THNG ÐIỆP HUMANAE VITAE

"SỰ SỐNG CON NGƯỜI"

PHAOL GIO HONG ÐỆ VI

Gởi lời cho v ban Php lnh To Thnh tới cc anh em đng knh v con ci thn yu.

 

LƯU TRUYỀN SỰ SỐNG

1. Trọng trch lưu truyền sự sống con người, lm cho đi bạn trở thnh những cộng tc vin tự do v hữu trch của Tạo Ho, vốn gy cho chnh họ những khoi lạc bao la, v nhiều khi đem theo khng t những kh khăn v vất vả.

Chu ton trọng trch đ, tuy bao giờ cũng đặt ra những vấn nạn kh khăn cho lương tm đi bạn, nhưng sự biến ho mới mẻ của x hội loi người đ gy nhiều thay đổi v nu ra những vấn đề mới, m Gio hội khng thể lm ngơ, v chng lin quan mật thiết đến sự sống v hạnh phc con người.

I. Những kha Cạnh Mới Của Vấn ĐỀ v Thẩm Quyền Của Gio Hội Những Bằng CỚ MỚI Của Vấn ĐỀ

2. Thực ra, những thay đổi kh quan trọng thuộc về nhiều loại. Nhất l về số sinh sản gia tăng qu mau lẹ, lm cho nhiều người lo sợ: nhn sinh mau chng hơn những phương tiện sinh sống. Như vậy, nhiều gia đnh, nhiều dn tộc km mở mang, cng thm lo lắng. V chnh quyền dễ bị thc đẩy phải loại trừ nguy cơ đ, d bằng những phương php quyết liệt. Lại những điều kiện lm việc v ăn ở, cũng như những nhu cầu gia tăng trong lnh vực kinh tế v gio dục, sẽ gy kh dễ cho việc gio dục đng con.

Cũng nn để ý đến sự thay đổi quan niệm của người đời nay, chẳng những về nhn phẩm của người vợ v về phần việc của họ trong x hội loi người, m cn về gi trị tnh yu đi bạn trong bậc hn nhn v về ý nghĩa hnh động của đi bạn, lin hệ đến tnh yu đ.

Sau hết, chng ta phải đặc biệt để ý đến sự kiện ny, l con người đ tiến bộ phi thường, trong việc chế ngự v tổ chức cc năng lực tự nhin theo lý tr của mnh, cho nn cũng muốn p dụng quyền chế ngự đ trong ton thể đời mnh: nơi xc mnh, nơi đời sống vật lý, nơi đời sống x hội, cho cả đến những php luật lin hệ đến việc lưu truyền sự sống con người.

3. Tnh trạng đ gy ra những vấn nạn mới: căn cứ vo điều kiện sinh hoạt hiện thời, vo ý nghĩa lin lạc đi bạn, để duy tr sự ho hợp v sự trung tn với nhau, c nn sửa lại bộ lun lý hiện hnh khng, nhất l nhận thấy rằng lun lý đ chỉ c thể giữ được với rất nhiều hy sinh, đi khi phải tới bậc anh hng?

Nếu p dụng nguyn tắc "ton diện" trong vấn đề ny, th lm sao chấp nhận được rằng: ý ch sản sinh t, m hợp lý, sẽ biến đổi sự can thiệp tuyệt chủng (strilisant) thnh sự điều ho hợp php v khn ngoan? Tại sao khng thể chấp nhận được rằng: mục đch sinh sản lin hệ đến ton thể đời sống đi bạn, hơn l đến từng hnh động của họ?

Hơn nữa, thử hỏi rằng: ý thức trch nhiệm của con người đời nay đ được gia tăng cao độ, đ đến lc trao việc điều ho sinh sản cho ý ch con người hơn l cho cc tiết vận sinh lý của thể xc?

THẨM QUYỀN CỦA GIO HỘI

4. Ð hẳn, những vấn nạn đi hỏi ở Gio quyền tuyn huấn một sự cứu xt mới mẻ v cao su hơn về những nguyn tắc lun lý hn nhn, gio lý đ dựa vo luật tự nhin, đ mạc khải soi sng v lm cho phong ph.

Hẳn khng một Kit hữu no phủ nhận rằng: giải thch lun lý tự nhin cũng thuộc Gio quyền tuyn huấn. Lại như cc vị tiền nhiệm của ta đ tuyn bố, cũng khng một ai hồ nghi rằng: khi Cha Gisu Kit thng thin quyền của Ngi cho Phr v cc tng đồ v sai cc ngi đi gio dục mun dn biết cc điều Ngi đ truyền dạy, th Ngi đ đặt những vị đ để duy tr v giải thch một cch chnh thức tất cả luật lệ phong ho: nghĩa l khng những luật Phc m, m cả luật tự nhin. V cả luật tự nhin cũng biểu lộ ý muốn của Thin Cha, m sự trung thnh noi giữ cũng l điều cần thiết cho được rỗi.

Tiếp tục sứ mạng đ qua cc thời đại, v nhiều hơn trong thời đại gần đy, Gio hội đ ban bố nhiều văn kiện thch nghi, hoặc về bản chất hn nhn, hoặc về sử dụng chnh đng cc quyền lợi của đi bạn, hoặc chức vụ của họ.

NHỮNG CỨU XT ÐẶC BIỆT

5. Cũng v ý thức được sứ mạng đ, Ta đ ph chuẩn v mở rộng Ủy ban do Ðức tin nhiệm Gioan XXIII thiết lập trong thng 3 năm 1963. Ủy ban ny, ngoi những nhn vật thng thạo về cc mn lin hệ đến vấn đề, cn gồm cả những đi bạn. Ủy ban ny chẳng những c nhiệm vụ thu lượm cc ý kiến về những vấn đề mới mẻ lin quan đến đời sống hn nhn v nhất l đến sự điều ho sinh sản; lại cn phải cung cấp những bo co hữu ch, để Gio quyền tuyn huấn c thể trả lời một cch thch đng cho sự mong chờ của cc Kit hữu v của ton thế giới về vấn đề ny.

