ ngi bt của nhiều Gio Phụ nhiều tc phẩm vẫn cn l mẫu mực cho chng ta.

Khng thể nhắc đến ở đy, d chỉ rất vắn tắt cc việc dạy Gio Lý đ gip cho Hội Thnh được truyền b v pht triển trong cc giai đoạn lịch sử khc nhau, trn mọi lục địa, v trong cc khung cảnh lịch sử v văn ho rộng ri nhất.  Đương nhin l khng thiếu những kh khăn.  Nhưng Lời của Cha đ đi trọn con đường qua cc kỷ nguyn; theo kiểu ni của Thnh Phaol th n đ lan trn nhanh chng v đ được tn vinh.[42]

Cc Cng Đồng v Hoạt Động Truyền Gio

13.  Thừa tc vụ dạy Gio Lý nhận được nhiều sinh lực tươi mt từ cc Cng Đồng.  Cng Đồng Trent l một th dụ đng kể về việc ny.  Cng Đồng ny đ đặt ưu tin cho việc dạy Gio Lý trong cc hiến chế v sắc lệnh.  N l nguồn gốc của Sch Gio Lý Rma, cũng cn được gọi bằng tn của Cng Đồng, v l tc phẩm đứng đầu trong cc sch tm lược cc gio huấn Kit gio v thần học truyền thống để cho cc linh mục sử dụng.  Nhờ n m nhiều tổ chức Gio Lý đng ghi nhận được pht sinh trong Hội Thnh.  N đnh thức cc gio sĩ về nhiệm vụ dạy Gio Lý của mnh trong Hội Thnh.  Nhờ việc lm của cc thần học gia thnh thiện nhứ Thnh Charles Brrme, Thnh Robert Bellarmine v Thnh Phr Canisi, m Cng Đồng đ lin hệ đến việc xuất bản cc sch Gio Lý lm khun mẫu cho thời kỳ ấy.  Chớ g Cng Đồng Vatican II cũng khch động trong thời đại chng ta một sự hăng say v cc hoạt động như thế.

Truyền gio cũng l một lnh vực đặc biệt cho việc p dụng dạy Gio Lý.  Như vậy, Dn Thin Cha đ gần 2000 năm tiếp tục học hỏi về Đức Tin bằng cch thch nghi với những hon cảnh khc nhau của cc tn hữu v nhiều trường hợp khc biệt m Hội Thnh gặp phải.

Việc dạy Gio Lý lin kết chặt chẽ với ton thể đời sống Hội Thnh.  Khng những chỉ phạm vi địa dư của Hội Thnh được tăng trưởng, m hơn nữa, sự tăng trưởng nội tm v sự ph hợp với chương trnh Thin Cha của Hội Thnh cũng ty thuộc rất nhiều vo việc dạy Gio Lý.  Cũng nn đưa ra một số trong rất nhỉều bi học được rt ra từ kinh nghiệm của Hội Thnh m chng ta vừa nhắc đến.

Dạy Gio Lý l Quyền Lợi v Bổn Phận của Hội Thnh

14.  Trước hết, r rng l đối với Hội Thnh, việc dạy Gio Lý lun lun l một nhiệm vụ thnh v một quyền bất khả xm phạm.  Một đằng, đ chắc chắn l một nhiệm vụ pht xuất từ mệnh lệnh Cha truyền, v trước hết l phận sự của những người m trong Tn Ước nhận được ơn gọi vo thừa tc vụ chủ chăn.  Đằng khc, người ta cũng c thể ni đến quyền lợi: theo quan điểm thần học th tất cả mọi người đ lnh nhận b tch Rửa Tội đều c quyền nhận được sự dạy dỗ v gio dục của Hội Thnh để gip người ấy thực sự đi vo đời Kit hữu, đ chnh l lý do tại sao được rửa tội. Theo quan điểm quyền lm người, th tất cả mọi người đều c quyền tm kiến chn lý về tn gio v tự do tham gia vo tn gio đ, c nghĩa l, khng bị c nhn, cc nhm x hội, v bất cứ quyền bnh no của con người cưỡng bch, bằng cch ấy trong vấn đề tn gio, khng ai bị bắt buộc phải lm tri lương tm hay bị ngăn cản khng được lm theo n.[43]  

Đ l lý do tại sao cc hoạt động Gio Lý c thể được thực hiện trong cc hon cảnh thuận tiện đng chỗ v đng lc, v phải c thể sử dụng phương tiện truyền thng đại chng cng những cng cụ thch hợp, khng kỳ thị cc phụ huynh, những người học Gio Lý, hay những người phổ biến n.  Hiện nay, quyền ny được nhiều nơi cng nhận, t l theo cc nguyn tắc chnh của n, như được by tỏ trong cc tuyn ngn v cc hiệp định quốc tế, m trong đ, bất kể giới hạn của chng l g th người ta cũng nhận ra những ước muốn của lương tm của nhiều người hm nay.[44]  Nhưng quyền ny cũng bị nhiều quốc gia vi phạm, đến nỗi việc phổ biến Gio Lý, hay được phổ biến đến, v nhận học Gio Lý trở thnh những tội c thể bị trừng phạt.  Ti mạnh mẽ cng cc Nghị Phụ trong Thượng Hội Đồng ln tiếng phản đối tất cả mọi kỳ thị trong lnh vực dạy Gio Lý, đồng thời cũng khẩn thiết ku gọi cc nh cầm quyền hy chấm dứt hon ton những sự kiềm chế tự do của con người ni chung, v tự do tn gio ni ring.

Ưu Tin của Cng Tc Ny

15. Bi học thứ nh ni về vị thế của việc dạy Gio Lý trong những chương trnh mục vụ của Hội Thnh.  Hội Thnh hon vũ hay địa phương cng đặt việc dạy Gio Lý ln trn cc cng tc v việc lm khc th kết quả của n cng thm ngoạn mục, Hội Thnh lại cng tm thấy trong việc dạy Gio Lý một sự nng đỡ cho đời sống bn trong như một cộng đon tn hữu, v cc hoạt động bn ngoi như l một Hội Thnh truyền gio.  Đang lc m thế kỷ thứ 20 đến gần, Hội Thnh nhận được lệnh của Thin Cha v qua cc biến cố - mỗi biến cố l một lời mời gọi của Ngi - để canh tn trch nhiệm của mnh trong những hoạt động Gio Lý như l một kha cạnh quan trọng nhất trong sứ vụ của mnh.  Hội Thnh được lệnh cung cấp cho việc dậy Gio Lý cc ti nguyn tốt nhất về cả nhn lực lẫn năng lực, khng tiếc những cố gắng, khổ cực hay cc phương tiện vật chất, để tổ chức cch tốt đẹp hơn, v để huấn luyện cc nhn sự c khả năng hơn.  Đy khng thể l tnh ton của loi người, m l thi độ của Đức Tin.  V một thi độ của Đức Tin lun lun dựa vo lng trung tn của Thin Cha, l Đấng khng bao giờ qun đp lời.

Chia Sẻ, nhưng Cc Nhiệm Vụ Khc Nhau

16.  Bi học thứ ba l việc dạy Gio Lý lun lun v sẽ lun lun l một cng tc m ton thể Hội Thnh phải cảm thấy c trch nhiệm v muốn chịu trch nhiệm.  Nhưng cc phần tử của Hội Thnh c những nhiệm vụ khc nhau, được pht triển từ sứ vụ của mỗi người.  V nhiệm vụ của mnh, cc mục tử, ty mức độ khc nhau, c nhiệm vụ nui dưỡng, hướng dẫn v phối hợp việc dạy Gio Lý.  Về phần mnh, Đức Thnh Cha ý thức r rng nhiệm vụ quan trọng m ngi phải gnh vc trong lnh vực ny: Ở đy ngi tm thấy những lý do cho những ưu tư mục vụ, nhưng cũng l nguồn vui v hy vọng chnh. Ở lnh vực ny, cc linh mục v cc tu sĩ c một cnh đồng đặc quyền trong việc tng đồ của họ.  Ở một mức độ khc, phụ huynh c một nhiệm vụ độc đo.  Cc thầy c, cc thừa tc vin khc trong Hội Thnh, cc Gio Lý vin, cng những người phụ trch tổ chức cc việc truyền thng x hội, tuy mức độ khc nhau, tất cả đều c nhiệm vụ r rng trong việc gio dục lương tm của cc tn hữu, một sự gio dục quan trọng cho đời sống của Hội Thnh v cũng ảnh hưởng đến đời sống của x hội.  Một trong những thnh quả của việc Thượng Hội Đồng dnh hết tm lực cho việc dạy Gio Lý l n khơi dậy trong ton thể Hội Thnh, cũng như từng khu vực của Hội Thnh, một ý thức sống động v tch cực về nhiệm vụ khc nhau nhưng phải cng chia sẻ ny.

Canh Tn Lin Tục v Qun Bnh

17.  Cuối cng, việc dạy Gio Lý cần phải được lin tục canh tn bằng một sự mở rộng cch no đ quan niệm về dạy Gio Lý, bằng việc duyệt xt lại cc phương php, tm ngn ngữ thch hợp, v dng những phương tiện mới để truyền thng sứ điệp.  Đi khi việc canh tn ny khng được qun bnh; cc Nghị Phụ trong Thượng Hội Đồng nhận ra cch thực tế, khng những chỉ cc tiến bộ khng thể chối ci được trong sự sinh động của cc sinh hoạt Gio lý, v những sng kiến đầy hứa hẹn, nhưng cũng nhận ra cả những thiếu xt hay cả những khuyết điểm trong cc thnh quả đ đạt được đến nay.[45] Cc thiếu xt ny nghim trọng khi chng phương hại đến sự vẹn ton của nội dung (Gio Lý).  Sứ điệp dnh cho Dn Cha nhấn mạnh đng rằng trong việc dạy Gio Lý một đng l việc lập đi lập lại, trở thnh thi quen m khng chịu chấp nhận thay đổi g cả, đng khc l việc ứng biến sẵn sng thử tất cả, cả hai đều nguy hiểm như nhau.[46]  Thi quen đưa đến ứ đọng, hn m, v sau cng l t liệt.  Ứng biến đưa đến sự lẫn lộn cho những người được học Gio Lý, v nếu học vin l trẻ em th cả phụ huynh của cc em cũng bị ảnh hưởng; n cũng sinh ra đủ loại lệch lạc, v rạn nứt, v sau cng sẽ đưa đến việc hon ton ph hủy sự thống nhất của nội dung. Ngy nay, cũng như trong cc giai đoạn lịch sử khc của Hội Thnh, Hội Thnh cần phải chứng minh sự khn ngoan, can đảm, v trung thnh với Tin Mừng của mnh trong việc tm kiếm v đem ra p dụng những phương php mới cho việc dạy Gio Lý.

 

III. VIỆC DẠY GIO LÝ TRONG HOẠT ĐỘNG MỤC VỤ V TRUYỀN GIO CỦA HỘI THNH

 

Việc Dạy Gio Lý như Một Giai Đoạn của Phc m Ho

18.   Việc dạy Gio Lý khng thể được tch rời khỏi hoạt động mục vụ v truyền gio của Hội Thnh cch chung.  Ngoi ra, n cn c một c tnh đặc biệt đ thnh một đề ti được lập lại nhiều lần trong việc chuẩn bị, v trong cc buổi họp của Đại Hội chung lần Thứ Tư của Thượng Hội Đồng Gim Mục.  Cc cu vấn đề cũng được quần chng trong v ngoi Hội Thnh quan tm.

Đy khng phải l chỗ để đưa ra định nghĩa chnh thức v chnh xc về việc dạy Gio Lý, l đề ti đ được giải thch đầy đủ trong Sch Hướng Dẫn Tổng Qut về Dạy Gio Lý.[47] Việc lm sng tỏ quan niệm v cc chi tiết của n l nhiệm vụ của cc nh chuyn mn.

V c sự mập mờ trong thực hnh, nn chng ta phải nhớ lại những mục tiu chnh - đ được thiết lập vững chắc trong cc ti liệu Hội Thnh – l những điều cần thiết để hiểu đch xc việc dạy Gio Lý, m khng c chng, chng ta c thể khng nắm vững được hon ton ý nghĩa v tầm quan trọng của việc dạy Gio Lý.

Cch chung, chng ta c thể ni ở đy rằng dạy Gio Lý l việc gio dục trẻ em, thanh thiếu nin, v người trưởng thnh về Đức Tin, trong đ bao gồm đặc biệt việc dạy về cc gio thuyết Kit gio được phổ biến một cch c hệ thống, với ý định dẫn đưa người nghe vo sự sung mn của đời sống Kit hữu.  Do đ, mặc dầu khng chnh thức đồng ho với sứ vụ mục vụ của Hội Thnh, việc dạy Gio Lý được xy dựng trn một số yếu tố mục vụ no đ hm chứa diện Gio Lý, sửa soạn cho việc dạy Gio Lý, hay pht sinh từ việc dạy Gio Lý.  Cc yếu tố ấy l: việc rao giảng Tin Mừng lần đầu hay giảng dạy truyền gio qua việc cng bố Tin Mừng (kerygma) để gợi cho người nghe về Đức Tin, hộ gio hay xt lại lý do tại sao tin, cảm nghiệm đời sống Kit hữu, cử hnh cc B Tch, thp nhập vo cộng đồng Hội Thnh, v lm nhn chứng bằng việc tng đồ hay truyền gio.

Trước hết chng ta phải nhớ rằng khng c sự phn cch hay tri ngược giữa việc dạy Gio Lý v Phc m ho.  Nhưng chng cũng khng giống nhau.  Thay vo đ, chng lin hệ mật thiết với nhau, nn chng c thể ho hợp v bổ tc cho nhau.

Tng huấn Evangelii nuntiandi, ngy 8 thnh 12 năm 1975 về Phc m ho trong thế giới hiện đại, đ nhấn mạnh đng rằng việc Phc m ho - với mục đnh l đem Tin Mừng đến cho ton thể nhn loại, để tất cả mọi người c thể sống theo Tin Mừng ny – l một thực thể phong ph, phức tạp v năng động, gồm c nhiều yếu tố, hay c thể ni l nhiều giai đoạn, tất cả đều cần thiết v khc nhau, v phải được để tm đến cng một lc.[48]  Dạy Gio Lý l một trong những giai đọan ny - một giai đoạn rất đặc biệt – trong ton thể tiến trnh Phc m ho.

Việc Dạy Gio Lý v Việc Rao Giảng Tin Mừng Lần Đầu

19. Đặc tnh ring của việc dạy Gio Lý, khc với việc rao giảng lần đầu để đem đến việc ăn năn hon cải, c hai nhiệm vụ l lm cho Đức Tin ban đầu được trưởng thnh, v gio dục cc mn đệ chn chnh của Đức Kit bằng cch cung cấp cho họ một sự hiểu biết su xa v c hệ thống hơn về Con Người v sứ điệp của Đức Cha Gisu Kit Cha chng ta.[49]

Nhưng trong khi thực thi việc dạy Gio Lý, thứ tự kiểu mẫu ny phải để ý đến một sự kiện l thng thường th việc rao giảng đầu tin cũng chưa xảy ra.  Một số cc trẻ em được rửa tội từ b đến để học Gio Lý trong cc gio xứ m chưa nhận được một sự khai tm no vo Đức Tin, v vẫn chưa c một sự gắn b c nhn r rng no với Đức Cha Gisu Kit; cc em chỉ c khả năng tin được đặt vo lng cc em qua B Tch Thnh Tẩy v sự hiện diện của Cha Thnh Thần; v những thnh kiến cố hữu từ qu trnh khng phải Kit gio hay tinh thần thực chứng của nền gio dục của cc em, lm nảy sinh sự phản khng một cch nhanh chng.  Hơn nữa, lại c những trẻ em khc chưa được rửa tội v cha mẹ cc em chỉ đồng ý cho học về tn gio trễ: v những lý do thực tiễn, giai đoạn dự tng của cc em ny phần lớn thường được xảy ra trong khi dạy Gio Lý thng thường. Lại c nhiều thiếu nin v thanh nin đ được rửa tội, đ học Gio Lý cch hệ thống v đ lnh nhận cc B Tch, nhưng vẫn cn chần chờ lu năm chưa chịu điều chỉnh đời sống mnh cho ph hợp Đức Cha Gisu Kit, trong khi đ cc em khng viện cớ tự do m trnh n việc gio dục tn gio.  Sau cng, ngay cả những người trưởng thnh cũng chưa chắc đ khng bị cm dỗ để nghi ngờ hay chối bỏ Đức Tin, nhất l v bị ảnh hưởng bởi mi trường v tn ngưỡng chung quanh.  Điều ny c nghĩa l việc dạy Gio Lý khng những phải quan tm đến việc nui dưỡng v dạy về Đức Tin, nhưng cũng phải quan tm đến việc khng ngừng khơi dậy Đức Tin với sự trợ gip của n sủng, với tm hồn cởi mở, với hon cải, v sự sửa soạn cho việc hon ton sống theo Cha Gisu đối với những người cn đang ở ngưỡng cửa Đức Tin.  Quan tm ny sẽ một phần no quyết định phong thi, ngn ngữ v phương php dạy Gio Lý.

Mục Đch Đặc Biệt của Việc Dạy Gio Lý

20.  Tuy nhin, mục đch đặc biệt của việc dạy Gio Lý l để, nhờ sự trợ gip của Thin Cha, pht triển Đức Tin ban đầu, cng thăng tiến đến mức vin mn, v nui dưỡng mỗi ngy đời sống Kit hữu của cc tn hữu, trẻ cũng như gi.  Mục đnh ny đng ra l lm tăng trưởng, ở mức độ hiểu biết v đời sống, hạt giống Đức Tin đ được Cha Thnh Thần gieo cng với việc rao giảng lần đầu, v được truyền lại cch hiệu nghiệm qua B Tch Thnh Tẩy.

Cho nn mục đch của việc dạy Gio Lý l mở rộng sự hiểu biết về mầu nhiệm Đức Kit dựa vo Lời Cha, để tất cả nhn loại được thấm nhuần bởi Lời ấy.  Được biến đổi bởi tc động của n sủng thnh một tạo vật mới, như thế Kit hữu tự mnh theo Đức Kit v học hỏi cng ngy cng nhiều trong Hội Thnh để suy nghĩ như Người, phn đon như Người, hnh động theo mệnh lệnh của Người, v hy vọng như Người mời gọi chng ta.

Ni cch chnh xc hơn, trong ton thể tiến trnh Phc m ho, mục đch của việc dạy Gio Lý l khc đường gio huấn v trưởng thnh, c nghĩa l, giai đoạn m trong đ người Kit hữu, sau khi đ nhờ Đức Tin m chấp nhận Con Người Đức Cha Gisu Kit l Cha duy nhất, v đ hiến dng trọn vẹn cho Người bằng cch thnh tm hon cải, cố gắng biết nhiều hơn về Cha Gisu ny, l Đấng m mnh đ hon ton ph thc: để biết mầu nhiệm của Người, của Nước Thin Cha m Người rao giảng, những đi hỏi v những lời hứa chứa đựng trong cc sứ điệp Tin Mừng, v những con đường m Người đ đặt ra cho tất cả những ai muốn theo Người.

Quả thật, l một Kit hữu c nghĩa l thưa xin vng cng Đức Cha Gisu Kit, nhưng chng ta hy nhớ rằng lời xin vng ny c hai mức độ: một l ph thc cho Lời Cha v tin cậy vo đ, nhưng cũng c nghĩa ở giai đoạn sau, l lun lun cố gắng hiểu v hiểu r hơn ý nghĩa su xa của Lời ny.

Cần Phải Dạy Gio Lý cho C Hệ Thống

21.  Trong diễn từ bế mạc Đại Hội chung lần Thứ Tư của Thượng Hội Đồng Gim Mục, Đức Thnh Cha Phaol VI đ hn hoan thấy mọi người ch tm đến nhu cầu tuyệt đối l cần c một cch dạy Gio Lý c hệ thống, bởi v chnh sự học hỏi về mầu nhiệm Kit gio trong suy niệm ny phn biệt mn Gio Lý với tất cả những phương php trnh by Lời Cha khc.[50]

Bởi v những kh khăn trong thực hnh, nn phải ch ý đến một vi đặc điểm của việc giảng dạy ny:

         N phải l một việc giảng dạy c hệ thống, khng ty hứng, nhưng c kế họch để đạt đến một mục đch r rng;

         N phải đề cập đến những g thiết yếu, m khng c ý giải quyết mọi vấn đề đang trong vng bn ci, hoặc biến thnh một nghin cứu thần học hay ch giải khoa học;

         Nhưng n phải kh đầy đủ, khng ngừng lại ở việc loan bo mầu nhiệm Đức Kit lần đầu như chng ta lm ở kerygma;

         N phải l một khai tm Kit gio ton diện, mở ra cho tất cả cc nhn tố của đời Kit hữu.

Ti cũng khng qun tầm quan trọng của nhiều dịp để dạy Gio Lý lin quan đến đời sống c nhn, gia đnh, x hội v Hội Thnh - phải dng những dịp ny, v ti sẽ đề cập đến n ở Chương VI – nhưng ti nhấn mạnh rằng cần phải c một gio huấn Kit gio c tổ chức v hệ thống, bởi v nhiều nơi c khuynh hướng coi nhẹ tầm quan trọng của n.

Dạy Gio Lý v Kinh Nghiệm Sống

22.  Khng c ch g khi đem chnh hnh ra m chọi với chnh truyền: trong Kit gio cả hai khng tch rời nhau được.  Những xc tn vững chắc v được suy nghĩ chn chắn đưa đến hnh động can đảm v ngay chnh, cố gắng gio dục cc tn hữu sống như những mn đệ của Đức Kit ngy nay đi hỏi v tạo điều kiện thuận lợi cho việc khm ph su xa mầu nhiệm Đức Kit trong lịch sử cứu độ.

Thật l v ch khi tranh đấu đi loại bỏ những nghin cứu nghim chỉnh v c thứ tự về sứ điệp của Đức Kit nhn danh những phương php dựa vo cảm nghiệm.  Khng ai c thể tm thấy ton thể chn lý chỉ dựa vo một vi cảm nghiệm đơn giản ring tư, nghĩa l, khng cần những giải thch đầy đủ về sứ điệp của Đức Kit, Đấng l Đường, l Sự Thật, v l Sự Sống (Ga 14:6).[51]

Cũng khng thể đưa ra những đối chọi giữa việc dạy Gio Lý dng đời sống lm khởi điểm với một cch dạy Gio Lý c hệ thống dựa vo truyền thống tn lý.[52]  Việc dạy Gio Lý chn chnh lun lun l một dẫn nhập c thứ tự v hệ thống vo mặc khải, l Thin Cha đ ban Chnh Mnh cho nhn loại trong Đức Cha Gisu Kit, một mặc khải được khắc ghi su đậm trong ký ức Hội Thnh v trong Thnh Kinh, cng được lin tục thng truyền từ thế hệ ny qua thế hệ khc bằng một truyền thống sống động v linh hoạt.  Tuy thế, mặc khải ny khng được tch ra khỏi đời sống, hay chỉ được đặt cch nhn tạo bn cạnh đời sống.  Mặc khải ny lin quan đến ý nghĩa tuyệt đối của cuộc đời v soi sng ton thể đời sống, để khch lệ hay ph phn n bằng nh sng của Tin Mừng.

Đ l lý do tại sao chng ta c thể p dụng vo việc dạy Gio Lý một thnh ngữ m Cng Đồng Vatican II đ dng để đặc biệt m chỉ cc linh mục: Những thầy gio (về con người v đời sống của họ) trong đức tin.[53]

Dạy Gio Lý v Cc B Tch

23.  Việc dạy Gio Lý tự bản chất được nối kết với ton thể hoạt động phụng vụ v b tch, v chnh trong cc b tch, nhất l b tch Thnh Thể, m Đức Cha Gisu Kit hoạt động một cch vin mn trong việc biến đổi con người.

Trong Hội Thnh thời sơ khai, Gio Lý dự tng v sửa soạn cho việc lnh nhận B Tch Thnh Tẩy v Thnh Thể l một.  Mặc dầu trong cc nước đ l Kit gio lu đời Hội Thnh đ thay đổi cch thức thực hnh về lnh vực ny, nhưng khng bao giờ bỏ Gio Lý dự tng; ngược lại, n đang được phục hồi ở những nước ny[54] v thi hnh cch phong ph trong cc Hội Thnh truyền gio trẻ trung.  Trong bất cứ trường hợp no, việc dạy Gio Lý lun lun nhắc đến cc B Tch.  Một mặt, một hnh thức dạy Gio Lý quan trọng nhất l dạy Gio Lý để chuẩn bị cho việc lnh nhận cc B Tch, v những hnh thức dạy Gio Lý khc đều cần phải dẫn đến cc B Tch của Đức Tin.  Mặt khc, việc thực thi cc B Tch cch chn chnh cần phải c một kha cạnh về Gio Lý.  Ni cch khc, đời sống nhiệm tch trở nn ngho nn v chẳng bao lu biến thnh chủ nghĩa nghi thức rỗng tuếch nếu khng đặt nền tảng trn sự hiểu biết nghim chỉnh về ý nghĩa của cc B Tch, v việc dạy Gio Lý trở thnh nặng về tr thức nếu n khng trở nn sống động nhờ thực thi cc B Tch.

Việc Dạy Gio Lý v Cộng Đồng Hội Thnh

24.  Sau hết, việc dạy Gio Lý lin hệ mật thiết với hoạt động c trch nhiệm của Hội Thnh v của cc Kit hữu trn thế gian.  Một người đ bằng lng theo Đức Cha Gisu Kit qua Đức Tin v cố gắng củng cố Đức Tin ấy bằng việc học Gio Lý cần phải sống trong sự hiệp thng với những người đang cng chung bước.  Việc dạy Gio Lý sẽ c nguy cơ trở nn trơ trụi nếu khng c một cộng đồng Đức Tin v đời sống Kit gio đn nhận người dự tng ở một giai đoạn no đ của chương trnh học Gio Lý của người ấy.  Đ l lý do tại sao cộng đồng Hội Thnh ở mọi tầng lớp đều c hai trch nhiệm đối với việc dạy Gio Lý:  một l nhiệm vụ chuẩn bị cho việc huấn luyện cc thnh vin của mnh, nhưng cũng c nhiệm vụ đn cho họ vo một mi trường m ở đ họ c thể sống cch trọn vẹn cng nhiều cng tốt những điều họ đ học.

Cũng thế, việc dạy Gio Lý cn mở ra cho động lực truyền gio.  Nếu việc dạy Gio Lý được thực thi tốt đẹp, cc Kit hữu sẽ hăng say lm chứng cho Đức Tin của họ, truyền thụ Đức Tin ấy cho trẻ em, lm cho người khc biết đến n, v phục vụ cộng đồng nhn loại bằng mọi cch.

Việc Dạy Gio Lý theo Nghĩa Rộng Cần Thiết cho Việc Trưởng Thnh v Củng Cố Đức Tin

25.  Như thế nhờ việc dạy Gio Lý m kerygma về Tin Mừng (việc loan bao Tin Mừng lần đầu cch hăng say m nhờ đ một người một ngy no đ bị trn ngập v đi đến quyết định ph thc cho Đức Cha Gisu Kit qua Đức Tin) được đo su từ từ, được pht triển bằng những kết quả ngấm ngầm, được cắt nghĩa bằng ngn ngữ hữu lý, v dẫn đến việc sống đời Kit hữu trong Hội Thnh v trong thế gian.  Tất cả điều ny khng t thuộc về Tin Mừng hơn l việc rao giảng đầu tin, bất kể c một số người cho rằng việc dạy Gio Lý cần phải được hợp lý ho, c đọng v sau cng phải diệt tất cả những g l sinh động, tự pht v đầy sinh lực của kerygma.  Cc chn lý học được trong Gio Lý cũng l cc chn lý đ đnh động tm hồn con người khi người ấy lần đầu tin nghe biết chng.  Thật ra, thay v lm cho cc chn lý ny cn nhụt hay kiệt sức, th việc biết chng nhiều hơn lm cho chng trở nn thch đố hơn v dứt khot hơn trong đời sống người ấy.

Trong những nhận thức được trnh by ở đy, việc dạy Gio Lý giữ ton thể quan niệm mục vụ của Thượng Hội Đồng.  Ý nghĩa rộng ri ny của việc dạy Gio Lý khng ti no tri ngược, nhưng bao gồm v vượt xa ý nghĩa hẹp m người ta thường gn cho việc dạy Gio Lý trong những bnh luận c tnh cch m phạm, l đơn thuần dạy những cng thức diễn tả Đức Tin.

Sau cng, việc dạy Gio Lý khng những cần thiết cho sự trưởng thnh Đức Tin của cc Kit hữu, m cn cho việc lm họ trở thnh nhn chứng trn thế gian: mục đch của việc dạy Gio Lý l đem cc Kit hữu đến để đạt được hiệp nhất Đức Tin v sự hiểu biết về Con Thin Cha, để c nhn cch trưởng thnh, để lớn ln theo kch thước v tầm vc của sự sung mn của Đức Kit;[55] việc dạy Gio Lý cũng nhằm gip họ sửa soạn để c thể trả lời cho những ai thắc mắc về niềm hy vọng của họ.[56]

 

IV. TON THỂ TIN MỪNG ĐƯỢC MC TỪ MỘT NGUỒN MẠCH

 

Nội Dung của Sứ Điệp

26.  V việc dạy Gio Lý l một thời điểm hay một bnh diện của việc Phc m ho, nn nội dung của n cũng chẳng l g khc, m l ton thể nội dung của việc Phc m ho.  Một sứ điệp duy nhất l – Tin Mừng về ơn cứu độ - sứ điệp ny đ được nghe một lần hay hằng trăm lần v đ được đn nhận bằng cả tm hồn, trong việc học Gio Lý, sứ điệp ny khng ngừng được đo su bằng suy nghĩ v nghin cứu một cch c hệ thống, bằng ý thức được cc m hưởng của n trong đời sống ring tư của một người - một ý thức đi hỏi một quyết tm lớn lao hơn – v bằng việc đưa n vo một tổng thể hữu cơ v ho hợp, tức l sống đời Kit hữu trong x hội v thế gian.

Nguồn Mạch

27.   Mn Gio Lý lun mc nội dung của n từ một nguồn hằng sống của Lời Cha được truyền lại trong Thnh Truyền v Thnh Kinh, bởi v Thnh Truyền v Thnh Kinh lm thnh một kho tng duy nhất của Lời Thin Cha, đ được trao ph cho Hội Thnh như Cng Đồng Vatican II nhắc nhở chng ta. Cng Đồng muốn rằng thừa tc vụ Lời Cha - mục vụ giảng dạy, dạy Gio Lý, v tất cả cc hnh thức gio huấn Kit khc - phải được nui dưỡng đầy đủ v lớn mạnh trong sự thnh thiện nhờ Lời Thnh Kinh.[57]

Ni về Thnh Truyền v Thnh Kinh l nguồn mạch của mn Gio Lý lm cho người ta ch ý đến một sự thật l việc dạy Gio Lý phải được tim nhiễm v thấm nhuần bởi tư tưởng, tinh thần v quan điểm của Thnh Kinh v của Tin Mừng qua việc chuyn cần đọc cc sch ny; nhưng cũng cần phải nhắc nhở rằng việc dạy Gio Lý sẽ thm phong ph hơn, v hiệu quả hơn, nhờ đọc với sự hiểu biết v với tm hồn của Hội Thnh, nhờ mc được những cảm hứng từ hai ngn năm suy niệm v đời sống Hội Thnh.

Gio huấn của Hội Thnh, phụng vụ v đời sống nảy sinh từ nguồn mạch ny v dẫn trở về nguồn ny, dưới sự hướng dẫn của cc mục tử v nhất l Huấn Quyền về tn lý được Cha trao ph cho cc ngi.

Kinh Tin Knh, Một Cch Diễn Tả Đức Tin Quan Trọng Đặc Biệt

28.  Một cch diễn tả quan trọng đặc biệt về gia sản sống động được trao cho cc mục tử coi sc được tm thấy trong Kinh Tin Knh, hay ni cch chnh xc hơn, trong cc Kinh Tin Knh, m vo những giy pht trọng yếu, người ta đ tm tắt Đức Tin của Hội Thnh bằng một tổng hợp kho lo. Trải qua nhiều kỷ nguyn, một yếu tố quan trọng của việc dạy Gio Lý được thnh hnh bởi traditio Symboli (việc trao lại bản tm tắt Đức Tin), tiếp theo l việc trao lại Kinh Nguyện của Cha (Kinh Lạy Cha). Ở thời đại chng ta, nghi thức đầy ý nghĩa ny lại được đưa vo việc khai tm cho cc dự tng.[58]  Cn cch sử dụng no hơn của việc thch nghi hnh thức ny để đnh dấu giai đoạn quan trọng nhất m trong đ người mn đệ mới của Đức Cha Gisu Kit lnh nhận, bằng cả ý thức v can đảm, nội dung của những điều m từ đ trở đi sẽ l đề ti cho việc học hỏi chuyn cần của họ?

Trong Kinh Tin Knh của Dn Thin Cha, được cng bố ở cuối kỷ nguyn thứ 19, đnh dấu việc Thnh Phr v Phaol tử đạo, vị tiền nhiệm của ti l Phaol VI đ quyết định gom lại tất cả những yếu tố quan trọng của Đức Tin Cng Gio, nhất l những điều kh khăn hay c nguy cơ bị bỏ qun.[59]  Đy l một điểm quy chiếu chắc chắn cho nội dung của Gio Lý.

Những Yếu Tố Khng Được Bỏ Qua

29  Trong chương thứ ba của Tng Huấn Evangelii nuntiandi, Đức Thnh Cha Phaol VI đ nhắc lại nội dung thiết yếu v thực chất sống động của việc Phc n ho.[60]  Việc dạy Gio Lý cũng phải ghi nhớ mỗi yếu tố ny v sự tổng hợp m chng l thnh phần.[61]

Cho nn ở đy ti sẽ tự giới hạn v chỉ nhắc lại một hay hai điểm.[62]  Th dụ ai cũng thấy tầm quan trọng của việc lm cho trẻ em, thiếu nin, những người đang tiến triển về Đức Tin hiểu rằng những g chng ta c thể biết về Thin Cha;[63]  để c thể ni với họ bằng một cch: Đấng m quý vị thờ m quý vị khng biết, th ti xin cng bố cho quý vị;[64]  để trnh by ngắn gọn cho họ[65] mầu nhiệm Ngi Lời Thin Cha lm người v hon thnh việc cứu độ nhn loại bằng Lễ Vượt Qua của Người, nghĩa l, nhờ ci chết v sống lại của Người, m cn bằng lời giảng dạy của Người, cc dấu lạ Người lm, bằng cc Php B Tch của sự hiện diện mi mi của Người giữa chng ta. Cc Nghị Phụ của Thượng Hội Đồng thực sự đ được cảm hứng khi cc ngi yu cầu phải thận trọng đừng giảm Đức Kit xuống mức độ nhn loại m thi, hay chỉ đng khung cc sứ điệp của Người vo khun khổ thế gian, nhưng phải nhn nhận Người l Con Thin Cha, Đấng Trung Gian lm cho chng ta được tự do đến cng Cha Cha trong Cha Thnh Thần.[66]

Điều quan trọng l phải trnh by trước đi mắt của lý tr v của tm hồn, trong nh sng Đức Tin, b tch của sự hiện diện của Đức Kit được tạo thnh bởi mầu nhiệm Hội Thnh, l một tập họp của loi người l những tội nhn, nhưng đồng thời cũng được thnh ho, v tạo thnh gia đnh của Thin Cha, được Cha quy tụ lại dưới sự hướng dẫn của những người m Cha Thnh Thần đ đặt l người gim hộ, để nui dưỡng Hội Thnh của Thin Cha.[67]

Cũng cần phải giải thch rằng lịch sử nhn loại, được đnh dấu bằng n sủng v tội lỗi, sự cao cả v đau thương, đ được Thin Cha nng ln trong Con của Ngi l Cha Gisu, đang bo hiệu bằng một cch no đ thời đại sắp đến.[68]

Sau cng, điều quan trọng l phải by tỏ cch thẳng thắn những đi hỏi – lin can đến việc từ bỏ mnh nhưng cũng với niềm vui - bởi điều m Thnh Phaol gọi l đời sống mới,[69] một tạo vật mới[70]  được sống trong Đức Kit[71] v được sống đời đời trong Đức Kit Gisu,[72] đ cũng l đời sống trn thế gian, nhưng sống theo Tm Mối Phc Thật cng được mời gọi được nối di v được biến đổi từ đ trở đi.

Do đ, trong việc dạy Gio Lý, điều quan trọng l dạy về những quyết tm c nhn trong lnh vực lun lý để sống theo Tin Mừng, v những thi độ Kit, d anh hng hay rất đơn giản trước cuộc đời hay trước thế gian - điều m chng ta gọi l cc nhn đức của Phc m.  Cũng thế, trong cố gắng dạy về Đức Tin, điều quan tm của mn Gio Lý l khng bỏ st nhưng lm sng tỏ cch đng đắn những thực tại, như hnh động của con người để tự giải phng ton diện[73], việc tm kiếm một x hội đon kết v huynh đệ hơn, việc tranh đấu cho cng bằng v xy dựng ho bnh.

Ngoi ra, đừng nghĩ rằng chiều kch ny của mn Gio Lý l hon ton mới mẻ.  Ngay từ thời cc Gio Phụ, thnh Ambrsi v thnh Gioan Kim Khẩu - chỉ nhắc đến hai vị thi - đ lm nổi bật những kết quả về x hội của cc đi hỏi của Tin Mừng.  Gần thời đại chng ta hơn, sch Gio Lý của thnh Gio Hong Pi X đ liệt k cch r rng việc ức hiếp người ngho, v bc lột đồng lương chnh đng của thợ thuyền vo số những tội ku thấu đến Thin Cha để Ngi bo on.[74]  Nhất l từ Rerum novarum, những quan tm về x hội đ hiện diện cch tch cực trong gio huấn Gio Lý của cc Đức Thnh Cha v cc Đức Gim Mục.  Nhiều Nghị Phụ của Thượng Hội Đồng Gim Mục đ nhất định rằng gia ti phong ph của gio huấn của Hội Thnh về x hội phải c một chỗ đứng trong việc gio dục chung về Gio Lý cho cc tn hữu dưới một hnh thức thch hợp.