Khi đ nhận được cc ti liệu do cc chuyn vin nghin cứu v cc ý kiến cũng như cc phn quyết m cc anh em Gim mục tự ý gởi tới, hoặc do Ta yu cầu, Ta đ cẩn thận cn nhắc tất cả cc kha cạnh của vấn đề phức tạp đ, v Ta xin thnh thực cm ơn hết mọi người.

TRẢ LỜI CỦA GIO QUYỀN TUYN HUẤN

6. Tuy nhin, cc kết luận m Ủy ban đ đạt tới, khng thể được coi như tối hậu v miễn cho ta khỏi phải tự mnh cứu xt vấn đề quan trọng đ, v những lý do ny, l trong Ủy ban khng c sự đồng ý kiến hon ton về những luật lun lý phải đề ra, v nhất l v c những phương php giải quyết đưa ra, lại ngược với gio huấn lun lý xưa nay vốn thi hnh.

Bởi vậy, sau khi cc ti liệu gởi tới, Ta cứu xt cẩn thận đ suy nghĩ nhiều, đ cầu nguyện riết, by giờ, nhận sứ mạng Cha Kit trao ph cho, Ta quyết định trả lời cho cc vấn nạn quan trọng đ.

II. Những Nguyn Tắc Gio lý

MỘT QUANG CẢNH TỔNG QUT VỀ CON NGƯỜI

7. Vấn đề sinh sản con ci cũng như bất cứ vấn đề no khc lin hệ đến sinh mạng con người, ngoi những lý do ring biệt khc - như lý do vật lý, tm lý, nhn khẩu, hay x hội - phải được cứu xt theo quang cảnh tổng qut về con người v về chức vụ, m họ được ku gọi thi hnh, chẳng những trong phạm vi tự nhin v trần thế, m cả trong phạm vi siu nhin v vĩnh cửu. Lại v c nhiều người trong số những kẻ tm cch biện chnh những phương php nhn tạo hạn chế sinh sản, đ vịn vo cc đi hỏi của tnh yu đi bạn hay của "phụ hệ hữu trch", cho nn phải phn biệt r rng quan niệm về hai thực tại quan trọng thuộc đời sống hn nhn, bằng cch nhớ lại những g m vừa đy Cng đồng Vatican II, đ lấy quyền tối thượng trnh by trong hiến chế Mục vụ Gaudium et spes.

TNH YU ÐI BẠN

8. Tnh yu đi bạn tỏ cho ta thấy bản chất đch thực v sự cao quý của n, khi ta nhn xem trong nguồn mạch cao siu của n l Thin Cha: Người l tnh yu v Người l "Cha, bởi Người, mọi phụ hệ trn trời dưới đất được tn xưng".

Ð hẳn, hn nhn khng phải l kết quả của sự may rủi, hay bởi sự vận chuyển m qung của cc năng lực tự nhin; tri lại, đ l một tổ chức khn ngoan của Tạo ho, để thực hiện ý muốn tnh yu của Người trong nhn loại. Nhờ sự tự hiến cho nhau, l việc ring rẽ v độc hữu của họ, hai vợ chồng kết hợp với nhau, để hon thiện lẫn nhau, để cộng tc với Thin Cha, m gy dựng v gio dục những sinh mạng mới.

Hơn nữa, những kẻ đ chịu php thnh tẩy, th cuộc hn nhn được thm một gi trị, l dấu b tch của ơn nghĩa, m chỉ sự kết hợp giữa Cha Kit v Gio hội Người.

ÐẶC TNH CỦA TNH YU ÐI BẠN

9. Cc sự kiện đ được trnh by, th tỏ r những đặc điểm v những đi hỏi ring biệt của tnh yu đi bạn buộc ta phải c một ý thức xc đng.

Trước hết, đ l một tnh yu đầy đủ nhn loại, nghĩa l vừa c cảm gic vừa l thing ling. Cho nn khng phải chỉ l sự xc động của bản năng hay của tnh cảm, m cũng l v nhất l một hoạt động của ý muốn thong dong, nghĩa l nhờ đ m qua những nỗi vui buồn của đời sống hằng ngy, tnh yu chẳng những bền bỉ, m cn gia tăng, ng hầu vợ chồng trở nn như một lng, một linh hồn, v cng nhau tiến tới sự trọn lnh nhn loại của mnh.

Sau l một tnh yu đầy đủ, nghĩa l một hnh thức đch thực của nghĩa thiết nhn vị, nhờ đ vợ chồng vui lng san sẻ mọi sự cho nhau, khng chấp nhận những miễn trừ bất cng, hay những lo u ch kỷ. Kẻ yu bạn mnh thật sự, th chẳng những yu v của n đưa lại, m v chnh mnh n; lại vui lng lm cho n thm giầu c v sự hiến thn của mnh.

Lại l một tnh yu trung thnh v độc hữu, cho đến chết. Chnh vợ chồng đ quan niệm như vậy, ngay từ ngy hai bn đ tự do v hon ton ý thức kết hợp với nhau, bằng giy hn phối. Sự trung thnh đ, nhiều khi gặp kh khăn, nhưng lun lun c thể giữ được, v bất cứ ở thời đại no, n được quý trọng v sinh nhiều cng nghiệp. V qua cc thời đại, những gương lnh của bao đi bạn chẳng những lm chứng rằng sự trung thnh l điều rất thch hợp với bản chất hn nhn, m cn l nguồn sinh nhiều hạnh phc thm thuý v bền bỉ.