Sự Ton Vẹn của Nội Dung

30  Về nội dung của việc dạy Gio Lý thời nay, cần phải ch ý đặc biệt đến ba điểm quan trọng.

Điểm thứ nhất ni về sự vẹn ton của nội dung.  Để của lễ Đức Tin của một người[75] được hon hảo, người trở thnh mn đệ Đức Kit c quyền lnh nhận lời Đức Tin[76] khng bị cắt xn, xuyn tạc, hay dưới dạng thu nhỏ, nhưng phải nhận được ton thể v ton vẹn, trong sự chặt chẽ v mnh liệt của n.  Thiếu trung thnh ở một vi điểm lin hệ đến sự vẹn ton của sứ điệp c nghĩa l lm suy yếu việc dạy Gio Lý một cch nguy hiểm v phương hại đến kết quả m Đức Kit v cộng đon Hội Thnh c quyền mong đợi ở n.  Chắc chắn khng phải v tnh cờ m mệnh lệnh cuối cng của Cha Gisu trong Tin Mừng thnh Matthu mang dấu hiệu của một sự ton vẹn chắc chắn: Mọi quyền hnh đ được ban cho Thầy hy lm cho mun dn trở thnh mn đệ dạy họ tun giữ tất cả Thầy sẽ ở cng cc con lun mi.  Đ l lý do tại sao khi một người ý thức được gi trị khn snh của việc biết Đức Kit Gisu,[77] l Đấng m người ấy đ gặp qua Đức Tin, v đương nhin l c một ước muốn trong tiềm thức để biết Người nhiều hơn v r rng hơn, bằng cch nghe giảng về Người v được gio huấn ph hợp với chn lý, l chn lý trong Cha Gisu,[78] khng c một lý do chnh đng no được viện ra để từ chối người ấy bất cứ phần no của sự hiểu biết ny. C một loại dạy Gio Lý no m lại khng dnh chỗ để ni về việc tạo dựng con người v tội lỗi; về chương trnh cứu độ của Thin Cha v một cuộc sửa soạn trường kỳ, đầy yu thương, cng việc thực hiện chương trnh ny; về việc nhập thể của Con Thin Cha; về Đức Mẹ Maria, Đấng V Nhiễm Nguyn Tội, Mẹ Thin Cha, Trọn Đời Đồng Trinh, được sống lại cả hồn v xc ln hưởng phc Thin Đng, v về vai tr của Mẹ trong mầu nhiệm cứu độ; về mầu nhiệm của tnh trạng v luật php đang honh hnh trong cuộc đời chng ta,[79] v quyền năng của Thin Cha giải thot chng ta khỏi tnh trạng ấy; về việc cần hối cải v khổ hạnh; về những hnh động b tch v phụng vụ; về thực thể của việc Cha Gisu hiện diện thật trong B Tch Thnh Thể; về sự thng phần vo đời sống Thin Cha ở đời ny v đời sau, vn vn?  Như thế, khng một Gio Lý vin chn chnh no c quyền tự ý chọn lựa điều m mnh cho l quan trọng cũng như loại bỏ điều m mnh cho l khng quan trọng trong kho tng Đức Tin để dạy điều ny v bỏ điều kia.

Dng Những Phương Php Sư Phạm Thch Hợp

31.  Điều ny đưa đến nhận xt thứ hai.  C thể l trong hon cảnh hiện tại của việc dạy Gio Lý, những lý do của phương php hay sư phạm đề ra rằng việc truyền thng sự phong ph của nội dung Gio Lý phải được tổ chức cch ny thay v cch khc.  Ngoi ra, sự ton vẹn khng miễn cho chng ta sự cn bằng v tnh chất thứ bậc c tổ chức m qua đ cc chn lý được giảng dạy, cc tập qun được truyền lại, v cch sống Kit gio được biểu lộ, sẽ cho thấy sự quan trọng tương xứng của từng điểm trn.  Cũng c thể xảy ra l một thứ ngn ngữ đặc biệt no đ chứng tỏ l thch hợp hơn cho việc truyền thụ nội dung ny cho một c nhn hay một nhm ring biệt.  Việc chọn lựa sẽ chnh đng nếu được cảm hứng bởi lng khim nhường quan tm đến việc đi st với một nội dung ton vẹn, chứ khng phải bị điều khỉển t nhiều bởi những thuyết chủ quan hay những thnh kiến bị ảnh hưởng bởi một ý thức hệ no đ.  Phương php v ngn ngữ được sử dụng phải thực sự l phương tiện để truyền thng ton thể chứ khng phải chỉ một phần cc lời ban sự sống đời đời[80] v cc con đường sống.[81]

Kha Cạnh Đại Kết của Việc Dạy Gio Lý

32.  Một phong tro vĩ đại, chắc chắn l được linh hứng bởi Thần Kh của Cha Gisu, từ nhiều năm đ lm cho Hội Thnh Cng Gio cng với cc Hội Thnh Kit gio hay cc gio phi khc tm cch phục hồi sự hợp nhất hon hảo m Cha mong muốn, đưa ti đến tnh chất đại kết của việc dạy Gio Lý. Phong tro ny đ được hon ton nổi bật trong Cng Đồng Vatican II,[82] v từ đ đ được mở rộng trong Hội Thnh, như đ được chứng tỏ cch cụ thể bằng hằng loạt những biến cố v sng kiến m by giờ mọi người đều quen thuộc. Việc dạy Gio Lý khng thể tch biệt mi khỏi kha cạnh đại kết ny, bởi v tất cả mọi tn hữu được mời gọi để tham gia vo phong tro đưa đến hợp nhất, ty theo khả năng v vị tr của mnh trong Hội Thnh.[83]

Việc dạy Gio Lý sẽ c chiều kch đại kết nếu trong khi khng ngừng dạy rằng sự vin mn của chn lý được mặc khải v của phương tiện cứu độ m Cha Gisu đ thiết lập được tm thấy trong Hội Thnh Cng Gio,[84] v lm như thế với một sự chn thnh knh trọng cc cộng đồng hội thnh khc chưa hiệp thng trọn vẹn với Hội Thnh ny qua lời ni v việc lm.

Trong phạm vi ny, điều tối quan trọng l phải trnh by về cc Hội Thnh v cc cộng đồng hội thnh khc cch đng đắn v cng bằng rằng Thần Kh Đức Kit khng khước từ sử dụng họ như những phương tiện cứu độ; hơn nữa, c một số, hay kh nhiều yếu tố tuyệt hảo hoặc những điều tốt lnh dng để xy dựng hay đem lại sinh lực cho chnh Hội Thnh, c thể tồn tại được bn ngoi phạm vi hữu hnh của Hội Thnh Cng Gio.[85] Giữa những điều khc, trnh by ny sẽ gip người Cng Gio vừa c một sự hiểu biết su xa hơn về chnh Đức Tin của mnh, vừa quen thuộc v quý trọng cc anh em Kit hữu khc hơn, như vậy lm cho việc cng nhau tm kiếm con đường dẫn đến hợp nhất hon ton trong chn lý được dễ dng hơn. N cũng gip những người ngoi Cng Gio hiểu biết v đnh gi Hội Thnh Cng Gio v niềm xc tn rằng mnh l một sự gip đỡ phổ qut đối với ơn cứu độ một cch cao hơn.

Việc dạy Gio Lý sẽ c chiều kch đại kết nếu thm vo đ n tạo ra v nui dưỡng một ước muốn hợp nhất thật sự.  Điều ny cng đng hơn nếu n gợi hứng cho những cố gắng nghim chỉnh, kể cả cố gắng tự thanh luyện trong khim nhường v nhiệt tnh của Cha Thnh Thần để san phẳng đường lối, khng phải với quan niệm l đạt được sự thỏa thuận bằng cch bỏ st hay nhượng bộ ở mức độ tn điều, nhưng để được hon ton hợp nhất, khi v bằng phương tiện no m Cha muốn.

Cuối cng, việc dạy Gio Lý sẽ c chiều kch đại kết nếu cố gắng sửa soạn cho trẻ em Cng Gio v giới trẻ cũng như người trưởng thnh, để sống trong sự tiếp xc với những người ngoi Cng Gio, biết xc quyết căn tnh Cng Gio của mnh trong khi knh trọng niềm tin của những người khc.

Việc Hợp Tc Đại Kết trong Lnh Vực Gio Lý

33.  Trong những hon cảnh đa tn gio, cc Gim Mục c thể coi l một dịp, hoặc l điều cần thiết c một số kinh nghiệm hợp tc giữa Cng Gio v cc Kit hữu khc về lnh vực dạy Gio Lý, để bổ tc cho việc dạy Gio Lý thng thường được tổ chức cho người Cng Gio cch ny hay cch khc. Cc kinh nghiệm như thế c một nền tảng thần học dựa trn những yếu tố m mọi Kit hữu đều cng chia sẻ.[86] Nhưng sự hiệp thng Đức Tin giữa người Cng Gio v cc Kit hữu khc chưa đầy đủ v hon hảo; trong một số trường hợp cn c những khc biệt su xa. Do đ, việc hợp tc đại kết ny tự bản chất của n chỉ c giới hạn: n khng bao giờ được c nghĩa l một sự giảm xuống một mẫu số chung tối thiểu.  Hơn nữa, việc dạy Gio Lý khng phải chỉ gồm c dạy về tn lý: n cn c nghĩa l dẫn nhập vo ton thể đời sống Kit hữu, đưa đến sự tham dự hon ton vo cc B Tch của Hội Thnh.  Cho nn, ở đu c những th nghiệm hợp tc đại kết trong lnh vực dạy Gio Lý, th phải thận trọng để chắc chắn rằng việc gio dục những người Cng Gio trong Hội Thnh Cng Gio được đảm bảo vững vng trong những vấn đề tn lý v đời sống Kit hữu.

Trong Thượng Hội Đồng, c một số Gim Mục đề cập đến điều m cc ngi gọi l những trường hợp hay hon cảnh cng ngy cng gia tăng l chnh quyền dn sự trong một số quốc gia bắt cc trường học phải dạy một gio trnh chung về Kit gio, dng cng một sch gio khoa, cng một giờ học, v.v, cho cả học sinh Cng Gio lẫn khng Cng Gio.  Khng cần phải ni th ai cũng biết rằng đy khng phải l dạy Gio Lý.  Nhưng việc dạy dỗ ny cũng quan trọng về đại kết nếu n trnh by cc gio thuyết Kit một cch cng bằng v trung thực.  Trong những trường hợp m hon cảnh bắt buộc, th điều quan trọng l thm vo đ việc dạy Gio Lý ring về Cng Gio phải được đảm bảo v hết sức thận trọng.

Vấn Đề Sch Gio Khoa Viết về Cc Tn Gio Khc Nhau

34.  Đến lc ny, phải đưa ra một nhận xt khc về cng một đề ti nhưng dưới một kha cạnh khc.  Cc trường nh nước nhiều khi cung cấp cho học sinh cc sch gio khoa v lý do văn ho (lịch sử, lun lý hay văn chương) trnh by cc tn gio khc nhau kể cả Cng Gio.  Một trnh by khch quan về cc biến cố lịch sử của cc tn gio khc nhau v của cc gio phi Kit khc nhau ở đy c thể gip cho việc hiểu nhau hơn.  Như thế phải cẩn thận dồn mọi nỗ lực để đảm bảo rằng trnh by ấy thực sự khch quan v khng bị ảnh hưởng lệch lạc bởi cc hệ thống tư tưởng v chnh trị hoặc cc thnh kiến tự nhận l theo khoa học.  Trong bất cứ trường hợp no, cch sch gio khoa như thế đương nhin l khng được coi l những tc phẩm về Gio Lý: chng thiếu chứng từ của cc tn hữu ni r về Đức Tin của mnh cho cc tn hữu khc, v một sự hiểu biết về cc mầu nhiệm Kit gio cũng như những g đặc biệt của đạo Cng Gio, như được hiểu trong phạm vi Đức Tin.

 

V. MỌI NGƯỜI ĐỀU CẦN ĐƯỢC HỌC GIO LÝ

 

Tầm Quan Trọng của Việc Dạy Gio Lý cho Trẻ Em v Người Trẻ

35.  Chủ đề m đấng tiền nhiệm của ti l Phaol VI đề ra cho Thượng Hội Đồng Gim Mục l : Việc dạy Gio Lý trong thời đại chng ta, với ch tm đặc biệt đến việc dạy Gio Lý cho trẻ em v người trẻ.  Sự gia tăng số người trẻ chắc chắn l đem lại niềm hy vọng cng với lo u cho phần lớn thế giới hiện đại. Ở một vi quốc gia, nhất l những quốc gia trong Thế Giới Thứ Ba, hơn một nửa dn số l dưới 25 hay 30 tuổi. Điều ny c nghĩa l hằng triệu triệu trẻ em v người trẻ đang sửa soạn cho tuổi trưởng thnh sắp đến. Đy khng phải chỉ l vấn đề con số: cc biến cố gần đy, cũng như tin tức hằng ngy, cho chng ta thấy rằng, một số rất đng người trẻ ny, mặc dầu ở đy hay ở đ, bị thống trị bởi sự bất ổn v lo u, bị quyến rũ bởi khuynh hướng thot ly của thờ ơ v ma ty, hay bị cm dỗ bởi thuyết hư v hoặc bạo lực, tuy thế, phần lớn giới ny tạo thnh một lực lượng hng hậu giữa nhiều rủi ro để xy dựng một nền văn minh trong tương lai.

Trong ưu tư mục vụ của chng ta, chng ta tự hỏi phải lm thế no để by tỏ Đức Cha Gisu Kit, Thin Cha lm người, cho số đng trẻ em v người trẻ ny.  By tỏ Người khng phải chỉ trong sức quyến rũ của cuộc gặp gỡ thong qua lần đầu, nhưng qua một sự quen biết, cng ngy cng su đậm v r rng hơn, với Người, với sứ điệp của Người, với kế hoạch của Thin Cha m Người đ mặc khải, với lời mời gọi m Người dnh cho mỗi người, v với Nước Trời m Người muốn thiết lập trn thế gian ny cng với đon chin b nhỏ[87] l những kẻ tin vo Người, một vương quốc sẽ được hon tất trong ci vĩnh hằng?  Lm sao chng ta c thể gip cc em biết ý nghĩa, tầm quan trọng, những đi hỏi căn bản, luật yu thương, cc lời hứa v hy vọng của Nước Trời?

Cn c thể đưa ra nhiều nhận xt về cc đặc tnh ring m việc dạy Gio Lý cần phải c ở từng giai đoạn của cuộc đời (học vin).

Cc Ấu Nhi

36.  Một giy pht thường l giy pht quyết định l khi đứa trẻ cn rất nhỏ nhận được những yếu tố đầu tin của Gio Lý từ cha mẹ v gia đnh chung quanh em.  Những yếu tố ny c thể chỉ l một mặc khải đơn sơ về Người Cha nhn lnh v quan phng trn trời m đứa b học để hướng lng về Ngi.  Một kinh rất ngắn m em học để bập bẹ sẽ l khởi đầu cuộc đối thoại yu thương với Thin Cha ẩn mnh ny m lời của Ngi bắt đầu được nghe.  Ti khng thể nhấn qu mạnh về sự khai tm Kit thật sớm ny của cha mẹ trong đ cc khả năng của cc em được ho hợp vo một lin hệ sống động với Thin Cha. Đy l một cng việc tối quan trọng. N đi hỏi một tnh yu vĩ đại v một sự tn trọng su xa dnh cho đứa b, l người c quyền được học một trnh by Đức Tin Kit gio đơn sơ v chn chnh.

Cc Trẻ Em

37.  Đối với cc trẻ em chẳng bao lu sẽ đến lc, ở nh trường v trong Hội Thnh, trong cc cơ quan lin hệ đến gio xứ hoặc dưới sự chăm sc về tinh thần của một trường Cng Gio hay trường của chnh phủ, khng phải chỉ l giới thiệu vo một phạm vi x hội rộng lớn hơn, nhưng cũng l lc dạy Gio Lý để đưa cc em vo đời sống Hội Thnh một cch c tổ chức, một thời điểm bao gồm cả việc sửa soạn cho việc cử hnh cc B Tch.  Việc dạy Gio Lý ny l gio dục về tnh tnh, nhưng hướng về việc lm chứng cho Đức Tin.  Đ l Gio Lý nhập mn, nhưng khng phải rời rạc, v n phải by tỏ, d một cch sơ đẳng, tất cả những mầu nhiệm chnh của Đức Tin, v ảnh hưởng của những mầu nhiệm ny trn đời sống lun lý v tn gio của đứa trẻ.  Đy l Gio Lý lm cho cc B Tch c ý nghĩa, đồng thời cũng nhận từ kinh nghiệm của cc B Tch một chiều kch sống động, để cho n khng phải chỉ thuần l lý thuyết, m cn truyền đến cho em niềm vui được lm chứng cho Đức Kit trong đời sống thường nhật.

Cc Thanh Thiếu Nin

38.  Kế đến l tuổi dậy th v thanh thiếu nin, với tất cả sự cao quý v nguy hiểm m tuổi ny đem lại.  Đy l tuổi tm hiểu chnh mnh v thế giới nội tm, l thời gian của những chương trnh đại lượng, thời gian m cảm gic yu thương bừng dậy, cng với những thc đẩy tnh dục thể lý, thời gian của ước ao được sống chung với người khc, thời gian của những niềm vui mnh liệt lin kết với những khm ph lm cho đời vui tươi.  Nhưng thường cũng l tuổi của thắc mắc su xa, tm kiếm đau thương, v đi khi thất vọng, của việc khng cn tin tưởng vo người khc, v khp kn nội tm nguy hiểm, đi khi nếm mi thất bại v thất vọng lần đầu. Việc dạy Gio Lý khng thể lờ đi những kha cạnh dễ thay đổi của thời gian tế nhị ny của cuộc đời. Một cch dạy Gio Lý c thể dẫn đưa cc thanh thiếu nin đến việc tự xt lại đời sống mnh v lm cho cc em biết đối thoại, một cch dạy Gio Lý khng coi thường những vấn đề lớn lao của thanh thiếu nin - sự qun mnh, niềm tin, tnh yu v cch diễn tả n qua giới tnh, cch dạy Gio Lý như thế rất quan trọng. Việc by tỏ Đức Cha Gisu như một Người Bạn, một Người Hướng Dẫn v một Gương Mẫu, khng những đng phục m cn c thể bắt chước được; sự by tỏ sứ điệp ny l sứ điệp cung cấp cu trả lời cho cc thắc mắc căn bản, việc by tỏ chương trnh yu thương của Đức Kit, Đấng Cứu Độ, như l việc nhập thể của một tnh yu chn chnh duy nhất, v như l khả năng kết hợp nhn loại, tất cả những điều ny c thể lm nền tảng cho việc gio dục Đức Tin chn chnh. Trn hết, cc mầu nhiệm của cuộc Thương Kh v ci Chết của Cha Gisu, m qua đ, theo Thnh Phaol, Người đ đng được phục sinh vinh hiển, c thể ni cch hng hồn với lương tm v tri tim của thanh thiếu nin, v soi sng trn những đau khổ đầu tin của cc em v trn đau khổ của thế giới m cc em đang khm ph ra.

Người Trẻ

39.  Với tuổi trẻ, giờ pht phải quyết định đầu tin đ đến.  Mặc d người trẻ được cc phần tử trong gia đnh v bạn b nng đỡ, cc em vẫn phải tin cậy vo chnh mnh v lương tm của mnh, v phải chịu trch nhiệm về tương lai của mnh cch thường xuyn v cương quyết hơn.  Tốt v xấu, n sủng v tội lỗi, sống v chết sẽ va chạm với nhau thường xuyn hơn trong cc em, khng những chỉ trong phạm tr lun lý, nhưng trong chnh những chọn lựa căn bản m cc em phải chấp nhận hay loại bỏ cch r rng, c ý thức về trch nhiệm của mnh.  R rng l một bi Gio Lý ln n tnh ch kỷ nhn danh tnh đại lượng, trnh by cch thực tế v khng qu đơn giản, ý nghĩa Kit gio của việc lm, của cng ch, của cng bnh v bc i, một Gio Lý về ho bnh quốc tế v thăng tiến nhn phẩm, về sự pht triển, v về giải phng, như những điều ấy được trnh by trong những ti liệu gần đy của Hội Thnh,[88] hon tất cch thch th trong tm tr người trẻ một bi Gio Lý tốt về những thực tại hon ton tn gio, l những điều m chng ta khng bao giờ được bỏ st. Như thế việc dạy Gio Lý giữ một địa vị quan trọng đng kể, v đy l lc Tin Mừng c thể được trnh by, được hiểu biết v chấp nhận như c khả năng lm cho cuộc đời c ý nghĩa, v như thế khch lệ những thi độ khng thể giải thch được như từ bỏ mnh, qun mnh, chịu đựng, cng bnh, quyết tm, ho giải, một cảm gic về Đấng Tuyệt Đối v v hnh.  Tất cả những nt ấy phn biệt một người trẻ như một mn đệ của Đức Kit với cc đồng bạn của em.

Như thế việc dạy Gio Lý sửa soạn cho những quyết tm trong đời sống trưởng thnh của Kit hữu. Th dụ, chắc chắn rằng nhiều ơn gọi linh mục v tu sĩ được bắt nguồn từ những lớp Gio Lý được trnh by cch đng đắn khi cn b hay cn trẻ. Từ khi cn ấu thơ đến khi bước vo ngưỡng cửa trưởng thnh, việc dạy Gio Lý như thế l một trường Đức Tin thường trực v đi km những giai đoạn chnh của cuộc đời, như những tia sng soi lối trẻ em, thanh thiếu nin v người trẻ.

Thch Nghi Việc dạy Gio cho Người Trẻ

40.  Thật yn tm khi ghi nhận rằng, trong Đại Hội chung lần Thứ Tư của Thượng Hội Đồng Gim Mục v những năm sau đ, Hội Thnh đ chia sẻ cch rộng ri về quan tm đến việc lm thế no để dạy Gio Lý cho trẻ em v người trẻ.  Thin Cha muốn rằng một quan tm thức tỉnh như thế sẽ tồn tại lu di trong lương tm Hội Thnh.  Thượng Hội Đồng thật sự đem lại ch lợi cho ton thể Hội Thnh khi cố gắng phc họa một cch chnh xc khun mặt phức tạp của giới trẻ hm nay; bằng cch chứng tỏ rằng tuổi trẻ dng một ngn ngữ ring m trong đ chng ta cần phải biết dng kin nhẫn v khn ngoan để phin dịch sứ điệp của Cha Gisu m khng dịch sai nghĩa; bằng cch chứng minh rằng, bất kể vẻ bề ngoi ra sao, cc em mang trong mnh, thường một cch lẫn lộn, khng những chỉ lng sẵn sng hay cởi mở, m cn một ao ước thật sự muốn biết Cha Gisul Đấng cn được gọi l Đức Kit;[89] v bằng việc vạch ra rằng cng tc dạy Gio Lý ngy nay, nếu muốn thực thi một cch chnh xc v nghim chỉnh, th kh khăn v nhọc nhằn hơn bao giờ hết, v đủ mọi thứ trở ngại v kh khăn m chng ta gặp phải; nhưng cũng được an ủi nhiều v chiều su của những cu trả lời nhận được từ cc em b v người trẻ.  Đy chnh l một kho tng m Hội Thnh c thể v phải đặt hy vọng vo trong những năm sắp tới.

Cc Người Khuyết Tật

41.  Trước hết, phải nghĩ đến cc trẻ em v người trẻ bị khuyết tật về thể lý hay tm thần.  Cc em c quyền được biết mầu nhiệm Đức Tin như những em khc ở cng tuổi với cc em.  Cc kh khăn m cc em gặp cng lớn th những cố gắng của cc em v cc thầy c cng c gi trị.  Thật l hn hoan khi thấy cc tổ chức Cng Gio đ dnh hết tm lực cch đặc biệt cho cc trẻ em khuyến tật, đ đng gp vo Thượng Hội Đồng một ước muốn mới để giải quyết vấn đề quan trọng ny. Cc tổ chức ny đng được khuyến khch một cch nồng nhiệt trong cố gắng ny.

Cc Người Trẻ Khng Được Nng Đỡ về Tn Gio

42.  Kế đến l nghĩ đến một số cng ngy cng đng cc trẻ em v người trẻ được sinh ra v gio dục trong những gia đnh khng phải Kit gio, hay t ra l khng sống đạo, nhưng muốn biết về Đức Tin Kit.  Chng ta phải bảo đảm c một chương trnh Gio Lý thch hợp cho cc em, để cc em c thể lớn ln trong Đức Tin v sống Đức Tin ấy mỗi ngy một hơn, d thiếu sự nng đỡ, hoặc ngay cả gặp cc chống đối  chung quanh cc em.

Cc Người Trưởng Thnh

43.  Để tiếp tục ni về cc nhm người được học Gio Lý, giờ đy ti khng thể khng nhấn mạnh đến một trong những ưu tư thường xuyn nhất của cc Nghị Phụ trong Thượng Hội Đồng, một ưu tư được đặt ra cch mnh liệt v khẩn thiết v những kinh nghiệm trn khắp thế giới hiện nay: ti ni đến vấn đề chnh yếu l việc dạy Gio Lý cho người trưởng thnh.  Đy l phương thức dạy Gio Lý chnh, bởi v n nhắm đến những người c trch nhiệm nặng nề nhất v c khả năng để sống sứ điệp Kit gio dưới một hnh thi hon ton pht triển.[90]  Cộng đồng Kit hữu khng thể lm trn trch nhiệm dạy Gio Lý thường trực m khng c sự hợp tc trực tiếp v ti kho lo của những người trưởng thnh, d l người lnh nhận hay người phổ biến cc hoạt động Gio Lý. Người trưởng thnh l những người đang điều hnh ci thế giới m trong đ người trẻ đang được mời gọi sống v lm nhn chứng cho Đức Tin m việc dạy Gio Lý cố gắng đo su v củng cố.  Đức Tin của những người trưởng thnh ny cũng cần phải được soi sng, kch thch v canh tn lin tục, để n c thể thấm nhuần cc thực tại trần thế trong vng trch nhiệm của họ.  Như thế để c hiệu quả, việc dạy Gio Lý phải thường trực, v n sẽ hon ton v ch nếu bị ngưng ngay ở ngưỡng cửa của tuổi trưởng thnh, ni cch khc, việc dạy Gio Lý cũng rất cần thiết cho người trưởng thnh như thế.

Cc Người Hầu Như Tn Tng

44.  Trong số những người trưởng thnh cần học Gio Lý, quan tm mục vụ truyền gio của chng ta nhắm vo những người được sinh ra v lớn ln trong cc vng chưa được Kit ho, v chưa bao giờ được học hỏi su xa gio huấn Kit gio về những hon cảnh trong đời sống m c lc no đ họ sẽ gặp phải.  N cũng nhắm đến những người đ được học Gio Lý thch hợp với tuổi của họ khi cn b, nhưng khi lớn ln th khng cn thực thi tn gio, v đến lc trưởng thnh mới thấy sự hiểu biết của mnh về tn gio cn ấu trĩ. Đồng thời cũng nhằm vo những người c cảm thấy những ảnh hưởng của việc học Gio Lý khi cn nhỏ, nhưng được dạy cch thiếu st hay khng được thấm nhuần mấy.  N cũng nhắm đến những người d đ sinh trưởng trong cc nước Kit gio hay trong cc khung cảnh x hội Kit gio, nhưng chưa bao giờ được gio dục về Đức Tin, v khi trưởng thnh, họ thật sự l dự tng.

Cc Hnh Thức Dạy Gio Lý Khc Nhau nhưng Bổ Tc Cho Nhau

45.  Như thế việc dạy Gio Lý l dnh cho người trưởng thnh thuộc mọi lứa tuổi, kể cả cc người lo thnh, l những người cần quan tm đặc biệt v cc kinh nghiệm v cc kh khăn của họ - cũng quan trọng như việc dạy Gio Lý cho trẻ em, thanh thiếu nin v giới trẻ. Chng ta cũng phải nhắc đến cc người di cư, những người bị cc tiến bộ hiện đại bỏ qua, những người sống trong cc thnh phố lớn ở những khu vực thường khng c nh thờ, cc to nh hay cc tổ chức thch hợp, v những nhm người khc tương tự. Cần phải c những sng kiến để gip việc đo luyện Kit gio cho tất cả cc nhm ny, bằng những phương tiện thch hợp (thnh thị, sch bỏ ti, hội thảo, thuyết trnh), phải c nhiều buổi học tập, để gip nhiều người trưởng thnh lấp vo những chỗ trống gy ra bởi việc dạy Gio Lý cch thiếu st, để hon ton ho hợp ở mức độ Gio Lý m họ được học khi cn b, hay để chuẩn bị họ cch đầy đủ trong lnh vực ny để họ c thể gip người khc một cch hon chỉnh hơn.

Một điều quan trọng khc l khng được tch rời việc dạy Gio Lý cho trẻ em v người trẻ, việc dạy Gio Lý thường trực, v việc dạy Gio Lý cho người trưởng thnh ra khỏi nhau như những phng bịt kn. Quan trọng hơn nữa l khng được c những sự gin đoạn giữa chng. Ngược lại phải nui dưỡng tnh hon ton bổ tc lẫn nhau: người trưởng thnh c rất nhiều khả năng để cung cấp cho người trẻ v trẻ em trong lnh vực Gio Lý, nhưng họ cũng c thể nhận lại được rất nhiều từ cc em để gip đời sống Kit hữu của họ tăng trưởng. Cần phải nhắc lại rằng, khng ai trong Hội Thnh của Đức Cha Gisu Kit được php cho rằng mnh khng phải học Gio Lý. Điều ny đng cho cả cc chủng sinh v cc tu sĩ trẻ, cng tất cả những ai được Cha gọi lm nhiệm vụ mục tử v Gio Lý vin. Họ sẽ lm trn nhiệm vụ của họ cch tốt đẹp hơn nếu họ l những học tr khim nhường của Hội Thnh, l những người vừa học vừa dạy Gio Lý cao quý.

 

VI. MỘT VI CCH THẾ V PHƯƠNG TIỆN ĐỂ DẠY GIO LÝ

 

Cc Phương Tiện Truyền Thng

46.  Từ những gio huấn khẩu truyền của cc Tng Đồ v cc thư lun lưu giữa cc hội thnh cho đến những phương tiện hiện đại nhất, việc dạy Gio Lý đ khng ngừng tm những cch thế v phương tiện thch hợp nhất cho sứ vụ của mnh, cng sự hợp tc tch cực của cc cộng đon v sự khuyến khch của cc mục tử. Nỗ lực ny cần được tiếp tục.

Ti nghĩ ngay đến những khả năng vĩ đại m cc phương tiện truyền thng c thể cung cấp, cng những phương tiện truyền thng nhm như: truyền hnh, truyền thanh, bo ch, thu băng, thu hnh v hng loạt cc phương tiện thnh thị khc. Cc thnh quả trong những lnh vực ny sẽ đem lại một hy vọng khả quan nhất. Th dụ kinh nghiệm cho thấy hiệu quả của cc bi giảng dạy trn tuyền thanh hay truyền hnh khi tổng hợp một mức độ mỹ thuật cao cng tinh thần tuyệt đối trung thnh với Huấn Quyền. Hiện nay Hội Thnh c nhiều dịp để suy nghĩ về những vấn đề ny – th dụ, vo những Ngy Truyền Thng X Hội – v chng ta khng cần phải ni di dng về chng ở đy, mặc d chng rất quan trọng.

Sử Dụng Nhiều Địa Điểm, Cơ Hội v Cc Buổi Hội Họp

47.  Ti cũng nghĩ đến những cơ hội quý ho đặc biệt khc nhau rất thch hợp cho việc dạy Gio Lý: th dụ, những cuộc hnh hương của gio phận, của vng hay của quốc gia, c ch v được đặt trọng tm vo những chủ đề được chọn lựa cch khn ngoan dựa vo cuộc đời Đức Kit, Đức Mẹ hay cc Thnh. Rồi c những sứ vụ truyền thống, thường bị ngưng qu vội vng nhưng khng thể thay thế được cho việc canh tn đời sống Kit cch mnh liệt v định kỳ - chng phải được phục hồi v cập nhật ho.  Rồi cn c những nhm học hỏi Thnh Kinh, l những nhm cần phải vượt trn việc giải thch, v đưa cc thnh vin đến việc sống Lời Cha. Lại cn những thời điểm khc l cc buổi họp của cc cộng đồng hội thnh căn bản, miễn l cc cộng đồng ny ph hợp với những tiu chuẩn đề ra trong Tng Huấn Evangelii nuntiandi.[91]  Ti cũng xin nhắc đến cc đon thể trẻ dưới nhiều danh hiệu v hnh thức khc nhau nhưng lun c một mục đch l lm cho người ta biết về Đức Cha Gisu Kit bằng cch sống theo Tin Mừng, đang được tăng triển ở nhiều nơi như một loại ma xun lm cho Hội Thnh được an ủi.  Cc đon thể ny gồm những nhm hnh động Cng Gio, bc i Cng Gio, cc nhm cầu nguyện v chim niệm Kit gio. Cc nhm ny l một nguồn mạch của niềm hy vọng lớn lao cho Hội Thnh tương lai. Nhưng, nhn danh Đức Kit, cha thc đẩy cc người trẻ thuộc cc nhm ny, cc huynh trưởng của họ, v cc linh mục dnh phần lớn của việc mục vụ của mnh cho họ: khng cần biết phải trả gi no, đừng để những nhm ny, l những cơ hội đặc biệt để gặp gỡ những người khc, v được chc phc bằng tnh bằng hữu v đon kết phong ph giữa những người trẻ, bằng niềm vui v sự hăng say, bằng suy niệm về những biến cố v dữ kiện - đừng để cc nhm ny thiếu sự học hỏi nghim chỉnh về những gio thuyết Kit gio.  Nếu khng, cc nhm ny sẽ bị lm nguy - tiếc thay đy l một nguy hiểm c thật – lm cho cc thnh vin v Hội Thnh bị thất vọng.

Nỗ lực dạy Gio Lý c thể thực hiện được trong những mi trường ny, v nhiều mi trường khc nữa, sẽ c thể được chấp nhận dễ dng v sinh hoa quả nếu n tn trọng bản tnh c nhn của chng. Bằng cch trở nn một phần của chng một cch đng cch, n sẽ đạt được tnh đa dạng v bổ tc của những phương php gip n pht triển tất cả sự phong ph của khi niệm của n, với ba chiều kch của lời ni, ký ức v lm nhn chứng – tức l học thuyết, cử hnh v quyết tm trong đời sống – l những g m Sứ Điệp của Thượng Hội Đồng Gim Mục muốn nhấn mạnh cho Dn Cha.[92]

Bi Giảng

48.  Nhận xt ny lại cng đng hơn cho việc dạy Gio Lý trong khung cảnh Phụng Vụ, nhất l trong Thnh Lễ. Khi tn trọng tnh chất đặc biệt v ngữ điệu thch hợp của khung cảnh ny, bi giảng lại nhắc đến cuộc hnh trnh Đức Tin m việc dạy Gio Lý đ đưa ra, v đưa n đến đch một cch tự nhin. Đồng thời bi giảng khch lệ cc mn đệ của Cha bắt đầu lại cuộc hnh trnh của họ trong chn lý, thờ lạy v cảm tạ mỗi ngy. V thế người ta c thể ni rằng việc dạy Gio Lý cũng tm thấy nguồn mạch v cng đch của n trong B Tch Thnh Thể, trong ton thể chu kỳ Năm Phụng Vụ.  Cho nn giảng dạy đặt trọng tm vo bản văn Thnh Kinh, tự n phải lm cho cc tn hữu c thể quen thuộc với ton thể cc mầu nhiệm Đức Tin v với những phong tục của đời Kit hữu. Phải ch ý nhiều đến bi giảng: n khng được qu di m cũng đừng qu ngắn; n phải lun được soạn cẩn thận, chất lượng phong ph v ph hợp với người nghe, v chỉ dnh cho cc thừa tc vin c chức thnh. Bi giảng phải c chỗ đứng khng chỉ trong cc Thnh Lễ mỗi ngy Cha Nhật v cc ngy lễ, nhưng cũng trong việc cử hnh B Tch Rửa Tội, Phụng Vụ Sm Hối, Hn Phối v Tang Lễ.  Điều ny c lợi cho việc canh tn Phụng Vụ.

Cc Tc Phẩm về Dạy Gio Lý

49.  Trong số những cch thế v phương tiện khc nhau - tất cả mọi hoạt động của Hội Thnh đều c chiều kch dạy Gio Lý – cc tc phẩm về dạy Gio Lý, thay v mất sự quan trọng thiết yếu của chng, th lại đạt được ý nghĩa mới. Một trong những điểm chnh của việc canh tn Gio Lý hm nay l việc soạn lại v xuất bản nhiều sch về dạy Gio Lý ở nhiều nơi trong hội Thnh. Rất nhiều tc phẩm đ được xuất hnh v l kho tng thật sự để phục vụ việc dạy Gio Lý. Nhưng phải khim tốn v thnh thật m nhận rằng việc trăm hoa đua nở ny cũng đ đem theo n cc bi viết v sch vở mập mờ v nguy hại cho giới trẻ, v ngay cả người lớn, hoặc v cố tnh hay v ý bỏ st những yếu tố quan trọng trong Đức Tin của Hội Thnh, hay v qu nhấn mạnh đến tầm quan trọng của một vi chủ đề v coi thường cc chủ đề khc, hoặc, chỉ trnh by những quan niệm chung theo chủ thuyết hng ngang m khng theo gio huấn của Huấn Quyền Hội Thnh.

Cho nn, xuất bản nhiều tc phẩm Gio Lý chưa đủ. Để những tc phẩm ny thch hợp với mục tiu của chng, cần phải c những điều kiện thiết yếu sau đy:

a)      Cc sch phải lin quan đến đời sống thật sự của thế hệ m chng nhắm đến, chứng tỏ sự hiểu biết về những lo u v thắc mắc, những vật lộn v hy vọng;

b)      Chng phải cố gắng ni ngn ngữ m thế hệ ny hiểu được;

c)      Chng phải nu r vấn đề l cung cấp ton thể sứ điệp của Đức Kit v Hội Thnh Người, m khng bỏ st hay xuyn tạc điều no, v trong khi giải thch n chng phải theo một đường lối v một cấu trc nhấn mạnh về những điều thiết yếu;

d)     Chng phải thực sự nhằm cung cấp cho những người dng chng một sự hiểu biết r rng hơn về mầu nhiệm của Đức Kit, với mục đch l đưa họ đến một sự hon cải thật v một đời sống ph hợp với Thnh Ý Thin Cha hơn.