Sau hết, l một tnh yu phong nhiu, nghĩa l n khng hon ton bị hạn chế trong sự kết hợp hn nhn, m cn hướng về kế tiếp, l gy dựng thm sinh mạng mới. "Hn nhn v tnh yu đi bạn, tự bản chất, hướng về sinh sản v gio dục con ci. M thực ra, con ci l mn qu quý nhất của hn nhn v đem lại hạnh phc lớn cho cha mẹ chng".

PHỤ HỆ HỮU TRCH

10. Bởi lẽ đ, tnh yu đi bạn buộc vợ chồng phải ý thức về sứ mạng phụ hệ hữu trch của mnh. Ð l điều ngy nay người ta nhấn mạnh đến v cần phải hiểu biết một cch thch đng. Chng ta hy cứu xt mục ny dưới những kha cạnh hợp php v lin hệ với nhau.

Trước hết, xt về qu trnh sinh lý, th phụ hệ hữu trch c nghĩa l hiểu biết v tn trọng cc chức vụ của chng: trong khả năng lưu truyền sự sống, tr con người khm ph ra cc luật lệ sinh lý, lin hệ đến nhn bản con nguời.

Rồi, xt theo xu hướng bản năng v dục vọng, th phụ hệ hữu trch chỉ sự quản trị cần thiết m ý ch v lý tr phải thi hnh đối với cc xu hướng đ.

Sau hết, xt về hon cảnh vật lý, kinh tế, tm lý v x hội, th vai tr phụ hệ hữu trch l: hoặc theo sự khn ngoan v quảng đại m ấn định một gia đnh đng đảo hoặc, v những lý do quan trọng, tuy vốn tn trọng cc luật lệ lun lý, quyết định sẽ khng sinh thm con ci, trong một thời gian hữu hạn hay v hạn định.

Hơn nữa, phụ hệ hữu trch cn lin hệ đặc biệt với bậc lun lý khch quan, do Thin Cha ấn định, m lương tm ngay thẳng chnh l pht ngn vin trung thnh. Bởi vậy, vai tr phụ hệ hữu trch buộc vợ chồng phải hon ton nhn nhận trch vụ của mnh đối với Thin Cha, với bản thn, với gia đnh, với x hội, theo đng hệ thống cc gi trị.

Bởi vậy trong việc truyền sinh mạng, vợ chồng khng được tự do lm theo ý mnh, như thể họ c ton quyền ấn định con đường chnh đng phải theo. Tri lại, họ phải thch nghi cng việc của họ với ý muốn của Thin Cha tạo thnh, ý đ đ được biểu thị trong bản chất v trong hnh động hn nhn, lại được trnh by qua gio huấn bất biến của Gio quyền tuyn huấn.

TN TRỌNG THIN NHIN V CC MỤC TIU CỦA HNH ÐỘNG HN NHN

11. Những việc lm cho vợ chồng kết hợp với nhau thn mật v trong sạch, v do đ lưu truyền sinh mạng, cũng đ được Cng đồng vừa đy khuyến co l phải "chnh trực v xứng đng"; cc việc đ vốn được coi l hợp php, d đon trước l chng sẽ khng đậu (fconds), v những lý do ngoi ý muốn của đi bạn: chng vốn theo đuổi mục đch l biểu thị v củng cố sự đon kết đi bạn. Thực ra, kinh nghiệm cho biết: khng phải lần giao hợp no cũng c sự kết đậu. Thin Cha đ khn ngoan xếp đặt luật lệ tự nhin v tiết vận sự kết đậu, để chng tự mnh đặt khoảng trống cho cc thế hệ tiếp nhau. Nhưng Gio hội, khi nhắc nhở người đời giữ luật tự nhin, lun lun được Gio hội giải thch, th dạy rằng: bất cứ hnh động hn nhn no tự n đ được ấn định để lưu truyền sinh mạng.

HAI KHI CẠNH BẤT KHẢ LY: KẾT HỢP V SINH SẢN

12. Gio huấn đ, đ được Gio quyền tuyn huấn trnh by nhiều lần, dựa vo dy bất khả ly - do Thin Cha ấn định v loi người khng c quyền cắt đứt, giữa hai ý nghĩa của hnh động hn nhn, l kết hợp v sinh sản.

Nhưng v cơ cấu su xa của n, hnh động hn nhn, đang khi kết hợp thn mật vợ chồng, th cũng lm cho họ c khả năng sinh sản theo luật lệ đ được ghi trong bản tnh người nam v người nữ. Vậy nếu cả hai kha cạnh cốt yếu, l kết hợp v sinh sản, được duy tr, th hnh động hn nhn bảo tồn được ý nghĩa của tnh yu nhau chn thật, lại giữ được mối lin hệ với ơn ku gọi phụ hệ cao siu của con người. Ta tưởng con người ngy nay rất dễ hiểu rằng: những nguyn tắc căn bản đ rất hợp lý v nhn đạo.

TRUNG THNH VỚI Ý ÐỊNH CỦA THIN CHA

13. Người ta cũng nn nhận định rằng: hnh động hn nhn m cưỡng bch người bạn mnh, khng đếm xỉa g đến tnh trạng v ước vọng của n, th khng phải l một hnh động đch thực của tnh yu, m cn phản lại một trật tự lun lý cần thiết trong sự giao hợp vợ chồng. Lại nếu để ý một cht, người ta phải th nhận rằng: một hnh động yu nhau c hại cho khả năng lưu truyền sinh mạng, m tạo ho đ in vo đ, theo luật lệ ring biệt, th phản lại chương trnh của Cha đ thiết lập hn nhn, v phản ý muốn của Ðấng tc thnh sự sống. Bởi vậy, sử dụng ơn huệ của Cha, m loại bỏ, d chỉ một phần, ý nghĩa v mục đch của ơn huệ đ, th phản lại bản tnh của người chồng v của người vợ, phản lại mối lin lạc thm su của hai bn v như vậy cũng phản lại chương trnh v ý muốn của Thin Cha. Cn như sử dụng ơn huệ tnh yu đi bạn, m tn trọng luật của qu trnh sinh sản, ấy l nhn nhận mnh khng phải l chủ nhn ng của nguồn sống nhn loại m chỉ l thừa tc vin cho ý định của Tạo ho. V con người ta khng c ton quyền về xc mnh thế no, th, với một lý do đặc biệt hơn nữa, cũng khng c ton quyền về những khả năng sinh sản, chng thuộc về lưu truyền sự sống, m Thin Cha l nguyn tắc. "Sinh mạng con người phải được coi như l sự thnh - lời huấn từ của Ðức tiền nhiệm Gioan XXIII, v ngay từ khởi nguyn, n trực tiếp ku gọi đến tc động tạo thnh của Thin Cha".