Cc Sch Gio Lý

50.  Tất cả những ai lnh trọng trch soạn những học cụ dạy Gio Lý, nhất l cc sch Gio Lý, chỉ c thể được php lm như thế với sự ưng thuận của mục tử c quyền cho php ấy, v lấy cảm hứng cng nhiều từ sch Chỉ Dẫn Tổng Qut về Dạy Gio Lý cng tốt, v sch ny vẫn l sch tham khảo căn bản.[93]

Về điểm ny, ti phải nhiệt tm khuyến khch cc hội đồng Gim Mục trn ton thế giới lnh nhận, cch kin nhẫn nhưng cương quyết, để hon thnh cng tc đng kể ny theo sự thỏa thuận với To Thnh để soạn thảo cc sch Gio Lý chn chnh, l những sch sẽ trung thnh với nội dung thiết yếu của mặc khải v cập nhật ho về phương php, v c thể dng để gio dục cc thế hệ Kit hữu tương lai cho c một Đức Tin vững chắc.

Những cch thức v phương tiện của việc dạy Gio Lý hiện đại được nhắc đến cch vắn tắt ny khng phải l tất cả cc đề nghị được cc Nghị Phụ của Thượng Hội Đồng Gim Mục đưa ra.  Thật l đng khch lệ khi nghĩ rằng lc ny mọi quốc gia đều thấy gi trị của việc hợp tc để c một cuộc canh tn cc phương diện ny của việc dạy Gio Lý một cch c tổ chức v chắc chắn hơn. Nhờ ơn Cha, chắc chắn rằng Hội Thnh sẽ tm thấy cc chuyn gia v những phương tiện đng để đp ứng những nhu cầu phức tạp trong việc truyền thng với dn chng ngy nay.

 

VII. LM THẾ NO ĐỂ TRUYỀN DẠY GIO LÝ

 

Cc Phương Php Khc Nhau

51.   Tuổi tc v sự pht triển về tr thức của cc Kit hữu, mức độ trưởng thnh về Hội Thnh v nhiều hon cảnh c nhn khc nhau đi hỏi rằng việc dạy Gio Lý phải p dụng rộng ri nhiều phương php khc nhau để đạt được mục đch ring của n l gio dục Đức Tin.  Trn một bnh diện chung, cc hon cảnh x hội v văn ho m trong đ Hội Thnh thực thi việc dạy Gio Lý cũng đi hỏi cc phương php khc nhau ny.

Sự đa dạng của cc phương php được sử dụng l một dấu chỉ của sự sống động v sung tc. Cc Nghị Phụ của Đại Hội thứ thư của Thượng Hội Đồng Gim Mục đ nghĩ như thế, tuy nhin cc ngi cũng ch tm đến cc điều kiện cần thiết cho sự đa dạng ny được hữu dụng m khng phương hại đến tnh thống nhất của việc dạy về Đức Tin.

Để Phục Vụ Mặc Khải v Việc Hon Cải

52.  Cu hỏi chung đầu tin được đặt ra ở đy về những nguy hiểm v cm dỗ trong việc pha lẫn việc dạy Gio Lý cch khng hợp lý với cc quan niệm ý thức hệ hoặc cng khai hoặc tiềm ẩn, nhất l những tư tưởng chnh trị hay x hội, hoặc với những chọn lựa chnh trị c tnh cch c nhn. Khi đặt những ý thức hệ như thế trn sứ điệp chnh được truyền thụ, đến nỗi lm lu mờ n, v xếp n xuống vị thế thứ yếu, hay chỉ chỉ dng n lm bnh phong để đạt được mục đch ring, th việc dạy Gio Lý bị hon ton bp mo. Thượng Hội Đồng Gim Mục khẳng định đng về việc phải đặt Gio Lý ln trn cc khuynh hướng một chiều - để trnh phn đi – ngay cả trong phạm vi giải thch thần học về những vấn đề ấy. Chnh trn căn bản mặc khải m việc dạy Gio Lý sẽ cố gắng đưa ra quy luật cho mnh, mặc khải như được truyền lại từ Huấn Quyền phổ qut của Hội Thnh, dưới hnh thức trọng thể hay thng thường.  Mặc khải ny ni cho chng ta về việc tạo dựng v cứu độ của Thin Cha, m Con của Ngi đ đến giữa chng ta bằng nhục thể v đi vo, khng những chỉ lịch sử ring của mỗi c nhn, m cn vo chnh lịch sử nhn loại, bằng cch trở nn trọng tm của n. Như thế, mặc khải ny ni về sự thay đổi ton diện của con người v vũ trụ, của tất cả những g lm thnh mạng lưới nhn loại dưới ảnh hưởng Tin Mừng của Đức Cha Gisu Kit. Nếu nhận thức được như thế, th việc dạy Gio Lý sẽ vượt trn mọi thứ duy lun lý c tnh cch hnh thức, mặc d n bao gồm cả việc dạy về lun lý Kit thật. Điều chnh l n vượt trn mọi loại cứu cha thuyết trần thế, x hội hay chnh trị, m tm cch đi vo đy lng con người.  

Sứ Điệp Lồng trong Văn Ho

53.  By giờ đến vấn đề thứ nh. Như gần đy ti đ ni với thnh vin của Ủy Ban Thnh Kinh: Từ ho hợp văn ho hay hội nhập văn ho c thể l những từ mới, nhưng n diễn tả rất đng một yếu tố của mầu nhiệm Nhập Thể cao cả.[94]  Chng ta c thể ni về việc dạy Gio Lý, cũng như việc Phc m ho cch chung, l được gọi để mang quyền năng của Tin Mừng vo tận tm hồn của văn ho v cc nền văn ho.  V mục đch ny m mn Gio Lý sẽ tm cch biết cc văn ho ny v cc thnh phần chnh của chng; n sẽ học cch diễn tả c ý nghĩa nhất; n sẽ tn trọng những gi trị v sự phong ph ring của chng. Bằng cch ny n sẽ c thể cống hiến cho cc nền văn ho ấy sự hiểu biết về mầu nhiệm cn bị che giấu[95] v gip chng lm nảy sinh ra từ chnh truyền thống sống động của chng những sự diễn tả nguyn thủy của đời sống, cử hnh v tư tưởng Kit. Tuy nhin phải nhớ hai điều.

Một đng, khng thể c lập sứ điệp Tin Mừng cch hon ton hay cch đơn thuần khỏi nền văn ho m trong đ n được đưa vo lần đầu (thế giới Thnh Kinh hay cụ thể hơn, ci khung cảnh văn ho m trong đ Cha Gisu thnh Nadareth đ sống), hoặc cũng khng thể c lập n khỏi cc nền văn ho m trong đ n đ được diễn tả từ nhiều kỷ nguyn, m khng tạo ra một mất mt lớn lao; n khng thnh lnh mọc ln từ bất cứ thửa đất văn ho no; n lun được truyền b bằng cch đối thoại tng đồ, m khng trnh được việc trở thnh một phần của cuộc đối thoại no đ với cc nền văn ho; Đằng khc, động năng của Tin Mừng l động lực biến đổi v ti sinh khắp nơi.  Khi động lực ny đi vo một nền văn ho, th khng ngạc nhin l n sẽ sửa đổi nhiều yếu tố của nền văn ho ấy. Sẽ khng c việc dạy Gio Lý nếu Tin Mừng phải thay đổi khi n tiếp xc với cc nền văn ho. Nếu qun điều ny người ta sẽ đi đến việc m Thnh Phaol gọi một cch hng hồn l: lm cho Thập Gi Đức Kit ra v hiệu.[96]

Khi dng sự khn ngoan m phn biệt để lấy ra một vi yếu tố no đ, d l tn gio hay khng tn gio, l một phần của gia sản văn ho của một nhm người, v dng chng để gip cc phần tử của nền văn ho ny hiểu r rng hơn ton thể mầu nhiệm Kit gio l một vấn đề khc. Mn Gio Lý chn chnh biết rằng dạy Gio Lý l nhập thể trong những nền văn ho v khung cảnh khc nhau: một người phải nghĩ đến cc dn tộc với những sự khc biệt lớn lao, đến giới trẻ hiện đại, đến nhiều hon cảnh khc nhau m người ta gặp phải ngy nay. Nhưng người ta từ chối chấp nhận một sự bần cng ho mn Gio Lý qua việc từ bỏ hay lm cho sứ điệp của Gio Lý bị tối nghĩa, qua những sự thch nghi, d trong ngn ngữ, m c thể lm ci kho tng Đức Tin quý gi bị nguy hiểm,[97] hoặc qua việc nhượng bộ về những vấn đề Đức Tin v lun lý. Họ xc tn rằng mn Gio Lý thật sẽ phong ph ho những nền văn ho ny bằng cch gip chng vượt qua tất cả những sự thiếu st hay ngay cả v nhn đạo trong chng, v qua việc truyền thng cho chng những gi trị chn chnh của sự sung mn của Đức Kit.[98]

Sự Đng Gp của Cc Việc Sng Knh Phổ Thng

54.  Một cu hỏi khc về phương php c lin quan đến việc sử dụng những yếu tố hợp lệ của việc sng kinh phổ thng trong việc dạy Gio Lý. Ti đ nghĩ đến cc cch sng knh của cc tn hữu trong những vng no đ với nhiệt tnh v ý ngay lnh, d niềm tin lm nền tảng cho chng cần phải được thanh lọc hay điều chỉnh về nhiều phương diện. Ti cũng đ nghĩ đến một số hnh vi trong cc thi quen sng knh chứng tỏ ước muốn chn thnh để ăn năn hối cải hay để lm đẹp lng Cha. Khi nhấn mạnh đến hầu hết cc kinh nguyện hay thi quen ny, ngoi những yếu tố nn bỏ đi, th c những yếu tố khc, nếu dng đng cch, c thể phục vụ rất tốt để gip người ta tiến đến sự hiểu biết về mầu nhiệm Đức Kit v sứ điệp của Người: tnh yu v lng thương xt của Thin Cha, sự Nhập Thể của Đức Kit, Thập Gi cứu độ v sự Phục Sinh của Người, hoạt động của Cha Thnh Thần trong mỗi Kit hữu v trong Hội Thnh, mầu nhiệm đời sau, cc nhn đức theo Tin Mừng để thực hnh, sự hiện diện của Kit hữu trong thế gian, v.v. V tại sao chng ta lại nại đến những yếu tố ngoi  Kit gio - v ngay cả chống Kit gio - trong khi từ chối khng chịu xy dựng trn những yếu tố, d cần phải xt lại hay cải tiến, nhưng c một điều g c tnh Kit gio ngay tận nguồn gốc của chng?

Học Thuộc Lng

55.  t ra nn nhấn mạnh đến vần đề cuối cng về phương php đ được Thượng Hội Đồng Gim Mục bn luận kh nhiều, đ l học thuộc lng. Việc dạy Gio Lý Kit gio trong những thời gian đầu tin, trng hợp với nền văn ho đặc biệt truyền khẩu, nn dng đến tr nhớ rất nhiều. Từ đ việc học Gio Lý được biết l c một truyền thống học cc chn lý căn bản bằng phương php thuộc lng. Tất cả chng ta đều ý thức rằng phương php ny c thể c một số bất lợi, t l n đưa đến việc thiếu hiểu biết hay khng hiểu biết g cả; n biến tất cả mọi kiến thức thnh cng thức được lập đi lập lại m khng hiểu chnh xc. Cc bất lợi ny v những đặc tnh khc của nền văn ho m chng ta c ở vi nơi đưa đến việc hon ton loại bỏ – theo một số người l dứt khot phải loại bỏ - việc học thuộc lng trong mn Gio Lý. Nhưng trong Đại Hội của Thượng Hội Đồng Gim Mục, chng ta đ nghe được một số tiếng ni c thẩm quyền ku gọi phục hồi một sự cn bằng cch thận trọng giữa suy nghĩ v bộc pht, giữa đối thoại v im lặng, giữa viết v học thuộc lng. Hơn nữa một số nền văn ho cn rất tn trọng việc học thuộc lng.

Ở thời điểm m trong việc dạy cc mn học đời ở một số quốc gia, người ta đang than phiền về hậu quả đng tiếc của việc coi thường khả năng tr nhớ của con người, tại sao chng ta lại khng thử sử dụng khả năng ny một cch khn ngoan v ngay cả bằng phương thức nguyn thủy trong việc dạy Gio Lý, v hơn nữa bởi v việc cử hnh hay tưởng niệm cc biến cố vĩ đại trong lịch sử cứu độ đi hỏi một sự hiểu biết chnh xc về chng? Việc học thuộc lng một số lời của Cha Gisu, một số cu Thnh Kinh quan trọng, Mười Điều Răn, cc cng thức của việc tuyn xưng Đức Tin, cc kinh trong Phụng Vụ, cc kinh nguyện cần thiết, cc tư tưởng gio thuyết chnh, v.v, thay v lm giảm nhn phẩm của cc Kit hữu trẻ, hay l một trở ngại cho việc ni chuyện ring với Cha, th lại l điều thật sự cần thiết, như cc Nghị Phụ đ mạnh mẽ nhắc nhở. Chng ta phải c c thực tế. Chng ta c thể ni rằng cc bng hoa ny của Đức Tin v lng đạo đức khng thể mọc trong cc nơi hoang địa của việc dạy Gio Lý m khng c tr nhớ.  Điều cần thiết l những g phải nhớ cũng phải được từ từ hiểu biết một cch su sắc, để chng trở thnh nguồn mạch của đời sống Kit hữu ở mức độ ring v mức độ cộng đon.

Sự đa dạng củ cc phương php trong việc dạy Gio Lý hiện đại c thể l dấu chỉ của sức sống v ti kho lo. Trong mọi trường hợp, phương php được chọn lựa phải quy chiếu tuyệt đối vo một luật căn bản cho ton thể đời sống Hội Thnh l luật trung thnh với Thin Cha v với con người bằng một thi độ yu thương duy nhất.

 

VIII.     NIỀM VUI CỦA ĐỨC TIN TRONG MỘT THẾ GIỚI ĐẦY KH KHĂN

 

Xc Quyết Căn Tnh Kit gio

56.  Chng ta đang sống trong một thế giới đầy kh khăn m trong đ mối lo u v thấy những sng tạo tốt nhất của con người vượt ra khỏi tầm tay họ v chống lại họ, tạo ra một bầu khng kh bất ổn.[99] Trong thế giới ny việc dạy Gio Lý phải gip cho cc Kit hữu trở thnh ҇nh sng v muối cho chnh mnh được vui v để phục vụ mọi người.[100] Chắc chắn rằng điều ny đi hỏi việc dạy Gio Lý phải củng cố họ trong căn tnh của họ v phải lun khc ci bầu kh ngần ngại, bất ổn v tẻ nhạt ở chung quanh. Mỗi kh khăn trong nhiều kh khăn l một thch đố cho Đức Tin, ti sẽ vạch ra một số để gip việc dạy Gio Lý thắng vượt được chng.

Trong Một Thế Giới Thờ Ơ

57.  Một t năm vừa qua, người ta ni nhiều về thế giới trần tục, thời đại hậu-Kit.  Thời trang thay đổi, nhưng thực tại chnh vẫn khng thay đổi. Cc Kit hữu ngy nay phải được đo luyện để sống trong một thế giới m phần lớn người ta khng đếm xỉa g đến Thin Cha, hay thay v một cuộc đối thoại thn hữu v chnh xc về cc vấn đề tn gio để khuyến khch mọi người, th người ta nếu khng c một thi độ khinh miệt nghi kỵ nhn danh những tiến bộ đ đạt được về bnh diện giải thch theo khoa học, th họ cũng xiu vẹo trong trong chủ nghĩa thờ ơ thấp hn. Để gip cc Kit hữu đứng vững trong thế gian ny, v để cống hiến cho mọi người một cuộc đối thoại về ơn cứu độ[101] m trong đ mỗi người cảm thấy được tn trọng theo phẩm gi căn bản nhất, phẩm gi của một người đang tm kiếm Thin Cha, chng ta cần dạy Gio Lý cho những người trẻ v người trưởng thnh của cộng đon chng ta để họ tiếp tục hiểu rnh mạch v kin định trong Đức Tin của họ, để xc tn cch r rng căn tnh Kit gio v Cng Gio của họ, để thấy Đấng v hnh[102] v gắn b chặt chẽ với tnh tuyệt đối của Thin Cha, để họ c thể lm nhn chứng cho Ngi trong một nền văn minh vật chất đang chối từ Ngi.

Sư Phạm Đức Tin Nguyn Thủy

58.  Tnh độc đo khng thể giảm thiểu được của căn tnh Kit gio c được như l kết quả v điều kiện của một phương php sư phạm khng km g độc đo so snh với Đức Tin. Trong những khoa học thời danh nhất của con người m ngy nay đạt được tiến bộ rộng lớn nhất, th nghnh sư phạm l một nghnh khoa học quan trọng nhất. Cc thnh quả của những khoa học khc như sinh vật học, tm lý học, v x hội học, cung cấp cho n những yếu tố gi trị. Khoa học gio dục v nghệ thuật sư phạm đang tiếp tục v được xt lại thường xuyn, để lm cho chng thch nghi v c hiệu quả hơn, với những mức độ thnh cng khc nhau.

Tuy nhin, cũng c một phương php sư phạm của Đức Tin, v chng ta khng bao giờ diễn tả đủ những g phương php ny đem lại cho việc dạy Gio Lý.  Đương nhin l cần phải thch ứng những kỹ thuật đ được hon bị ho v thử nghiệm cho việc gio dục thng thường vo việc gio dục Đức Tin.  Tuy nhin, cũng lun phải kể đến nguồn gốc tuyệt đối của Đức Tin. Phương php sư phạm Đức Tin khng phải l vấn đề truyền thụ kiến thức của con người, d cao su đến đu đi nữa; n l vấn đề truyền thụ trọn vẹn mặc khải của Thin Cha. Qua suốt dng lịch sử thnh, nhất l trong Tin Mừng, Chnh Thin Cha đ dng một phương php sư phạm, v phương php ny phải tiếp tục l khun mẫu cho phương php sư phạm về Đức Tin. Một phương php chỉ c gi trị trong việc dạy Gio Lý nếu n phục vụ Đức Tin được truyền thụ v được học hỏi, nếu khng n sẽ khng c gi trị g cả.

Ngn Ngữ Thch Hợp Cho việc Phục Vụ Đức Tin

59. Một vấn đề rất lin quan đến vấn đề trn l ngn ngữ. Đy thật l một vấn đề nng bỏng thời nay. Thật l ngược đời khi thấy rằng, trong khi cc nghin cứu hiện đại, th dụ như trong ngnh truyền thng, ngữ học v nghệ thuật diễn đạt bằng biểu tượng, nhấn mạnh đến vai tr quan trọng của ngn ngữ, th ngy nay người ta đ lạm dụng ngn ngữ để gy ra tnh trạng hoang mang về ý thức hệ, để lm cho mọi người phải đồng tư tưởng với số đng, v hạ con người xuống thnh đồ vật.

Tất cả những điều ny c ảnh hưởng su đậm đến phạm vi dạy Gio Lý. V việc dạy Gio Lý c một nhiệm vụ thc bch phải ni một ngn ngữ thch hợp với trẻ em v người trẻ thời nay cch chung v với nhiều loại người khc – ngn ngữ của sinh vin, cc nh tr thức v khoa học gia, ngn ngữ của những người thất học, hoặc của những người của nền văn ho đơn giản, ngn ngữ của những người khuyết tật, v vn vn.  Thnh Augustin đ chạm trn với cng một vấn đề v đ đng gp một giải php cho thời đại của chnh ngi bằng tc phẩm nổi danh De Cetechizandis Radibus. Trong mn Gio Lý cũng như trong thần học, chắc chắn rằng vấn đề ngn ngữ được đặt ln hng đầu. Nhưng c một lý do chnh đng cần nhắc lại ở đy l mn Gio Lý khng được thu nhập bất cứ ngn ngữ no m hậu quả l thay đổi bản chất của nội dung Kinh Tin Knh, v bất cứ lý do no, ngay cả lý do khoa học. Những ngn ngữ dối tr hay sảo ngữ cũng chẳng tốt hơn. Ngược lại, luật quan trọng nhất l những tiến bộ lớn lao trong khoa học ngn ngữ phải được sử dụng để phục vụ việc dạy Gio Lý, để gip n ni hay truyền thng với trẻ em, thanh thiếu nin, người trẻ v người trưởng thnh hm nay ton thể nội dung Đức Tin m khng bị bp mo.

Nghin Cứu v Sự Chắc Chắn của Đức Tin

60.  Một thch đố tinh vi hơn thỉnh thoảng xảy đến từ ngay cch m người ta nhận thức về Đức Tin. C một vi trường phi triết học hiện đại, c vẻ c ảnh hưởng mạnh mẽ đến một số chiều hướng thần học v qua chng đến việc mục vụ, như l việc nhấn mạnh rằng thi độ căn bản của con người l tm sự v cng, một sự tm kiếm khng bao giờ c thể đạt được mục tiu. Trong thần học, quan điểm ny về sự vật khẳng định rằng Đức Tin khng phải l sự chắc chắn nhưng l một sự chất vấn, khng phải l điều r rng, nhưng l một bước nhảy vo trong bng tối.

Những dng tư tưởng ny chắc chắn c lợi điểm l nhắc nhở chng ta rằng Đức Tin lin quan đến những g chng ta chưa chiếm hữu, nhưng đang hy vọng c được; như l chng ta chỉ thấy một cch lờ mờ trong gương;[103] v Thin Cha lun ngự trong nh sng khng đến gần được.[104]  Chng gip chng ta biến Đức Tin Kit gio thnh Đức Tin của một kẻ lữ hnh trn đường tiến ln như với ng Abraham, chứ khng phải của một người đ đến nơi. Hơn nữa, một người nn trnh trnh by những g khng chắc chắn như l chắc chắn.

Tuy nhin, chng ta khng được rơi vo tnh trạng cực đoan ngược lại, như thường xảy ra. Thư gửi Dn Do Thi ni rằng Đức Tin l đảm bảo cho những điều chng ta hy vọng, l bằng chứng cho những điều chng ta khng trng thấy.[105] D chng ta khng hon ton chiếm hữu, nhưng chng ta c một bảo đảm v một bằng chứng.  Khi gio dục trẻ em, thanh thiếu nin, v ngưởi trẻ, đừng cho cc em những tư tưởng về Đức Tin qu tiu cực – như l chng ta tuyệt đối khng biết g, một thứ đui m, một thế giới tối tăm – nhưng hy cho cc em thấy việc khim nhường, nhưng can đảm tm kiếm của người c đức tin, thay v khởi đầu từ hư v, trong một sự tự lừa dối mnh, một ý kiến c thể sai lầm v khng chắc chắn, th sự tm kiếm ny dựa vo Lời Cha l Đấng khng thể lừa dối v cũng khng bị ai lừa dối, v khng ngừng được xy dựng trn đ của Lời ny. Đy l việc tm kiếm của Ba Vua dưới sự hướng dẫn của ngi sao,[106] việc tm kiếm của Pascal, dng cu ni của Thnh Augustin, được viết thật xc tch Ngươi đ khng tm kiếm Ta nếu người đ khng tm thấy Ta.[107]

Một mục tiu nữa của việc dạy Gio Lý l cho cc dự tng trẻ một sự chắc chắn tuy đơn giản nhưng vững chắc rằng n sẽ gip cc em tm biết Cha nhiều hơn v tốt hơn.

Dạy Gio Lý v Thần Học

61.  Trong phạm vi ny, ti muốn chắc chắn rằng sự lin quan giữa việc dạy Gio Lý v thần học cần phải được hiểu rnh mạch. Hiển nhin l sự lin quan ny thật su đậm v quan trọng đối với những người hiểu sứ mạng khng thể thay thế được của mn thần học trong việc phục vụ Đức Tin. V thế chng ta khng ngạc nhin rằng mỗi xo động trong khoa thần học đều vang dội trong khoa Gio Lý. Trong giai đoạn ngay sau Cng Đồng, Hội Thnh trải qua một thời điểm quan trọng nhưng nguy hiểm về việc nghin cứu thần học. Cũng c thể ni như thế về việc giải thch Thnh Kinh trong khoa ch giải.

Cc Nghị Phụ của Thượng Hội Đồng Gim Mục từ tất cả cc lục địa đ giải quyết vấn đề ny cch rất thẳng thắn: cc ngi ni về nguy hiểm của một sự thiếu cn bằng trong việc chuyển từ thần học sang Gio Lý v nhấn mạnh đến sự cần thiết phải lm g với kh khăn ny. Chnh Đức Thnh Cha Phaol VI đ giải quyết vấn đề ny một cch khng km thẳng thắn trong khi giới thiệu Bi Tuyn Xưng Đức Tin Trọng Thể của ngi[108] v trong Tng Huấn đnh dấu đệ ngũ chu nin ngy bế mạc Cng Đồng Vatican II.[109]

Cần phải nhấn mạnh lại điều ny. Ý thức được ảnh hưởng của cc nghin cứu v cc lời tuyn bố của mnh trn việc dạy Gio Lý, cc thần học gia v cc nh ch giải Thnh Kinh phải rất thận trọng để dn chng khng cho l điều chắc chắn những g thật ra thuộc về phạm vi cc vấn đề đang được bn ci hay thảo luận giữa cc nh chuyn mn. Phần cc Gio Lý vin, phải khn ngoan chọn lấy từ lnh vực nghin cứu thần học những điểm c thể soi sng những suy tư ring của mnh v việc giảng dạy của mnh, được mc từ nguồn mạch chnh, dưới nh sng của Huấn Quyền, cũng giống như trường hợp cc nh thần học. Họ phải từ chối lm tm tr của cc trẻ em v người trẻ bị bối rối ở giai đoạn ny của việc học Gio Lý, bằng những lý thuyết kỳ dị, những vấn đề v ch, v những thảo luận v bổ, l những điều m Thnh Phaol ln n trong cc thư mục vụ của ngi.[110]

Một mn qu quý gi nhất m Hội Thnh c thể tặng cho thế giới hoang mang v lo u của thời đại chng ta l hnh thnh trong thế giới ny những Kit hữu tin chắc vo những điều g l thiết yếu v vui mừng cch khim nhường trong Đức Tin của mnh.  Mn Gio Lý sẽ dạy điều ny cho họ, v cũng được hưởng ch lợi đầu tin từ việc ny: Người no muốn hiểu r mnh - khng theo những khun mẫu hay mực thước nhất thời, thiếu st, thường th chỉ phiến diện, hay ảo gic về bản chất của mnh - phải đem sự thao thức v khng chắc chắn của mnh, cng cả tnh trạng yếu đuối v tội lỗi, với sự sống v sự chết của mnh đến cng Đức Kit. Người ấy phải đi vo trong Đức Kit với ton thể con người của mnh, phải chiếm hữu Đức Kit v đồng ho với ton thể thực tại của sự Nhập Thể v cứu độ để tm thấy chnh mnh.[111]

 

IX. NHIỆM VỤ LIN QUAN ĐẾN TẤT CẢ CHNG TA

 

Sự Khch Lệ cho Tất Cả Những Ai C Trch Nhiệm Dạy Gio Lý

62.  Giờ đy, cc hiền huynh v cc con yu dấu, ti muốn lời của ti, c ý l lời khuyn nhủ chn thnh v tận đy lng của ti trong tc vụ l mục tử của Hội Thnh hon vũ, để đốt chy lng anh em, như cc thư của Thnh Phaol gửi cho cc cộng sự vin trong Thnh Kinh l Tit v Timth, hoặc như Thnh Augustin viết cho ph tế Deogratias, khi ph thế ny nản lng trước cng tc lm Gio Lý vin của mnh, một tiểu luận về niềm vui dạy Gio Lý.[112] Phải, ti muốn gieo thật nhiều can đảm, hy vọng v sự hăng say trong lng tất cả những người khc nhau c nhiệm vụ dạy về tn gio v huấn luyện về đời sống qua việc lm theo Tin Mừng.

Cc Gim Mục

63.  Để bắt đầu ti xin quay sang cc huynh đệ của ti l cc Gim Mục: Cng Đồng Vatican II đ dứt khot nhắc nhở cho cc hiền huynh về nhiệm vụ của cc huyền huynh trong lnh vực dạy Gio Lý,[113] v cc Nghị Phụ của Đại Hội chung lần Thứ Tư của Thượng Hội Đồng Gim Mục cũng đ nhấn mạnh điều ấy. Cc hiền huynh thn mến, cc hiền huynh c ở đy một sứ vụ đặc biệt trong cc Hội Thnh của mnh: Trn tất cả những người khc, cc hiền huynh c nhiệm vụ chnh yếu trong việc dạy Gio Lý, l Gio Lý vin đch thực nhất. Cng với Đức Thnh Cha, trong tinh thần Gim Mục tập thể, cc hiền huynh chịu trch nhiệm về dạy Gio Lý khắp nơi trong Hội Thnh. Cho nn hy đn nhận điều m ti ni với cc hiền huynh tận đy lng của ti.

Ti biết rằng thừa tc vụ của cc hiền huynh l Gim Mục cng ngy cng thm phức tạp v nặng nề. Cc hiền huynh c cả ngn nhiệm vụ: từ việc huấn luyện cc tn linh mục đến việc phải hiện diện tch cực với cc cộng đon tn hữu, từ việc sống v cử hnh cch xứng đng cc B Tch v cc việc thờ phượng đến việc lo lắng cho sự tiến triển của con người v bảo vệ nhn quyền. Nhưng với bất cứ gi no, đừng để việc dạy Gio Lý cch hiệu quả phải nhường bước cho bất cứ việc no khc. Sự quan tm ny sẽ dẫn đưa cc hiền huynh đến việc truyền thng cch ring đến cc tn hữu của cc hiền huynh Gio Lý ban sự sống. Nhưng n cũng dẫn đưa cc hiền huynh đến việc đảm nhiệm cng việc điều hnh hng đầu việc dạy Gio Lý theo chương trnh m Hội Đồng Gim Mục của cc hiền huynh đề ra, đồng thời cũng tụ tập quanh mnh cc phụ t c khả năng v đng tin cậy. Vai tr chnh của cc hiền huynh l tạo ra v duy tr trong cc Hội Thnh của cc hiền huynh một sự say m dạy Gio Lý thật sự, một sự say m được thể hiện qua một tổ chức thch đng v hữu hiệu, vận dụng nhn sự, phương tiện v cng cụ cũng như ti nguyn cần thiết. Cc hiền huynh nn biết rằng, nếu việc dạy Gio Lý được thi hnh tốt đẹp trong cc Hội Thnh địa phương của cc hiền huynh, th tất cả những điều khc sẽ trở nn dễ dng. V khng cần ni, nhiều khi sự nhiệt thnh của cc hiền huynh buộc cc hiền huynh phải lnh cng tc m khng ai nhớ ơn cả l ln n những lệch lạc, sửa chữa những sai lầm, n thường sẽ đem lại cho cc hiền huynh niềm vui v an ủi l thấy Hội Thnh của cc hiền huynh pht triển v việc dạy Gio Lý được thi hnh ở đ như Ý Cha.

Cc Linh Mục

64.  Phần cc con, hỡi cc linh mục, ở đy cc con c một thửa ruộng m trong đ cc con l những người phụ t trực tiếp của Gim Mục của cc con. Cng Đồng đ gọi cc con l những thầy dạy Đức Tin;[114] khng c cch no tốt hơn cho cc con để thnh những thầy dạy như thế hơn l dồn hết nỗ lực tốt nhất để lm cho cộng đồng của cc con được tăng trưởng trong Đức Tin.  D cc con coi sc một gio xứ hay l tuyn y của cc trường trung, tiểu học hay đại học, hay c cc nhiệm vụ về cc hoạt động mục tử ở bất cứ mức độ no, hoặc l người lnh đạo cc cộng đồng lớn hay nhỏ, nhất l cc nhm trẻ, Hội Thnh kỳ vọng rằng cc con khng bỏ st bất cứ điều g cần thiết cho nỗ lực dạy Gio Lý c tổ chức vững chắc v định hướng đng đắn. Cc ph tế hay cc thừa tc vin khc m chng con may mắn c với cc con đương nhin l những người phụ t của cc con trong việc ny. Tất cả mọi tn hữu c quyền được học Gio Lý; v tất cả mọi mục tử c nhiệm vụ cung ứng việc dạy Gio Lý. Cha sẽ lun đi hỏi cc nh lnh đạo dn sự phải tn trọng sự tự do trong việc dạy Gio Lý; nhưng với hết sức mnh, cha ni nỉ cc con, cc thừa tc vin của Đức Kit: Đừng v thiếu nhiệt tm hay v những thnh kiến đng tiếc no đ m để cho cc tn hữu khng được học Gio Lý. Đừng để người ta ni rằng: con ci ni xin thức ăn, m khng ai cho chng.[115]

Cc Tu Sĩ Nam Nữ

65.  Nhiều dng tu cho nam giới v nữ giới được thnh lập với mục đch để gio dục về Kit gio cho trẻ em v người trẻ, nhất l những em hầu như bị bỏ rơi. Trong lịch sử, cc tu sĩ nam nữ đ tận tm dấn thn phục vụ cc cng tc dạy Gio Lý trong Hội Thnh, bằng cch chu ton cc cng tc cch thch đng v hiệu quả. Vo thời điểm m những lin kết giữa cc tu sĩ v cc mục tử cần được nhấn mạnh cũng như sự hiện diện tch cực của cc dng tu v cc thnh vin của họ trong cc chương trnh mục vụ của cc Hội Thnh địa phương, Cha hết lng khuyn nhủ cc con, l những người m việc thnh hiến tu tr phải lm cho cc con sẵn sng hơn để phục vụ Hội Thnh, phải sửa soạn cng kỹ lưỡng cng tốt cho cng tc dạy Gio Lý ty theo ơn gọi khc nhau của dng cc con v sứ vụ được trao ph cho cc con, v phải mang sự quan tm ny đi khắp nơi. Cc cộng đon hy dnh hết khả năng v phương tiện của mnh cho cng tc đặc biệt dạy Gio Lý ny.

Cc Gio Lý Vin Gio Dn

66.  Nhn danh Hội Thnh, Cha xin cm ơn cc con, cc thầy c v Gio Lý vin gio dn trong cc gio xứ, cc thanh nin cũng như rất nhiều thiếu nữ trn khắp thế giới đang hiến thn phục vụ việc gio dục về tn gio cho nhiều thế hệ. Cng việc của cc con thường l khim hạ v m thầm nhưng được thực hiện với lng nhiệt thnh hăng say v quảng đại, v l một hnh thức xuất xắc của việc tng đồ gio dn, một hnh thức quan trọng đặc biệt ở những nơi m cc trẻ em v người trẻ khng được huấn luyện về tn gio một cch thch hợp trong gia đnh v nhiều lý do khc nhau. Bao nhiu người trong chng ta đ nhận được từ những người như cc con những khi niệm đầu tin về Gio Lý v việc sửa soạn cho việc Xưng Tội, Rước Lễ Lần đầu v Thm Sức! Đại Hội chung lần Thứ Tư của Thượng Hội Đồng Gim Mục đ khng qun cc con. Cha cũng hợp thỉnh để khch lệ cc con tiếp tục cộng tc v đời sống Hội Thnh.

Nhưng trn hết từ Gio Lý vin thuộc về tất cả cc Gio Lý vin trong cc xứ truyền gio. Được sinh ra trong một gia đnh Kit gio hay đ trở lại Kit gio ở một thời điểm no đ, v được cc nh truyền gio hay một Gio Lý vin khc dạy dỗ, rồi sau đ họ thnh hiến đời sống, năm ny qua năm khc, để dạy Gio Lý cho trẻ em v người lớn trong quốc gia của họ. Cc Hội Thnh hm nay đang phồn thịnh đ khng được xy dựng nếu khng c họ. Cha hn hoan v những cố gắng m Thnh Bộ Phc m ho cc Dn Tộc đ lm để mỗi ngy một cải tiến việc đo luyện cc Gio Lý vin ny. Cha tưởng nhớ đến những người đ được Cha gọi về với Ngi với lng biết ơn. Cha cầu xin những người đ được cc vị tiền nhiệm của Cha nng ln vinh quang bn thờ cầu bầu cho chng ta. Cha thnh tm khuyến khch tất cả những ai đang phục vụ cng tc ny. Cha mong muốn rằng nhiều người khc sẽ tiếp nối cng việc của họ, v mong rằng số người ny cng ngy cng đng để phục vụ một cng tc thật l cần thiết cho việc truyền gio.

Trong Gio Xứ

67.  Giờ đy ti xin ni đến địa điểm thật sự m tất cả cc Gio Lý vin ny thường lm việc.  Lc ny ti trở lại, ni một cch tổng qut hơn, về những địa điểm để dạy Gio Lý, m một số địa điểm đ được nhắc tới trong chương VI l: gio xứ, gia đnh, trường học v cc đon thể.

Thật đng khi ni rằng c thể dạy Gio Lý ở bất cứ nơi no, nhưng ti muốn nhấn mạnh, theo lng mong ước của nhiều Gim Mục, th cộng đồng gio xứ phải tiếp tục l động lực chnh v địa điểm ưu tin cho việc dạy Gio Lý. Phải th nhận rằng, ở nhiều quốc gia, gio xứ đ bị lung lay v hiện tượng đ thị ho. C thể nhiều người đ dễ dng chấp nhận rằng gio xứ phải được coi l lỗi thời, nếu khng đương nhin l sẽ biến mất, để nhường chỗ cho những cộng đồng nhỏ thch hợp v hiệu quả hơn. D người ta nghĩ thế no đi nữa th gio xứ vẫn l một tiu điểm chnh cho dn Kit gio, ngay cả cho những kẻ khng hnh đạo. Cũng thế, thực tế v sự khn ngoan đi hỏi chng ta phải tiếp tục con đường nhằm phục hồi gio xứ, nếu cần, với những cơ cấu đầy đủ hơn, v trn hết l một động năng mới qua việc gia tăng sự hợp tc của cc thnh vin c khả năng, trch nhiệm v đại lượng. Điều ny được biết v kể đến sự đa dạng cần thiết của cc nơi để dạy Gio Lý (như l trong gio xứ, trong cc gia đnh đn nhn trẻ em v thanh thiếu nin, phng tuyn y của cc trường cng lập, cc cơ sở gio dục Cng Gio, cc phong tro tng đồ c những kho dạy Gio Lý, cc hội đon mở ra cho giới trẻ ni chung, cc kho đo luyện tm linh cuối tuần, v.v), điều rất quan trọng l tất cả những phương thế dạy Gio Lý ny đều phải hội tụ về cng một tuyn xưng Đức Tin, cng l thnh vin của Hội Thnh, v về cng những quyết tm sống cng một tinh thần Tin Mừng trong x hội: một Cha, một Đức Tin, một Php Rửa, một Thin Cha v Cha.[116]  Đ l lý do m tại sao mọi gio xứ lớn, hay một nhm gio xứ t gio dn, c nhiệm vụ quan trọng l huấn luyện những người hon ton hiến thn để lm nhiệm vụ lnh đạo Gio Lý (cc linh mục, tu sĩ dn nam nữ, v gio dn), để cung cấp cc cng cụ cần thiết cho việc dạy Gio Lý về mọi mặt, để gia tăng v thch nghi cc địa điểm dạy Gio Lý nếu c thể được v c ch khi lm như thế, v cũng phải lưu ý đến phẩm chất của việc đo luyện về tn gio của cc nhm khc nhau v việc hội nhập cc nhm ny vo cộng đồng Hội Thnh. Tm lại, khng độc quyền hay đi phải c sự đồng nhất, nhưng như ti đ ni, gio xứ phải l địa điểm ưu tin nhất cho việc dạy Gio Lý. Gio xứ phải ti khm ph ơn gọi của mnh, l một gia đnh trong tnh huynh đệ v hiếu khch, l nơi m những người đ được Rửa Tội v Thm Sức ý thức được rằng mnh hợp thnh Dn Thin Cha. Trong căn nh ấy, bnh Gio Lý chn chnh v Bnh Thnh Thể được bẻ ra cho họ cch dư dật, trong khung cảnh của một hnh vi phụng tự duy nhất;[117] v mỗi ngy họ được sai đi từ căn nh ny để thi hnh sứ vụ tng đồ truyền gio của họ trong tất cả cc trung tm sinh hoạt của đời sống thế gian.