PHƯƠNG TIỆN BẤT HỢP PHP VỀ ÐIỀU HO SINH SẢN

14. Bởi vậy, căn cứ vo những điểm căn bản của quan niệm nhn loại v Kit gio về hn nhn vừa kể, Ta lại phải tuyn bố rằng: phải triệt để loại bỏ, khng được coi l phương tiện hợp php để điều ho sinh sản, những việc lm đnh chỉ trực tiếp qu trnh sinh sản d bắt đầu, v nhất l việc ph thai trực tiếp, d v những lý do chữa bệnh.

Lại như Gio quyền tuyn huấn đ dạy nhiều lần, phải ln n cc việc lm cho vợ hay chồng trực tiếp ho son, hoặc vĩnh viễn, hoặc tạm thời.

Cn phải loại bỏ bất cứ hnh động no - hoặc đon trước việc vợ chồng, hoặc trong việc vợ chồng, hoặc khi đang tiến tới hậu quả tự nhin của n, được coi l mục đch hay phương tiện, để lm cho việc sinh sản khng thể thnh tựu được.

Người ta cũng khng được vịn vo những lý do sau đy để bo chữa cho những việc vợ chồng đ chủ ý lm mất hết sự kết đậu, như: phải chọn việc xấu nhẹ hơn, hay c thể gp cc việc đ với những việc kết đậu khc, đ lm hoặc sẽ lm, như thể chng thng cng cng một sự tốt như nhau. Thực ra, nếu thỉnh thoảng được lm ngơ một sự xấu nhẹ, để trnh một sự xấu nặng hơn, hay để cổ v một sự tốt quý trọng hơn, nhưng khng khi no, d v những lý do rất quan trọng được lm sự dữ để được sự lnh, nghĩa l tch cực muốn một việc no, tự bản tnh tri với trật tự lun lý, v như vậy khng xứng đng với con người, d c ý để bnh vực hay cổ v những lợi ch cho c nhn, cho gia đnh, hay cho x hội. Cho nn thật l một sự sai lầm lớn, nếu tưởng rằng: một việc vợ chồng đ bị chủ ý lm mất sự kết đậu, v v vậy đ trở nn hon ton bất chnh, lại c thể được chấp nhận cho ton thể đời sống phiền thực của đi bạn.

SỰ HỢP PHP CỦA CC PHƯƠNG TIỆN CHỮA BỆNH

15. Tri lại, Gio hội khng cho l bất hợp php những phương tiện y khoa, cần thiết cho được chữa bệnh phần xc, d do đ, c thể đon trước l sẽ ngăn trở việc sinh sản, miễn l sự ngăn trở đ khng được trực tiếp ước mong, bất cứ với những lý do no.

ÐƯỢC PHP SỬ DỤNG THỜI GIAN KHNG KẾT ÐẬU

16. Nhưng tri với gio huấn của Gio hội về lun lý hn nhn, trong thời đại chng ta, c kẻ chủ trương, như ta đ lưu ý trn đy (số 3), l lý tr con người c quyền v c nhiệm vụ phải điều khiển cc cơ năng, m thin nhin v tri gic cung cấp cho, v hướng dẫn chng về một mục đch thch hợp với lợi ch con người. V c một số người tự hỏi: trong vấn đề ny, nhiều khi hon cảnh đi hỏi lý tr phải sử dụng những phương tiện nhn tạo để điều chỉnh việc sinh sản, nếu lm như vậy, gia đnh sẽ được yn ổn v ho thuận, con ci đ sinh ra sẽ được gio dục hon hảo hơn? Như vậy c phải l hợp lý khng?

Cần phải trả lời r rng cho vấn đề đ: Gio hội l người đầu tin khen lao v khuyến khch việc sử dụng tr khn trong cng việc m con người được kết hợp mật thiết với Tạo ho của mnh; nhưng Gio hội tuyn bố l phải lm việc đ với sự tn trọng trật tự đ được Thin Cha thiết lập.

Vậy nếu, để cắt qung giữa cc thế hệ kế tiếp, đ c những lý do chnh đng, hoặc bởi nội cảnh vật lý hay tm lý của đi bạn, hoặc bởi ngoại cảnh m ra, th Gio hội dạy rằng: lc đ được căn cứ vo những tiết vận tự nhin đ in vo cơ năng sinh sản, m chỉ giao hợp trong thời gian khng kết đậu, v như vậy điều chỉnh việc sinh sản, m khng xc phạm đến lun lý, vừa được trnh by ở trn.

Gio hội vốn trung thnh với mnh v với lời gio huấn của mnh, khi quyết đon cho vợ chồng lợi dụng thời gian khng kết đậu, cũng như khi ln n cc phương tiện lun lun bất hợp php v trực tiếp cản trở sự thụ thai, d với những lý do xem ra thch đng v quan trọng. Thực ra, hai trường đ rất khc nhau: trong trường hợp trn vợ chồng lợi dụng cch hợp php một sự xếp đặt thin nhin; trường hợp sau, vợ chồng ngăn cản sự tiến triển của qu trnh thin nhin trong việc sinh sản. Ð hẳn trong hai trường hợp, vợ chồng đều cng nhau tch cực ước muốn trnh con ci, với những lý do đng kể, v lm sao cho được chắc chắn l con ci sẽ khng sinh ra; nhưng cũng chắc chắn điều ny, l chỉ trong trường hợp trn, vợ chồng biết king cữ trong thời gian kết đậu, mỗi khi v những lý do chnh đng, họ khng mong ước sinh con; v khi trở lại thời gian khng kết đậu, họ mới sử dụng việc vợ chồng, để chứng tỏ yu nhau v trung thnh với nhau. Ð hẳn, lm như vậy họ chứng tỏ một tnh yu thnh thật v hon ton thẳng thắn.

HẬU QUẢ TAI HẠI CỦA CC PHƯƠNG TIỆN NHN TẠO

17. Những người thẳng thắn c thể nhn nhận l gio huấn của Gio hội về vấn đề ny thật l xc đng, nếu họ để ý đến những hậu quả của cc phương php nhn tạo để hạn chế sinh sản. Nhất l nếu họ suy nghĩ một cht, th thấy cc phương php đ chỉ mở rộng đường, hoặc đưa đến thất tn lẫn nhau, hoặc lm sa st lun lý khắp nơi. Cũng khng cần nhiều thời gian kinh nghiệm, để thấy r sự yếu đuối của loi người, v biết rằng: con người ta, đặc biệt l thanh nin đ bị nhục dục m ảnh, cần phải được khch lệ để giữ lun lý, v khng cung cấp cho họ phương tiện dễ di để ph luật. Cũng nn sợ rằng: khi người chồng đ quen sử dụng những phương php ngăn chận sự thụ thai, sẽ khng cn tn trọng người vợ, khng đến xỉa đến sự thăng bằng vật lý v tm lý của họ, một sẽ coi như một kh cụ cho khoi lạc ch kỷ, khng cn l một người bạn phải knh nể v yu thương.

Sau hết, cũng nn suy nghĩ đến ci lợi kh nguy hiểm đ được trao cho những kẻ nắm chnh quyền, xưa nay t lo lắng đến đi hỏi của lun lý. Ai dm khiển trch chnh phủ, khi họ muốn giải quyết kh khăn của ton dn, bằng cch sử dụng điều m vợ chồng coi l hợp php để giải quyết vấn nạn của gia đnh? Ai dm cấm chnh quyền ủng hộ v bắt buộc nhn dn sử dụng những phương php ngăn chận sự thụ thai, m họ cho l hữu hiệu, mỗi khi họ thấy cần? Như vậy, con người ta - v muốn trnh những kh khăn m mọi c nhn, mọi gia đnh, mọi x hội đều gặp phải trong khi noi giữ luật Cha, - đ để cho chnh quyền được tự do pha mnh vo phạm vi rất ring biệt v thn mật của vợ chồng.

Bởi vậy, nếu khng muốn trao ph sứ mạng sinh sản cho ý ring của con người, th cần phải đặt những giới hạn bất khả xm phạm cho quyền hnh con người trn thn xc v trn cc cơ năng tự nhin của n; những giới hạn ny, khng một ai tư nhn, hay kẻ nắm chnh quyền, được lỗi phạm, v giới hạn đ chỉ được ấn định bởi sự tn trọng phải c đối với sự ton vẹn thn xc con người v cc cơ năng tự nhin của n, theo như cc nguyn tắc đ được nhắc lại trn đy, v theo sự hiểu biết đch đng của nguyn tắc "ton diện", m Ðức tiền nhiệm Pi XII đ trnh by.

GIO HỘI BẢO ÐẢM CC GI TRỊ ÐCH THỰC CỦA CON NGƯỜI

18. C thể đon trước được l khng phải hết mọi người sẽ dễ dng chấp nhận gio huấn truyền thống đ: c rất nhiều tiếng ni, đ được cc phương tiện tuyn truyền phng đại, đối lập tiếng ni của Gio hội. Nhưng Gio hội khng bỡ ngỡ, khi thấy mnh, cũng như Ðấng sng sng lập, đ được đặt lm chuẩn đch cho thin hạ chống đối; nhưng khng v thế m sao lng nhiệm vụ đ trao ph cho mnh, l khim tốn v mạnh dạn rao giảng tất cả lun lý tự nhin v phc m. V khng phải Gio hội lập ra luật đ, cũng khng phải l trọng ti cho luật đ; m chỉ l kẻ giữ gn v giải thch, khng hề c quyền tuyn bố l hợp php, điều g thực ra bất hợp php, v tự bản tnh n vốn phản lại lợi ch đch thực của con người.

Ðang khi giữ gn nnguyn vẹn lun lý hn nhn, Gio hội biết r mnh gip phục hồi nền văn minh đch thực của nhn loại, thc giục con người đừng từ bỏ trch nhiệm của mnh, v dựa vo cc phương tiện kỹ thuật: v như vậy chnh Gio hội bảo vệ nhn phẩm của vợ chồng. Trung thnh với gio huấn v gương lnh của Cha Cứu Thế, Gio hội tỏ mnh l người bạn chn thnh v nhiệt tm của con người, muốn gip đỡ họ ngay từ trn đường dương thế "để được thng phần sự sống của Thin Cha hằng sống l Cha mọi người".

III. Những Huấn Lệnh Mục VỤ

19. Nhưng lời ni của Ta sẽ khng biểu thị một cch thch nghi tư tưởng v lo u của Gio hội, Mẹ v Thầy dạy mun dn, nếu, sau khi thc giục con người noi theo v tn trọng luật Cha, về hn nhn, ta khng nng đỡ họ trn con đường điều ho sinh sản một cch chnh trực v giữa những nỗi kh khăn của đời sống, m nay, cc gia đnh v cc dn tộc đều gặp phải. Gio hội khng thể đối xử với con người khc Cha cứu chuộc, nghĩa l biết sự yếu đuối của họ, thương xt lũ đng, đn nhận tội nhn; nhưng khng thể khng dạy php luật lin hệ đến đời sống nhn loại, đ được tu chỉnh hợp với chn lý ban đầu v được hướng dẫn theo tinh thần của Thin Cha.