Trong Gia Đnh

68.  Hoạt động dạy Gio Lý của gia đnh c một đặc tnh ring biệt, theo một nghĩa l khng thể thay thế được. Đặc tnh ring biệt ny đ được Hội Thnh, nhất l Cng Đồng Vatican II, nhấn mạnh.[118]  Việc gio dục trong Đức Tin bởi cha mẹ, phải được bắt đầu từ tuổi măng sữa,[119] được thực hiện khi cc phần tử trong gia đnh gip nhau lớn ln trong Đức Tin bằng việc lm chứng cho đời sống Kit, một chứng từ thường khng phải bằng lời ni, nhưng qua việc kin tr sống một đời sống thường nhật theo Tin Mừng. Việc dạy Gio Lý ny cng thm su sắc khi trong cc biến cố của gia đnh (như lnh nhận cc B Tch, mừng cc lễ lớn trong năm Phụng Vụ, ngy sinh nhật của một đứa con, tang chế) cha mẹ cẩn thận giải thch nội dung tn gio hay Kit gio của cc biến cố ny trong gia đnh. Nhưng như thế chưa đủ: cc cha mẹ Kit gio phải cố gắng lm theo, v lập đi lập lại, trong khung cảnh đời sống gia đnh, cc gio huấn c phương php nhận được ở những nơi khc. Thực ra cc chn lý ny về những vấn đề chnh của Đức Tin v đời sống Kit hữu được lập đi lập lại như thế trong khung cảnh gia đnh thấm nhuần bằng tnh yu v sự knh trọng thường sẽ c thể ảnh hưởng đứa b một cch mnh liệt suốt đời. Chnh cha mẹ cũng được ch lợi nhờ cố gắng m điều ny đi hỏi, v trong việc đối thoại về Gio Lý cch ny, mỗi c nhn cả hai bn đều nhận được v cho đi.

Như thế việc dạy Gio Lý trong gia đnh đi trước, đi theo v phong ph ho tất cả mọi hnh thức dạy Gio Lý khc. Hơn nữa ở những nơi c những luật lệ chống tn gio đang cố ý ngăn cản việc gio dục về Đức Tin, v ở nơi m v tn ngưỡng hay chủ nghĩa thế tục lan trn, lm tn gio khng thể tăng trưởng được, th chỉ cn lại hội thnh tại gia[120] l nơi m cc trẻ em v người trẻ được học Gio Lý cch chn chnh. Cho nn việc cha mẹ Kit gio sửa soạn cho thừa tc vụ ny, l trở thnh cc Gio Lý vin cho chnh con ci mnh v thi hnh với một nhiệt tnh bền bỉ, khng thể ddược coi l một cố gắng qu lớn lao. Cũng phải khuyến khch những c nhn hay cơ quan m qua việc tiếp xc c nhn, cc buổi hội họp, v mọi phương tiện gio dục khc, đ gip cc phụ huynh thi hnh cng tc của họ: việc phục vụ họ đang lm trong việc dạy Gio Lý thật l v gi.

Ở Trường Học

69.  Cng với gia đnh v lin hệ với gia đnh, trường học cũng cống hiến cho việc dạy Gio Lý những khả năng đng kể. Trong cc quốc gia, tuy cng ngy cng họa hiếm, m ở đ việc dạy về Đức Tin c thể được thực hiện trong khun khổ nh trường, th Hội Thnh c nhiệm vụ thi hnh việc ny cng chu đo cng tốt. Đương nhin l điều ny trước nhất v trn hết l ni về cc trường Cng Gio: bất kể trường đ sng gi cch mấy v trnh độ dạy học cao về những vấn đề khng lin quan đến tn gio, n vẫn khng đng được gọi l trường Cng Gio nếu c những lý do chnh đng để khiển trch n v lơ l hay lệch lạc trong việc gio dục tn gio cch đng đắn. Khng được ni rằng việc gio dục (tn gio) lun được thực hiện cch kn đo hay gin tiếp. Căn tnh ring biệt v cũng l lý do su xa của trường Cng Gio, v lý do tại sao phụ huynh chọn n, chnh l phẩm chất của việc gio dục tn gio được lồng trong việc gio dục cc học sinh. Trong khi cc cơ sở Cng Gio phải tn trọng sự tự do lương tm, nghĩa l trnh p đặt trn lương tm những p lực về thể chất hay lun lý từ bn ngoi, nhất l trong trường hợp cc sinh hoạt tn gio của thanh thiếu nin, nhưng cc cơ sở ny vẫn c nhiệm vụ quan trọng l đưa ra việc đo luyện về tn gio thch hợp với hon cảnh tn gio thường th rất đa dạng của cc học sinh. Cc cơ sở ny cũng c nhiệm vụ lm cho cc em hiểu rằng, mặc d lời Thin Cha mời gọi phụng sự Ngi trong Thần Kh v chn lý, theo cc Giới Răn của Thin Cha v cc điều răn Hội Thnh, khng p buộc con người, m cũng khng b buộc cả lương tm.

Nhưng ti cũng nghĩ đến cc trường khng thuộc về tn gio hay cc trường cng lập.  Ti tha thiết mong ước rằng, để đp ứng quyền lợi rất r rng của con người v của gia đnh, v v tn trọng tự do tn ngưỡng của mọi người, tất cả cc học sinh Cng Gio c thể được pht triển trong việc đo luyện tm linh của cc em với sự trợ gip của gio dục tn gio ty thuộc vo Hội Thnh, nhưng ty theo hon cảnh của từng quốc gia, c thể được dạy trong trường học hay trong khung cảnh trường học, hay trong phạm vi của mt thỏa thuận với cng quyền về chương trnh của nh trường, nếu việc dạy Gio Lý chỉ xảy ra trong gio xứ hay một trung tm mục vụ khc. Thực ra, ngay cả ở những nơi c những kh khăn bn ngoi, cũng c thể xắp xếp chương trnh nh trường một cch no đ để c thể gip cc học sinh Cng Gio đo su Đức Tin v kinh nghiệm tn gio, với cc thầy c c khả năng, d l linh mục hay gio dn.

Phải cng nhận rằng, ngoi trường học ra, cn c những yếu tố khc trong đời sống c ảnh hưởng đến no trạng của người trẻ, th dụ, giải tr, hon cảnh x hội v mi trường lm việc. Nhưng những ai học g th phải mang dấu của những điều mnh học, được ddưa vo cc gi trị văn ho hay lun lý trong bầu kh của nơi m người ấy được gio dục, v phải đương đầu với nhiều tư tưởng gặp phải ở nh trường. Việc dạy Gio Lý cần phải hết sức lưu tm đến ảnh hưởng ny của trường học trn cc học sinh để thực sự nối kết với những yếu tố khc trong sự hiểu biết v gio dục của học sinh; như thế Tin Mừng sẽ thấm nhuần no trạng của cc em trong lnh vực gio dục của cc em, v sẽ đạt được sự ho hợp của nền văn ho của cc em trong nh sng Đức Tin.  V thế, cha khuyến khch cc linh mục, cc tu sĩ v gio dn l những ngưởi đang dấn thn để nui dưỡng Đức Tin của cc học sinh ny. Hơn nữa, đy cũng l một dịp cho ti ti xc nhận sự xc tn của ti rằng việc tỏ ra tn trọng Đức Tin Cng Gio của người trẻ trong phạm vi lm cho dễ dng việc gio dục, việc ghi nhớ, củng cố, cng sự tự do tuyn xưng v thực hnh của cc em chắc chắn phải l một vinh dự cho bất cứ một chnh phủ no, bất kể dựa trn một chế độ no hay ý thức hệ no m từ đ chế độ ny rt ra được cảm hứng của mnh.

Trong cc Tổ Chức

70.  Sau cng, phải khuyến khch cc đon thể, phong tro, v cc nhm gio dn, d mục đch l thực hnh cc việc đạo đức, lm việc tng đồ trực tiếp, lm việc từ thiện hay cứu trợ, hay chứng tỏ sự hiện diện Kit trong những vấn đề trần thế. Tất cả cc đon thể ny sẽ đạt được mục đch của mnh, v phục vụ Hội Thnh cch tốt hơn, nếu họ biết thật sự dnh cho việc huấn luyện về tn gio của cc thnh vin một chỗ đứng quan trọng trong việc tổ chức nội bộ v cc phương php hnh động của họ. Bằng cch ny, th theo định nghĩa, mọi đon thể của cc tn hữu trong Hội Thnh đều c nhiệm vụ gio dục Đức Tin.

Điều ny chứng tỏ r rng vai tr của gio dn trong việc dạy Gio Lý hm nay, lun lun dưới sự hướng dẫn mục vụ của cc Gim Mục, như những đề nghị m Thượng Hội Đồng Gim Mục đ để lại v đ được nhấn mạnh vi lần.

Cc Cơ Sở Đo Luyện

71.  Chng ta phải cảm tạ Cha v sự đng gp ny của gio dn, nhưng cũng l thch đố cho nhiệm vụ của chng ta l cc mục tử, v những Gio Lý vin gio dn ny cần phải được chuẩn bị chu đo cho một nhiệm vụ t ra l rất quan trọng trong Hội Thnh, tuy khng phải l một thừa tc vụ được chnh thức thiết lập. Việc chuẩn bị cho họ đi hỏi chng ta phải tổ chức những trung tm v học viện đặc biệt, m cc Gim Mục phải chuyn cần ch tm đến. Đy l lnh vực m trong đ sự hợp tc trong gio phận, lin gio phận, hay quốc gia chứng tỏ l phong ph v c kết quả. Cũng ở đy, sự trợ gip về vật chất cc Hội Thnh giu cho cc Hội Thnh ngho tỏ ra rất hữu hiệu, v c sự gip đỡ no một Hội Thnh ny c thể cung cấp cho Hội Thnh khc hơn l gip cho n pht triển như một Hội Thnh với sức mạnh ring của n?

Cha cũng muốn nhắc lại cho những ai đang lm việc cch đại lượng trong việc phục vụ Tin Mừng, v với họ, cha đ diễn tả r rng ở đy sự khch lệ sống động của Cha, lời dặn bảo của Đấng Tiền Nhiệm của Cha l Đức Thnh Cha Phaol VI: L những người Rao giảng Tin Mừng, chng ta phải cống hiến một hnh ảnh của những người trưởng thnh trong Đức Tin v c khả năng tm thấy một điểm gặp gỡ đằng sau những căng thẳng thật sự, nhờ việc cng nhau tm kiếm chn lý cch thnh khẩn v v vị lợi. Phải, vận mệnh của việc Phc m ho chắc chắn được gắn liền với  việc lm nhn chứng cho sự hợp nhất của Hội Thnh. Đ l một nguồn mạch của trch nhiệm v cũng của niềm an ủi.[121]

 

KẾT LUẬN

 

Cha Thnh Thần l Thầy Dạy Nội Tm

72.  Ở cuối của tng huấn ny, lng ti hướng về Ngi l Đấng linh hứng tất cả mọi cng việc của Gio Lý v tất cả những người thi hnh cng việc ny - Thần Kh của Cha Cha v Cha Con, l Cha Thnh Thần.

Để diễn tả sứ vụ của Cha Thnh Thần trong Hội Thnh, Cha Gisu đ dng những lời đầy ý nghĩa: Ngi sẽ dạy cc con mọi sự, v nhắc nhở cho cc con tất cả những g Thầy đ ni với cc con.[122]  V Người ni thm: Khi Thần Chn Lý đến, Ngi sẽ hường dẫn cc con đến tất cả chn lý Ngi sẽ cng bố cho cc con những g sẽ xảy đến.[123]

Như thế, Cha hứa Thần Chn Lý cho Hội Thnh v cho từng Kit hữu như một vị Thầy nội tm, l Đấng hoạt động cch b mật trong lương tm v tm hồn, lm cho một người hiểu điều người ấy đ nghe nhưng chưa c khả năng hiểu. Thnh Augustin ni về điều ny: Ngay cả by giờ Cha Thnh Thần dạy cc tn hữu ty theo khả năng tm linh của mỗi người. V Ngi đốt lng họ bằng những ao ước lớn lao hơn ty theo sự tiến bộ của mỗi người trong đức i, l nhn đức lm cho người ấy yu  điều người ấy đ biết v ao ước điều người ấy chưa biết.[124]

Hơn nữa, Cha Thnh Thần cũng c sứ vụ biến đổi cc mn đệ thnh nhn chứng cho Đức Kit: Ngi sẽ lm chứng về Thầy; v cc con cũng l nhn chứng.[125]

Nhưng như thế chưa hết. Theo Thnh Phaol, l đấng tổng hợp một thần học về điểm ny, l một thần học tiềm tng khắp nơi trong Tn Ước, th ton thể con người Kit hữu, ton thể đời sống Kit, đời sống mới của con ci Thin Cha, l một đời sống theo Cha Thnh Thần.[126] Ch c Cha Thnh Thần c thể lm cho chng ta thưa cng Thin Cha: Abba, Lạy Cha.[127]  Khng c Cha Thnh Thần th chng ta khng thể ni: Cha Gisu l Cha.[128] Cha Thnh Thần ban cho chng ta cc đặc sủng để xy dựng Hội Thnh, l cộng đồng cc Kit hữu.[129]

Chnh theo nghĩa ny m Thnh Phaol dạy bảo mỗi mn đệ của Đức Kit rằng: Hy được trn đầy Thần Kh.[130]  Thnh Augustin ni thẳng: Cả hai (việc chng ta tin v việc chng ta lm) l của chng ta v đ l sự chọn lựa của ý ch chng ta, nhưng cả hai cũng l hồng n của Thần Kh của Đức Tin v Đức i.[131]

Việc học Gio Lý, sự lớn ln trong Đức Tin v sự trưởng thnh của đời sống Kit hữu tiến đến sung mn, l kết quả việc lm của Cha Thnh Thần, một cng việc chỉ mnh Ngi c thể khởi sự v giữ vững trong Hội Thnh.

Nhận thức ny, dựa vo những cu dẫn chứng ở trn v nhiều cu khc trong Tn Ước, thuyết phục chng ta hai điều.

Trước hết, r rng l khi thi hnh sứ vụ dạy Gio Lý, Hội Thnh - cũng như mỗi c nhn Kit hữu hiến thn cho sứ vụ ấy trong Hội Thnh v nhn danh Hội Thnh - phải ý thức r rng rằng mnh hnh động như một cng cụ sống động v mềm dẻo của Cha Thnh Thần. Phải cầu khẩn Thnh Thần ny khng ngơi, hiệp thng với Ngi, cố gắng hiểu biết những g Ngi thật sự linh hứng, đ phải l thi độ của Hội Thnh v của mỗi Gio Lý vin.

Thứ đến, mong ước su xa để hiểu r hơn tc động của Cha Thnh Thần v ph thc chnh mnh cho Ngi cch trọn vẹn - ở thời điểm khi m trong Hội Thnh chng ta đang sống ma thuận lợi của Cha Thnh Thần, như Đấng Tiền Nhiệm của ti l Đức Thnh Cha Phaol VI đ nhận xt trong Tng Huấn Evangelii nuntiandi[132] - phải đem lại một nhận thức r rng về việc dạy Gio Lý. Để việccanh tn trong Cha Thnh Thần được chn chnh v c nhiều kết quả thật sự trong Hội Thnh, khng ty theo việc n gy ra nhiều đặc sủng phi thường, nhưng ty theo việc n dẫn đưa cng nhiều tn hữu, trong khi họ lữ hnh trn đường hằng ngy, đến việc cố gắng cch khim nhường, kin nhẫn, v kin tr để biết mầu nhiệm Đức Kit mỗi ngy một hơn, v lm nhn chứng cho mầu nhiệm ny.

Ti khẩn cầu Thần Kh của Đức Cha Cha v Đức Cha Con xuống trn Hội Thnh, v ni xin Ngi canh tn động lực dạy Gio Lý trong Hội Thnh.

Đức Mẹ Maria, Mẹ v Mẫu Gương của Mn Đệ

73.  Nguyện xin Đức Nữ Trinh của Lễ Ngũ Tuần cho chng ta được điều ny qua lời chuyển cầu của Mẹ. Nhờ một ơn gọi đặc biệt, Mẹ đ thấy Con Mẹ l Cha Gisu cng lớn cng thm khn ngoan, v đẹp lng (Thin Cha v con người).[133]  Như khi Người ngồi trong lng Mẹ, v sau ny khi Người nghe lời Mẹ trong suốt đời ẩn dật tại Nadareth, người Con ny, l Con Một từ Cha Cha, đầy n sủng v chn lý, được Mẹ đo luyện kiến thức nhn loại về Thnh Kinh v lịch sử của chương trnh Thin Cha dnh cho dn Ngi, v trong sự tn thờ Đức Cha Cha.[134]  Cn Mẹ lại l mn đệ đầu tin của Cha. Mẹ l mn đệ đầu tin trong thời gian, bởi v ngay cả khi Mẹ tm thấy người con cn nin thiếu của Mẹ trong đền thờ Mẹ đ học được của Người bi học m Mẹ giữ kn trong lng.[135]  Mẹ l mn đệ đầu tin trn những người khc v khng ai đ được Thin Cha dạy[136] ở một chiều su như thế. Mẹ vừa l Mẹ vừa l mn đệ như Thnh Augustin đ ni về Mẹ, m cn dm ni thm rằng đối với Mẹ, việc lm mn đệ của Mẹ quan trọng hơn lm Mẹ.[137] Cho nn khng phải l v lý khi trong Thượng Hội Đồng c những tn vinh Mẹ l một sch Gio Lý sống v l Mẹ v gương mẫu của cc Gio Lý vin.

Nguyện xin sự hiện diện của Đức Cha Thnh Thần, qua lời chuyển cầu của Đức Mẹ Maria, ban cho Hội Thnh một lng hăng say v tiền khong hậu trong cng việc dạy Gio Lý, l một việc thiết yếu cho Hội Thnh. Nhờ đ Hội Thnh c thể thi hnh một cch hữu hiệu, trong thời điểm n sủng ny, sứ vụ bất khả nhượng v phổ qut ny, l sứ vụ m Vị Thầy của Hội Thnh đ trao ph cho Hội Thnh: Vậy cc con hy đi lm cho mun dn thnh mn đệ[138]

 

Ban hnh tại Rma, Cng Trường Thnh Phr, ngy 16 thng 10, năm 1970, năm thứ hai của gio triều của ti.