LUẬT CHA C THỂ GIỮ ÐƯỢC

20. Gio huấn của Gio hội về sự điều ho sinh sản - chnh l php luật của Thin Cha - hẳn l nhiều người sẽ cho l kh giữ hay khng thể giữ được. Nhưng thực ra, cũng như tất cả cc thực tại quan trọng v hữu ch, luật ny buộc phải được thnh khẩn p dụng v phải c nhiều cố gắng nơi c nhn, nơi gia đnh v x hội. Hơn nữa, c thể ni được rằng, luật đ khng thể giữ được, nếu khng c ơn Cha gip đỡ v củng cố thiện ch của con người. Nhưng kẻ no cẩn thận cứu xt vấn đề, th sẽ thấy l những cố gắng đ thm gi trị cho con người v đem lại lợi ch cho x hội.

PHẢI LM CHỦ LẤY MNH

21. Sự điều ho thẳng thắn v chnh đng việc sinh sản buộc đi bạn phải c những xc tn vững chắc về cc gi trị chnh đng của đời sống v của gia đnh, lại phải tập hon ton lm chủ lấy mnh. Ð hẳn, sự lm chủ bản năng nhờ lý tr v ý ch tự do, đi hỏi một đời sống đức hạnh, để những biểu lộ của tnh yu trong đời sống đi bạn được dung ho với trật tự chnh đng: điều đ cng trở nn cần thiết, khi phải thi hnh sự king cữ định kỳ. Nhưng kỷ luật đ, dnh ring cho đức khiết tịnh của đi bạn, khng lm tổn thương đến tnh yu của họ, m cn gia tăng gi trị nhn loại của n. Kỷ luật đ đi hỏi một sự cố gắng lin tục, nhưng ảnh hưởng tốt của n sẽ gip vợ chồng pht triển nhn phẩm của mnh, thu lượm được nhiều ơn ch thing ling, như sự yn tĩnh v ho thuận trong gia đnh, lại giải quyết được nhiều vấn đề khc nữa. N gip vợ chồng săn sc v tn trọng lẫn nhau, loại trừ ch kỷ l th địch của tnh yu chn chnh, v đo su ý thức trch nhiệm. N lại mang đến cho cha mẹ một quyền hnh thn mật v hữu hiệu trong việc gio dục con ci. Ðang khi ấy, con trẻ v thanh nin cng được thm tuổi, cng biết quý chuộng những gi trị đch thực của con người v, trong bầu kh yn vui v ho thuận, được pht triển cc cơ năng tr tuệ v gic quan.

GY BẦU KH THUẬN TIỆN CHO ÐỨC KHIẾT TỊNH

22. Nhn tiện, Ta muốn nhắc nhở cho cc nh gio dục v tất cả nhưng ai c trch nhiệm về cng ch x hội, cần phải gy dựng một bầu kh thuận tiện cho việc gio dục đức khiết tịnh lấy tự do lnh mạnh m thắng phng tng, bằng cch hon ton noi theo trật tự lun lý.

Bởi vậy, tất cả những g trong cc phương tiện truyền thng x hội, khiu gợi ngũ quan, nui dưỡng bại tục v tất cả những hnh khiu dm hay những tuồng kịch tục tĩu, phải được mọi người đồng thanh ln n, những người c nhiệm vụ lo u đến tiến bộ văn minh v bnh vực lợi ch cao cả của tinh thần. Thật l uổng cng cho những kẻ cố tnh bnh vực những hủ bại đ, vịn vo những lý do l nhu cầu nghệ thuật v khoa học, hoặc dựa vo sự tự do m chnh quyền lm thinh trong lnh vực ny.

KU GỌI CC NH CẦM QUYỀN

23. Ta nhắn nhủ cc Chnh Phủ, l những người c trọng trch bảo vệ cng ch, v thuần phong mỹ tục; chớ bao giờ để cho nền lun lý của dn tộc cc ngi phải sa st; hy triệt để ngăn ngừa đừng để luật php đem vo gia đnh, l tiểu tổ quốc dn, những tập tục tri ngược với luật tự nhin v luật Cha. Chnh quyền c thể v phải dng con đường khc để giải quyết vấn đề nhn mn: nghĩa l con đường dự phng gia chnh v nền gio dục khn ngoan cho dn chng biết tn trọng lun lý v tự do cng dn.

Thực ra, Ta biết r vấn đề ny gy bao nhiu kh khăn cho cc Chnh phủ, nhất l trong cc nước km mở mang. Nhn thấy những nhu cầu chnh đng m họ đang gặp phải, Ta đ cống hiến cho họ bức Thng điệp chữ đầu l Populorum Progressio. Nhưng by giờ, cng với Ðức tin nhiệm XXIII, Ta nhắc lại rằng: "Cc vấn đề đ khng được giải quyết bằng những phương php hay cch thức bất xứng với con người v chỉ ph hợp với quan niệm hon ton duy vật về con người v về đời sống. Ta tưởng vấn đề đ chỉ được giải quyết bằng sự khuyếch trương kinh tế v tiến bộ x hội, nhằm mục đch tn trọng v gia tăng cc gi trị đch thực nhn loại của c nhn v của x hội. Cũng phải cho l bất cng, nếu người ta đổ cho Cha quan phng điều m người ta phải th thực l bởi phương php km khn ngoan của Chnh quyền, hoặc bởi km ý thức về cng bnh x hội, hoặc bởi những lũng loạn ch kỷ, hoặc bởi lười biếng cố gắng v hy sinh cần thiết, để nng cao đời sống của mnh. Chớ g cc người hữu trch hy gia tăng hoạt động, như tại nhiều nơi đ lm một cch đng khen cũng nn khuyếch trương sự hỗ tương giữa cc thnh phần của đại gia đnh nhn loại. Ta tưởng rằng: đ sẽ l mi trường hoạt động v cng lớn lao, sẵn sng đn nhận sự tham gia của cc tổ chức quốc tế.