Gioan Phaol II

GLV Phaol Phạm Xun Khi chuyển ngữ

 

 

 

 

[1] Xem Mt. 28:19-20
[2] Xem 1 Ga. 1
[3] Xem Ga. 20:31.
[4] Xem AAS 63 (1971), tr. 758-764.
[5] Xem 44; cũng xem 45-48 v 54: AAS 68 (1976), tr. 34-35; 35-38; 43.
[6] Theo Motu Proprio Apostolica Sollicitudo ngy 15, thng 9, 1965, Thượng Hội Đồng Gim Mục c thể nhm họp Thường Nin, bất thường, hay đặc biệt. Trong Tng Huấn ny, từ Thượng Hội Đồng v Nghị Phụ lun lun chỉ về Đại Hội lần Thứ Tư của Thượng Hội Đồng Gim Mục về Gio Lý tại Rma, thng 10, năm 1977.
[7] Xem Thượng Hội Đồng Gim Mục, Synodus Episcoporum, Về việc Dạy Gio Lý cho Trẻ Em v Thiếu Nin trong Thời Đại Chng Ta, De catechesi hoc nostro tempore tradenda praesertim pueris atque iuvenibus, Ad Populum Dei Nuntius, e Civitate Vaticana, 28-X-1977; xem "L'Osservatore Romano," ngy 30, thng 10, 1977, tr. 3-4.
[8] Xem AAS 69 (1977), tr. 633.
[9] Ga. 1:14.
[10] Ga. 14:6.
[11] Eph. 3:9, 18-19.
[12] Xem Ga. 14:6.
[13] Ga. 7:16. Chủ đề ny l chủ đề đặc biệt của Tin Mừng thứ Tư: xem Ga. 3:34; 8:28, 12:49-50; 14:24; 17:8,14.
[14] 1 Cor. 11:23: từ "truyền lại" m Thnh Phaol dng ở đy được lập lại nhiều lần trong Tng Huấn Evangelii Nuntiandi để diễn tả cng việc truyền gio của Hội Thnh, th dụ trong cc cu 4, 15, 78, 79.
[15] TĐCV 1:1.
[16] Mt. 26:55; xem Ga. 18:20.
[17] Mc. 10:1.
[18] Mc. 1:22; xem Mt. 5:2; 11:1; 13:54; 22:16; Mc. 2:13; 4:1; 6:2, 6; Lc. 5:3, 17; Ga. 7:14; 8:2, etc.
[19] Lc. 23:5.
[20] Trong gần 50 chỗ của Tin Mừng thứ Tư, tước hiệu ny được thừa hưởng từ ton thể truyền thống Do Thi, nhưng ở đy mang một ý nghĩa mơ m Đức Kit thường c ý nhấn mạnh, để chỉ về Cha Gisu.
[21] Xem, trong số cc cu khc, Mt. 8:19; Mc. 4:38; 9:38; 10:35; 13:1; Jn.11:28.
[22] Mt. 12:38.
[23] Lc. 10:25; xem Mt. 22:16.
[24] Ga. 13:13-14; cũng xem Mt. 10:25; 26:18 v những cu tương tự..
[25] Mt. 23:8. Thnh Ignati thnh Antikia nhắc lại lời xc quyết ny v giải thch như sau: "Chng ta đ nhận được Đức Tin; đy l lý do tại sao chng ta kin vững, để được nhận diện l mn đệ Đức Cha Gisu Kit, Vị Thầy Duy Nhất của chng ta" (Epistola ad Magnesios, IX, 2 Funk 1, 198).
[26] Ga. 3:2.
[27] Hnh ảnh Đức Kit l Thầy đ c từ thời cc Hang Toại Đạo tại Rma. Hnh ảnh ny thường được dng trong cc hnh ghp theo nghệ thuật Romano-Byzantine vo thế kỷ thứ ba v thứ tư. N cũng l hnh thức nghệ thuật chnh của cc Vương Cung Thnh Đường thời trung cổ.
[28] Mt. 28:19.
[29] Ga. 15:15.
[30] Xem Ga. 15:16.
[31] TĐCV 2:42.
[32] TĐCV 4:2.
[33] Xem TĐCV 4:18; 5:28.
[34] Xem TĐCV 4:19.
[35] Xem TĐCV 1:25.
[36] Xem TĐCV 6:8ff.; cũng xem việc ng Philiph dạy Gio Lý cho quan thi gim ca Hong Hậu Ethiopi: TĐCV 8:26.
[37] Xem TĐCV 15:35.
[38] TĐCV 8:4.
[39] TĐCV 28:31
[40] Xem ĐTC Gioan XXIII, Thng Điệp Mater et Magistra (AAS 53 [1961], tr. 401): Hội  Thnh l Mẹ v qua B Tch Thnh Tẩy, Hội Thnh khng ngừng sinh ra cc con ci mới v lm cho gia đnh của Thin Cha được gia tăng; Hội Thnh l thầy v lm cho con ci mnh lớn ln trong n sủng nhận được từ B Tch Thnh Tẩy bằng cch nui dưỡng đức tin của họ qua cc gio huấn về chn lý đức tin.
[41] Xem, th dụ thư của ĐTC Clement gửi Hội Thnh Corinth, Didache, Epistola Apostolorum, cc bt tch của thnh Irn thnh Lyons (Demonstratio Apostolicae Praedicationis v Adversus Haereses), của ng Tertullian (De Baptismo), Thnh Clement thnh Alexandria (Paedagogus), của Thnh Xyprian (Testimonia ad Quirinum), của ng rign (Contra Celsum), etc.
[42] Xem 2 Thes. 3:1.
[43] CĐ Vatican II, Tuyn Ngn về Tự Do Tn Gio, Dignitatis Humanae, 2: AAS 58 (1966), tr. 930.
[44] Xem Tuyn Ngn Quốc Tế Nhn Quyền (UNO), ngy 10 thng 12, 1948, Điều 18, Hiệp Ước Quốc Tế về cc Quyền Dn Sự v Chnh Trị (UNO), ngy 16, thng 12, 1966, Điều 4; Đạo Luật Cuối Cng của Hội Nghị An Ninh v Hợp Tc u Chu, Đoạn VII.
[45] Xem Thượng Hội Đồng Gim Mục, Synodus Episcoporum, Về việc Dạy Gio Lý cho Trẻ Em v Thiếu Nin trong Thời Đại Chng Ta, De catechesi hoc nostro tempore tradenda praesertim pueris atque iuvenibus, Ad Populum Dei Nuntitus, 1: loc. cit., tr. 3-4; xem L'Osservatore Romano, ngy 30 thng 10,1977, tr. 3.
[46] Ibid., 6: loc. cit., tr. 7-8.
[47] Thnh Bộ Gio Sĩ, Chỉ Nam về Dạy Gio Lý, Directorium Catechisticum Generale, 17-35; AAS 64 (1972), tr. 110-118.
[48] Xem 17-24: AAS 68 (1976), tr. 17-22.
[49] Xem Thượng Hội Đồng Gim Mục, Synodus Episcoporum, Về việc Dạy Gio Lý cho Trẻ Em v Thiếu Nin trong Thời Đại Chng Ta,, De catechesi hoc nostro tempore tradenda praesertim pueris atque invenibus, Ad Populum Dei Nuntius, 1: loc. cit., tr. 3-4, cf.
[50] Diễn Từ Bế Mạc Đại Hội Thượng Hội Đồng Gim Mục, ngy 29, thng 10, 1977: AAS 69 (1977), tr. 634.
[51] Ibid.
[52] Chỉ Nam về Dạy Gio Lý, Directorium Catechisticum GeneraIe, 40 v 46: AAS 64 (1972), tr. 121 v 124-125.
[53] Xem Sắc Lệnh về Mục Vụ v Đời Sống Linh Mục, Presbyterorum Ordinis, 6: AAS 58 (1966), tr. 999.
[54] Xem Sắc Lệnh Khai Tm Kit Gio cho Người Trưởng Thnh, Ordo Initiationis Christianae Adultorum.
[55] Eph. 4:13.
[56] Xem 1 Pt. 3:15.
[57] Hiến Chế Tn Lý về Mặc Khải của Thin Cha, Dei Verbum, 10 v 24: AAS 58 (1966), tr. 822 v 828-829; cũng xem Thnh Bộ Gio Sĩ, Chỉ Nam về Dạy Gio Lý, Directorium Catechisticum Generale 45 (AAS 64 [1972], tr. 124), l ti liệu đưa ra những nguồn mạch chnh v phụ của việc dạy Gio Lý.
[58] Xem Sắc Lệnh Khai Tm Kit Gio cho Người Trưởng Thnh, Ordo Initiationis Christianae Adultorum, 25-26; 183-187.
[59] Xem AAS 60 (l968), tr. 436-445. Ngoi những bản Tuyn Xưng Đức Tin chnh của Huấn Quyền, cn c những bản Tuyn Xưng Đức Tin phổ thng bắt nguồn từ cc truyền thống văn ha Kit gio của cc quốc gia khc nhau; xem điều ti nhắn nhủ giới trẻ ở Gniezno, ngy 3 thng 6, 1979, về bi ht v sứ điệp Bogurodzica: "Đy khng những chỉ l một bi ht, m cn l một bi Tuyn Xưng Đức Tin, một biểu hiệu cho Đức Tin của Ba Lan, một bi Gio Lý, v cũng l một ti liệu gio dục Cng Gio. N chứa đựng cc chn lý căn bản của Đức Tin v cc nguyn tắc lun lý.  Đy khng phải l một sử liệu, m l một ti liệu về đời sống. (N cn được gọi l Sch Gio Lý Ba Lan" [AAS 71,1979], tr. 754.)
[60] 25: AAS 68 (1976), tr. 23.
[61] Ibid., nhất l 26-39: loc. cit., tr. 23-25; "cc yếu tố chnh của Sứ Điệp Kit gio" được trnh by một cch c hệ thống hơn trong Chỉ Nam về Dạy Gio Lý, Directorium Catechisticum Generale, 47-69 (AAS 64 [1972] tr. 125-141), trong đ cũng c cc tiu chuẩn cho nội dung chnh yếu về gio thuyết của mn Gio Lý.
[62] Ở đy cũng hy tham khảo Chỉ Nam về Dạy Gio Lý, Directorium Catechisticum Generale, 37-46 (loc. cit., tr. 120-125).
[63] Rom. 1:19.
[64] TĐCV 17:23.
[65] Xem Eph. 3:3.
[66] Xem Eph. 2:18.
[67] TĐCV 20:28.
[68] CĐ Vatican II, Hiến Chế Mục Vụ về Hội Thnh trong Thế Giới Hiện Đại, Gaudium et Spes, 39: AAS 58 (1966), tr. 1056-1057.
[69] Rom. 6:4.
[70] 2 Cor. 5:17.
[71] Xem Ibid
[72] Rom. 6:23.
[73] Xem ĐTC Phaol VI, Tng Huấn, Evangelii Nuntiandi, 30-38: AAS 68 (1976), tr. 25-30.
[74] Xem Catechismo Maggiore, Phần 5, ch. 6. 965-966.
[75] Xem Phil. 2:17.
[76] Rom. 10:8.
[77] Phil. 3:8.
[78] Xem Eph. 4:20-21.
[79] Xem 2 Thes. 2:7.
[80] Ga. 6:69; xem TĐCV 5:20; 7:38.
[81] TĐCV 2:28, trch dẫn Tv. 16:11.
[82] Xem ton thể Sắc Lệnh về Đại Kết Unitatis Redintegratio: AAS 57 [1965], tr. 90-112.
[83] Xem ibid., 5: loc. cit., tr. 96; cũng xem CĐ Vatican II, Sắc Lệnh về Hoạt Động Truyền Gio của Hội Thnh Ad Gentes, 15: AAS 58 (1966), tr. 963-965; Thnh Bộ Gio Sĩ, Chỉ Nam về Dạy Gio Lý, Directorium Catechisticum Generale 27: AAS 64 (1972), tr. 115.
[84] Xem CĐ Vatican II, Sắc Lệnh về Đại Kết, Unitatis Redintegratio, 3-4: AAS 57 (1965), tr. 92-96.
[85] Ibid., 3: loc. cit., tr. 93.
[86] Xem ibid.; cũng xem Hiến Chế Tn Lý về Hội Thnh Lumen Gentium 15: AAS 57 (1965), tr. 19.
[87] Lc. 12:32.
[88] Xem, for example, CĐ Vatican II, Hiến Chế Mục Vụ về Hội Thnh trong Thế Giới Hiện Đại, Gaudium et Spes, AAS 58 (1966), tr. 1025-1120; ĐTC Phaol VI, Thng Điệp Populorum Proressio: AAS 59 (1967), tr. 257-299; Apostolic Letter Octogesima Adveniens: AAS 63 (1971), tr. 401-441;  Tng Huấn Evangelii Nuntiandi: AAS 68 (1976), tr. 5-76.
[89] Mt.1:16.
[90] Xem CĐ Vatican II, Sắc Lệnh về Chức Vụ Mục Vụ của Gim Mục trong Hội Thnh Christus Dominus, 14: AAS 58 (1966), tr. 679; Sắc Lệnh về Hoạt Động Truyền Gio của Hội Thnh Ad Gentes, 14: AAS 58 (1966), tr. 962-963; Thnh Bộ Gio Sĩ, Chỉ Nam về Dạy Gio Lý, Directorium Catechisticum Generale 20: AAS 64 (1972), tr. 112; cũng xem Sắc Lệnh Khai Tm Kit Gio cho Người Trưởng Thnh, Ordo Initiationis Christianae Adultorum.
[91] Xem 58: AAS 68 (1976), tr. 46-49
[92] Xem Thượng Hội Đồng Gim Mục, Synodus Episcoporum, Về việc Dạy Gio Lý cho Trẻ Em v Thiếu Nin trong Thời Đại Chng Ta, De catechesi hoc nostro tempore tradenda praesertim pueris atque iuvenibus, Ad Populum Dei Nuntius, 7-10: loc. cit., tr. 9-12; xem "L'Osservatore Romano," ngy 30 thng 10, 1977, tr. 3.
[93] Xem Thnh Bộ Gio Sĩ, Chỉ Nam về Dạy Gio Lý, Directorium Catechisticum Generale, 119-121; 134: AAS 64 (1972), tr. 166-167; 172.
[94] Xem AAS 71 (1979), tr. 607.
[95] Xem Rom. 16:25; Eph. 3:5.
[96] 1 Cor. 1:17.
[97] Xem 2 Tm. 1:14.
[98] Xem Ga. 1:16; Eph. 1:10
[99] Xem Thng Điệp Redemptor Hominis, 15-16: AAS 71 (1979), tr. 286-295.
[100] Xem Mt. 5:13-16.
[101] Xem ĐTC Phaol VI, Thng Điệp Ecclesiam Suam, Phần 3, AAS 56 (1964), tr. 637-659.
[102] Xem Dt. 11:27.
[103] 1 Cor. 13:12.
[104] Xem 1 Tm. 6:16.
[105] Dt. 11: 1.
[106] Xem Mt. 2: 1ff.
[107] Blaise Pascal, Le mystere de Jesus: Pensees 553.
[108] ĐTC Phaol VI, Sollemnis Professio Fidei, 4: AAS 60 (1968), tr. 434.
[109] ĐTC Phaol VI,  Tng Huấn Quinque Iam Anni: AAS 63 (1971), tr. 99.
[110] Xem 1 Tm. 1:3ff.; 4:1ff.; 2 Tm. 2:14ff.; 4:1-5; Tit. 1:10-12; cũng xem Tng Huấn, Evangelii Nuntiandi, 78: AAS 68 (1976), tr. 70.
[111] Thng Điệp Redemptor Hominis, 10: AAS 71 (l979), tr. 274.
[112] De Catechizandis Rudibus, PL 40, 310-347.
[113] Xem Sắc Lệnh về Chức Vụ Mục Vụ của Gim Mục trong Hội Thnh Christus Dominus, 14: AAS 58 (1966), tr. 679.
[114] Sắc Lệnh on the Mục Vụ v Đời Sống Linh Mục, Presbyterorum Ordinis, 6: AAS 58 (l966), tr. 999.
[115] Lam. 4:4.
[116] Eph. 4:5-6.
[117] Xem CĐ Vatican II, Hiến Chế về Phụng Vụ Thnh Sacrosanctum Concilium, 35, 52: AAS 56 (1964), tr. 109, 114; cũng xem Institutio Generalis Misalis Romani, được cng bố bởi Sắc Lệnh của Thnh Bộ Phụng Tự ngy 6, thng 4, 1969, 33, v những điều ni ở trn về Bi Giảng.
[118] Từ cuối thời Trung Cổ, cc cng đồng điạ phương đ nhấn mạnh đến nhiệm vụ của phụ huynh trong việc gio dục Đức Tin của con em:xem CĐ Arles thứ VI (813), Canon 19, CĐ Mainz (813), Điều Khoản 45, 47; CĐ Paris thứ VI (829), Quyển 1, Chương 7: Mansi, Sacrorum Conciliorum Nova et Amplissima Collectio, XIV, 62, 74, 542. Trong số những ti liệu gần đy của Huấn Quyền, c Thng Điệp Divini illius Magistri của ĐTC Pi XI ngy 31, thng 12, 1929: AAS 22 (1930), tr. 49-86; nhiều bi giảng huấn v sứ điệp của ĐTC Pi XII; v nhất l cc bản văn của CĐ Vatican II: the Hiến Chế Tn Lý về Hội Thnh Lumen Gentium, 11, 35: AAS 57 (l965), tr. 15, 40; Sắc Lệnh về Tng Đồ Gio Dn Apostolicam Actuositatem, 11, 30: AAS 58(l966), tr. 847, 860; the Hiến Chế Mục Vụ về Hội Thnh trong Thế Giới Hiện Đại, Gaudium et Spes, n. 52: AAS 58 (l966) tr. 1073; v especially the Tuyn Ngn về Gio Dục Kit gio Gravissimum Educationis, 3: AAS 58 (1966), tr. 731.
[119] Xem CĐ Vatican II, Tuyn Ngn về Gio Dục Kit gio Gravissimum Educationis, 3: AAS 58 (1966), tr. 731.
[120] CĐ Vatican II, Hiến Chế Tn Lý về Hội Thnh Lumen Gentium, 11: AAS 57 (1965), tr. 16; xem Sắc Lệnh về Tng Đồ Gio Dn Apostolicam Actuositatem, 11: AAS 58 (1966), tr. 848.
[121]  Tng Huấn Evangelii Nuntiandi, 77: AAS 68 (1976), tr. 69
[122] Ga. 14:26.
[123] Ga. 16:13.
[124] In Ioannis Evangelium Tractatus, 97, 1: PL 35, 1877.
[125] Ga. 15:26-27.
[126] Xem Rom. 8:14-17; Gal. 4:6.
[127] Rom. 8:15.
[128] 1 Cor 12:3.
[129] Xem 1 Cor. 12:4-11.
[130] Eph. 5:18.
[131] Retractationum Liber I, 23, 2: PL 32, 621.
[132] 75: AAS 68 (1976), tr. 66.
[133] Xem Lc. 2:52.
[134] Xem Ga. 1:14; Dt. 10:5; Tổng Lược Thần Học, III, Q. 12, a. 2; a. 3, ad 3.
[135] Xem Lc. 2:51.
[136] Xem Ga. 6:45.
[137] Xem Sermo 25, 7: PL 46, 937-938.
[138] Mt. 28:19.

 

 

Trang ch