VỚI CC NH BC HỌC

24. By giờ Ta nhắn nhủ cc nh bc học "họ c thể gip rất nhiều cho vấn đề hn nhn v gia đnh, lm yn nhiều lương tm, nếu họ cng nhau sưu tầm, để lm sng tỏ hơn những điều kiện thuận lợi cho việc điều ho sinh sản". V cũng như Ðức tin nhiệm Pi XII xưa, Ta phải ước mong rằng: y khoa sẽ c thể ấn định một căn bản kh chắc chắn về sự điều ho sinh sản, dựa theo cc tiết vận tự nhin, như vậy, cc người thng thi, nhất l cc bc học gia Cng gio, sẽ căn cứ vo việc lm m Gio hội dạy rằng: "Khng c mu thuẫn thực sự giữa luật Cha v điều hnh sự lưu truyền sự sống v luật thin nhin về nng đỡ tnh yu chn thật của vợ chồng".

VỚI VỢ CHỒNG KIT HỮU

25. By giờ Ta đặc biệt ni với cc con ci của Ta, nhất l với những kẻ Cha đ gọi phụng sự Người trong bậc hn nhn. V Gio hội tuyn bố những đi hỏi của luật Cha, th cũng đồng thời rao giảng phần rỗi v nhờ cc B tch mở đường ơn nghĩa, lm cho người ta đ trở thnh tạo vật mới, c khả năng đp ứng với ý định cao siu của Ðấng Tạo ho v cứu chuộc mnh, trong bc i v tự do chn chnh lại cảm thấy ch dịu dng của Cha Kit.

Khim tốn nghe theo tiếng Cha, cc đi bạn Kit hữu hy nhớ lại ơn ku gọi Kit hữu của mnh đ bắt đầu bởi Php Thnh tẩy, đ được phn loại v củng cố bởi php hn phối. V cũng bởi php đ, họ được mạnh mẽ v như được thnh hiến để trung thnh lm nhiệm vụ của mnh, hon tất ơn ku gọi đến bậc trọn lnh, v trở nn nhn chứng Kit hữu, thch ứng với bậc mnh, trước mặt thế gian. Chức vụ đ, Thin Cha trao cho họ, để tỏ cho thin hạ thấy sự thnh thiện v sự m dịu của luật Ngi, lm cho tnh yu đi bạn được cộng tc chặt chẽ với tnh yu Thin Cha, l Ðấng sng tạo sinh mạng con người.

Ở đy, Ta khng thể dấu diếm những kh khăn, đi khi trầm trọng, thuộc đời sống đi bạn Kit hữu: v đối với họ cũng như đối với mỗi người chng ta "cửa th hẹp, đường th chật đưa tới sự sống". Nhưng con đường của họ được soi dẫn bởi hy vọng sự sống đ, như một nh sng huy hong, đang khi họ can đảm cố sống một cuộc sống tiết độ, cng chnh v đạo đức, v biết r mặt đất ny chng qua đi.

Bởi đ, vợ chồng đừng sợ những cố gắng cần thiết, dựa vo đức tin v đức cậy "khng hề lm hổ thẹn, v tnh yu của Thin Cha đ trn ngập lng chng ta, nhờ Ðức Cha Thnh Thần, đ được ban xuống cho chng ta". Họ hy kin nhẫn cầu xin ơn Cha gip; nhất l hy tới lnh ơn nghĩa nơi mạch v tận l php Mnh Thnh. Nhưng nếu tội lỗi cn lẩn quất nơi họ, họ chớ ng lng, một hy khim nhượng v kin tm chạy đến lng từ bi của Cha, m B tch Co giải sẽ ban cho. Bởi cch đ, họ c thể tiến tới sự trọn lnh của đời sống đi bạn m Thnh Phaol diễn tả như sau: "Người chồng hy yu vợ mnh như Cha Kit đ yu Gio hội. Người chồng phải yu vợ mnh như chnh thn xc mnh vậy. Kẻ yu vợ mnh, khng phải l yu chnh mnh hay sao? Chẳng hề c ai ght xc thịt mnh, một l nui dưỡng v săn sc n, cũng như Cha Gisu với Gio hội. B tch ny cao quý lắm, ti muốn ni về Cha Kit với Gio hội. Mỗi người trong anh em cũng vậy, ai nấy hy yu bạn mnh như chnh mnh, v người vợ hy tn trọng chồng mnh.

TNG ÐỒ GIỮA CC GIA ÐNH

26. Trong cc thnh quả lớn lao bởi sự nhiệt tm noi theo luật Cha, c điều ny quý nhất, l vợ chồng ước muốn cho kẻ khc cũng được thng cng kinh nghiệm của mnh. Như vậy, trong lnh vực ơn ku gọi của gio dn, c một loại tng đồ mới mẻ v cao quý, l người giống nhau lm tng đồ cho nhau: gia đnh lm tng đồ cho gia đnh khc v hướng dẫn họ: đ l một hnh thức tng đồ xem ra thch hợp nhất cho ngy nay.

VỚI BC SĨ V NHN VIN Y TẾ

27. Ta rất quý trọng cc bc sĩ v cc nhn vin y tế, trong khi lm chức vụ mnh, họ đ ch trọng đến những đi hỏi của ơn ku gọi Kit hữu hơn l lợi ch nhn loại. Họ hy tiếp tục cổ v trong mọi trường hợp, những phương php giải quyết thch hợp với đức tin v lý tr lnh mạnh v cố lm cho cc đồng nghiệp của họ xc tn v tn trọng như vậy. Hy coi như một nhiệm vụ thuộc chức nghiệp của họ l phải c kiến thức cần thiết trong lnh vực tế nhị ny, để c thể cung cấp cho bất cứ vợ chồng no đến hỏi, những ý kiến khn ngoan v những đường lối lnh mạnh, m họ c quyền trng đợi.

VỚI CC LINH MỤC

28. Cc linh mục thn mến, do chức thnh đ lnh nhận, cc con l cố vấn v linh hướng cho c nhn v cho gia đnh. Ta hon ton tn nhiệm cc con. V nhiệm vụ chnh cc con, nhất l những kẻ dạy thần học lun lý, l trnh by r rng gio huấn của Gio hội về hn nhn. Trong khi thi hnh thừa tc vụ của mnh, cc con hy l người thứ nhất nu gương một sự tng phục chn thnh, bề trong v bề ngoi, đối với Gio quyền tuyn huấn. V cc con biết, cc con phải lm như vậy, khng phải v căn cứ vo những lý lẽ nu ra, cho bằng vo nh sng của Ðức Cha Thnh Thần, m cc Chủ chăn trong Gio hội được hưởng thụ đặc biệt để giải thch chn lý. Cc con cũng biết, đy l điều rất quan trọng, để duy tr sự bằng an cho cc tm hồn v sự hợp nhất cho gio dn, l trong vấn đề lun lý cũng như tn lý, ai nấy đều phải căn cứ vo Gio quyền tuyn huấn v phải ăn ni như Gio quyền tuyn huấn. Bởi vậy, mượn lời ku gọi thống thiết của Thnh Phaol, Ta hết lng nhắn nhủ cc con: "Ta xin anh em nhn danh Cha Gisu Kit, Cha chng ta, anh em hy đồng lng với nhau, đừng chia rẽ nhau; phải hợp nhất với nhau trong tm tr, cũng như trong tư tưởng".

29. Khng xn bớt điều g thuộc gio huấn cứu rỗi của Cha Kit, đ l một hnh thức bc i cao quý nhất đối với cc linh hồn. Nhưng lun lun phải tỏ ra nhẫn nại v nhn từ, như chnh Cha Kit, trong khi cư xử với người đời, đ lm gương cho chng ta. Khng đến để phn xt m để cứu rỗi. Cha Gisu nghim khắc với tội lỗi, nhưng nhẫn nại v hiền từ với tội nhn. Chớ g, trong những cơn tng cực, vợ chồng tm thấy trong giọng điệu v trong tm hồn linh mục tiếng ni v tnh thương của Cha Kit. 

Cc con thn mến, hy mạnh dạn rao giảng Lời Cha, tin chắc rằng: Ðức Cha Thnh Thần hỗ trợ Gio quyền tuyn huấn trong chnh khi trnh by gio lý, th cũng soi sng tm hồn cc tn hữu v ku mời họ nghe theo. Cc con hy dạy cho vợ chồng biết cch cầu nguyện, hy huấn luyện họ năng lấy đức tin chịu cc B tch Mnh Thnh v Co giải, v khng bao giờ được ng lng v sự yếu đuối của mnh.

VỚI CC GIM MỤC

30. Anh em thn yu v đng knh trong chức vụ Gim mục, cng nhau tham dự lo u v lợi ch thing ling của dn Thin Cha. Ta knh cẩn v thn i hướng về cc ngi, trước khi kết thc Thng điệp, Ta cũng khẩn khoản ku gọi đến cc ngi. Ðứng đầu cc linh mục, cộng sự vin của cc ngi v đứng đầu gio dn, cc ngi hy sốt sắng v lun hoạt động, để bảo vệ v thnh ho hn nhn, ng hầu đời sống đi bạn đạt tới sự trọn lnh nhn loại v Kit hữu của mnh. Cc ngi hy coi sứ mạng đ l việc khẩn cấp nhất trong cc trch vụ đ trao ph cho cc ngi trong hiện tại. Như anh em biết r, n đi hỏi một hnh động tập thể trong mọi lnh vực hoạt động nhn loại, kinh tế, văn ho v x hội. Nếu tất cả cc ngnh đ được đồng đều tiến triển, th đời sống cha mẹ v con ci trong thm cung gia đnh chẳng những c thể chịu nổi, m cn trở nn dễ di v vui sướng. V đời sống chung trong x hội loi người sẽ trở nn giu tnh bc i huynh đệ v bnh yn, v trung thnh với chương trnh của Thin Cha về thế gian.

LỜI KU GỌI CUỐI CNG

31. Anh em quý mến, con ci thn yu v hết mọi người thiện ch, Ta ku gọi cc ngi ch ý đến việc trọng đại l gio dục, tiến bộ v bc i, dựa vo gio huấn của Gio hội, m kế vị Thnh Phr, cng với cc anh em Gim mục Cng gio, Ta trung thnh bảo vệ v giải thch. Thật l một việc hệ trọng, Ta xc tn như vậy, đối với thế gian cũng như Gio hội, v con người ta chỉ c thể đạt tới hạnh phc thật m họ hết sức ước mong, nếu họ lấy tr khn v lng mến tn trọng luật lệ m Cha đ in vo bản tnh họ. Vậy, Ta ni xin Cha rất thnh thiện v từ bi ban đầy ơn phước cho cng việc hệ trọng đ, cho anh em hết thảy v đặc biệt cho cc đi bạn, v như thể bảo đảm phước lnh đ, Ta vui lng ban Php lnh To Thnh cho anh em.

 

Lm tại Rma, cạnh đền thờ Thnh Phr, ngy 25 thng 7,

Lễ knh Thnh Giacb, Tng đồ, năm 1968.

Triều đại thứ VI của Ta.

Phaol Gio hong VI

(Bản dịch của Long Xuyn. Sacerdos số 82)

 

 

 

Trang ch